Integriteit & ethiek

Aan de Universiteit Maastricht staat integriteit en ethisch verantwoord onderzoek hoog in het vaandel. De universiteit streeft ernaar wetenschappelijke integriteit te waarborgen en ethisch verantwoorde keuzes te maken in het onderzoek. Bijvoorbeeld als het gaat om onderzoek met proefpersonen, gebruik van persoonsgegevens of dierproeven.

Onderzoeksethiek houdt zich bezig met bescherming van menselijke deelnemers (proefpersonen) aan wetenschappelijke onderzoeksprojecten. Het geven van toestemming door deze deelnemers wordt gezien als een hoeksteen van ethische aanvaardbaarheid van het onderzoek.

Onderzoeksethiek omvat de hele onderzoekcyclus:

  • het ontwerp van het onderzoeksproject,
  • de gegevensverzameling,
  • veilige opslag van alle resulterende persoonlijk identificeerbare informatie.

De voorschriften en richtlijnen voor onderzoeksethiek verschillen per discipline. Wat betreft biomedisch onderzoek regelt de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO) onderzoek waarin deelnemers worden onderworpen aan een procedure of aan bepaalde gedragsregels (maar niet aan onderzoek waarin alleen gegevens uit patiëntendossiers worden verzameld).

De Ethische Code voor Sociale en Gedragswetenschappen geeft richtlijnen voor ethisch onderzoek in deze disciplines, gebaseerd op de volgende principes:

  • respect voor de waardigheid van de deelnemers,
  • de deelnemers en hun gemeenschap met zorg behandelen,
  • het vermijden van uitbuiting,
  • het minimaliseren van schade aan deelnemers,
  • het vinden van een balans tussen de kosten van onderzoek en de potentiële voordelen van de uitkomst (zoals de nieuwe relevante inzichten die daaruit zullen voortvloeien),
  • nadenken over, beoordelen van en toezicht houden op ethische kwesties die zich voordoen in verband met onderzoek.