24 mei 2016

Patrick Schrauwen ontvangt prestigieuze prijs voor diabetesonderzoek

De European Association for the Study of Diabetes (EASD) heeft haar jaarlijkse Minkowski Prize toegekend aan prof. dr. Patrick Schrauwen van de Universiteit Maastricht. Hij ontvangt de prijs voor zijn onderzoek naar de ontstaansmechanismen van diabetes type 2. De prijs bedraagt 20.000 euro en wordt beschouwd als de belangrijkste prijs voor diabetesonderzoekers in het midden van hun carrière. Sinds de prijs in 1966 werd ingesteld is het pas de tweede keer dat hij naar een Nederlandse wetenschapper gaat.

Patrick Schrauwen heeft met zijn team een belangrijke bijdrage geleverd aan het onderzoek naar de relatie tussen het functioneren van mitochondriën (de ‘energiecentrales’ van de cellen), vetstapeling in spieren en verminderde gevoeligheid van skeletspiercellen voor insuline (insulineresistentie). Schrauwen toonde als een van de eersten aan dat het functioneren van mitochondriën al verstoord is in het voorstadium van diabetes type 2. Vervolgens onderzocht hij of deze bevindingen nieuwe aanknopingspunten leverden voor preventie en behandeling.

Met gebruik van state-of-the-art technologie toonde hij aan dat lichaamsbeweging een gunstig effect heeft op mitochondriën en insulinegevoeligheid. Hij was ook de eerste wetenschapper die ontdekte dat resveratrol (een anti-oxidant die voorkomt in rode wijn) net als inspanning, de mitochondriën stimuleert bij mensen met overgewicht. Patrick Schrauwen onderzocht ook hoe stapeling van vet in de spiercellen bijdraagt aan de ontwikkeling van insulineresistentie. Zijn team ontwikkelde samen met de afdeling Radiologie nieuwe MRI-technieken om het spiermetabolisme en de relatie met insulinegevoeligheid in diabetespatiënten te onderzoeken. Onlangs toonde Schrauwen en collega's aan dat blootstelling aan een koudere omgeving de insulinegevoeligheid van de spieren van type 2 diabetespatiënten duidelijk verbeterde.

Voor zijn wetenschappelijke werk ontving prof. dr. Schrauwen eerder al de Young Investigators Award van  de European Association for the Study of Obesity in 2001, de Silver Medal Award van de Nutrition Society in 2006, de Rising Star Award van de European Association for the Study of Diabetes (EASD) in 2008 en de Corona-Gallina Award in 2013.

Schrauwen is de tweede Nederlandse winnaar van de Minkowski Prize en bevindt zich daarmee in het gezelschap van internationaal erkende diabetesexperts. De prijs wordt uitgereikt tijdens de 52e Annual Meeting van de EASD in München op 15 september, waar ca 18.000 diabetesonderzoekers elkaar jaarlijks ontmoeten. De prijs is vernoemd naar de Duitse internist Oskar Minkowski, die in 1889 de rol van de alvleesklier bij de ontwikkeling van diabetes aantoonde, wat resulteerde in de ontdekking van insuline voor de behandeling van diabetes. De prijs werd in 1966 voor het eerst uitgereikt aan Sir Philip Randle en wordt sindsdien elk jaar toegekend aan een wetenschapper die een significante bijdrage levert aan het inzicht in het ontstaan van diabetes.