Barcelona Declaration on Open Research Information

Op 12 juni 2026 heeft rector magnificus Jan Smits namens de Universiteit Maastricht (UM) de Barcelona Declaration on Open Research Information ondertekend. Hiermee bevestigt de UM haar inzet voor meer transparante, toegankelijke en verantwoorde onderzoeksinformatie.

Door zich aan te sluiten bij de Barcelona Declaration ondersteunt de UM een gezamenlijke internationale inspanning om de manier waarop onderzoeksinformatie wordt geproduceerd, gedeeld en gebruikt te verbeteren. Dit draagt bij aan meer openheid, verantwoording en eerlijkheid bij de beoordeling van onderzoek.

Wat is de Barcelona Declaration?

De Barcelona Declaration on Open Research Information is een internationaal initiatief dat onderzoeksorganisaties oproept zich te verbinden aan het open beschikbaar maken van onderzoeksinformatie en aan het verbeteren van de infrastructuur die deze informatie ondersteunt.

De Declaration erkent dat onderzoeksinformatie, waaronder gegevens over publicaties, datasets, software, onderzoekers, organisaties en financiering, een cruciale rol speelt in de manier waarop onderzoek wordt beoordeeld en begrepen. De verklaring moedigt instellingen aan om afstand te nemen van gesloten systemen en toe te werken naar open, interoperabele en transparante ecosystemen voor onderzoeksinformatie.

Met het ondertekenen van de Barcelona Declaration verbinden organisaties zich ertoe om:

openheid als uitgangspunt te hanteren voor onderzoeksinformatie;
samen te werken met diensten en systemen die open onderzoeksinformatie ondersteunen;
bij te dragen aan de duurzaamheid van infrastructuren voor open onderzoeksinformatie; en
gezamenlijk de transitie naar open onderzoeksinformatie verder te bevorderen.

Waarom dit belangrijk is voor de Universiteit Maastricht

Voor de UM sluit de ondertekening van de Declaration aan bij haar bredere ambities op het gebied van Open Science, Erkennen & Waarderen (Recognition & Rewards) en verantwoorde onderzoekspraktijken.

Open onderzoeksinformatie is essentieel voor:

het zichtbaarder en toegankelijker maken van onderzoeksresultaten;
het vergroten van de transparantie van onderzoeksbeoordelingen;
het ondersteunen van een eerlijke en verantwoorde beoordeling van academisch werk;
het versterken van de maatschappelijke impact van onderzoek.

Door zich te verbinden aan de Barcelona Declaration wil de UM verder bijdragen aan een onderzoeksomgeving waarin openheid de norm is.

Een eerste belangrijke stap in deze richting is al gezet met de investering van de UM in een partnerschapsabonnement bij OpenAlex, een open en transparante bron van onderzoeksinformatie, en het besluit om vanaf 2027 de licentie van Scopus te beëindigen. Deze keuzes weerspiegelen de inzet van de universiteit om open infrastructuren voor onderzoeksinformatie te ondersteunen en de afhankelijkheid van gesloten, propriëtaire systemen te verminderen.

In de komende jaren zal de UM verder onderzoeken hoe de principes van de Declaration kunnen worden vertaald naar haar onderzoeksinformatiesystemen, rapportagepraktijken en benaderingen van onderzoeksbeoordeling.

Ondertekend tijdens het Open Science Festival Limburg

De Universiteit Maastricht ondertekende de Barcelona Declaration tijdens de eerste editie van het Open Science Festival Limburg. De ondertekening bracht onderzoekers, ondersteunend personeel en studenten samen en onderstreepte de nauwe samenhang tussen open onderzoeksinformatie en de bredere Open Science-beweging binnen de UM.

Keynote door Ludo Waltman tijdens het Open Science Festival Limburg 2026