Mobiliteit

Een noodzakelijke voorwaarde om de CO₂-uitstoot van UM te verminderen, is een duidelijk beeld van onze huidige uitstoot. Daarom zijn we in 2025 begonnen met het verzamelen van gegevens over 2024. Voor dienstreizen hebben we data verzameld met betrekking tot kosten, zakelijke vluchten (plaats van vertrek en aankomst), reisklasse, trein­kilometers en nog veel meer. Op basis van de beschikbare gegevens bedroeg de uitstoot door dienstreizen in 2024 3.155 ton CO₂e. Hoewel dit aanzienlijk is, weten we nog niet welk aandeel de uitstoot door dienstreizen heeft in de totale uitstoot van UM, omdat we momenteel nog bezig zijn met het berekenen van de uitstoot voor andere categorieën.

De berekeningen en analyse hebben echter enkele interessante inzichten opgeleverd:

~71% van de uitstoot door dienstreizen van UM komt door vluchten (goed voor ~61% van de afgelegde kilometers door UM)
~0,48% van de uitstoot door dienstreizen van UM komt door treinreizen (~19% van de afgelegde kilometers)
FHML, SBE en FSE vlogen het meest in 2024; respectievelijk 39,2%, 25,3% en 10,2% van het totale aantal vluchten.

Enkele andere interessante feiten over de uitstoot door dienstreizen:

Eén retourvlucht Amsterdam – New York overschrijdt het jaarlijkse CO₂-budget van een persoon; één retourvlucht Amsterdam – Barcelona staat gelijk aan ~25% van het jaarlijkse CO₂-budget van een persoon. Het CO₂-budget is de totale uitstoot (niet alleen voor dienstreizen!) die een gemiddeld persoon jaarlijks kan uitstoten om onder de 1,5 graden opwarming van de aarde te blijven.

Academische onderzoekers behoren tot de grootste uitstoters als het gaat om dienstreizen.

De UM is partner van het mobiliteitsprogramma Maastricht/Zuid Limburg Bereikbaar. Het programma beoogt een bijdrage te leveren aan klimaatbeleid, een leefbare omgeving, betere gezondheid en vitaliteit. Op de website van Maastricht Bereikbaar kunnen studenten en medewerkers gerichte informatie vinden over (deel)auto's, openbaar vervoer en fiets. Op de slimme kaart van Maastricht staan publieke fietsenstallingen, OV-fietsen huurlocaties, Nextbike-locaties en e-laadpalen voor auto’s. Als autorijden onvermijdelijk is, dan helpt bewust autorijden om de milieu impact te beperk.

Woon-werkverkeer

De UM is bezig met de voorbereiding van een nieuw mobiliteitsplan dat is gericht op ontmoediging van het autogebruik en het bevorderen van de fiets en het openbaar vervoer. Vanwege de coronacrisis is de besluitvorming uitgesteld. In 2024 wordt het plan geactualiseerd op basis van de nieuwe inzichten door COVID-19.

In lijn met de intentie van het nieuwe mobiliteitsplan heeft de UM zich in 2020 gecommitteerd aan de fietsmissie Hoger Onderwijs en beoogt na COVID-19 10% meer medewerkers op de fiets te krijgen. De UM stimuleert het gebruik van de fiets met financiële bijdragen en fiscaal aantrekkelijke regelingen. Op UMployee (inloggen noodzakelijk) vinden medewerkers meer informatie over de fietsregeling. Daarnaast vergoedt de UM het gebruik van openbaar vervoer, zie UMployee.

Medewerkers kunnen kosteloos gebruik maken van leenfietsen voor vervoer tussen de locaties van UM in Maastricht. Op UMployee is een overzicht te vinden van de leenfietsen per UM-locatie.
 

Vliegverkeer

Internationalisering ligt besloten in het DNA van de Universiteit Maastricht. Hierdoor is vliegverkeer vaak onvermijdelijk. Het vliegverkeer door UM-medewerkers is een belangrijke component van de CO2-voetadruk van de UM. Op basis van de beschikbare data is de CO2-voetadruk door zakelijk vliegverkeer van UM-medewerkers pre-corona geschat op 2,7 kiloton CO2-equivalent per jaar.  De UM is in 2021 de campagne ‘Take the green seat’ gestart. Deze richt zich op het vergroten van bewustwording, het stimuleren van alternatieven voor vliegreizen en faciliteren van vrijwillige compensatie via een intern fonds. In 2022 wordt de campagne geëvalueerd en wordt er overwogen of aanvullende maatregelen nodig zijn om een significante reductie van de CO2-emissies te bewerkstelligen. Op UMployee (inloggen noodzakelijk) vinden medewerkers meer informatie over de campagne ‘Take the green seat’.

Zero Emissions Stadslogistiek (ZES)

In 2021 heeft de UM de Akte van Ambitie getekend voor een Zero Emissie Stadslogistiek (ZES). De UM steunt daarmee de gemeente Maastricht met de invoering van een Zero Emissie zone op 1 januari 2025. Dit betekent dat dienstverleners en leveranciers in de binnenstad uitsluitend gebruik mogen maken van zero-emissie transport, zoals elektrische auto’s en fietsen. ZES stimuleert ook slimme oplossingen waardoor het aantal vervoersbewegingen zal afnemen. Zo wordt de CO₂ uitstoot gereduceerd en behoudt Maastricht een veilig, gezond, bereikbaar en aantrekkelijk stadscentrum én economische vitaliteit voor een toekomstbestendige stad.

Met de Akte van Ambitie laat de UM de noodzaak en de urgentie zien om nu stappen te ondernemen om in 2025 een zero emissie zone te kunnen invoeren. De UM is in 2019 al overgestapt naar een elektrisch voertuig voor de afdeling beheer en onderhoud van Facility Services. Ook een aantal diensterverleners en leveranciers is inmiddels overgestapt naar elektrisch vervoer, waaronder onze interne verhuisdienst, printdienstverlener, interne postbezorging en koffieleverancier.

Via aanbestedingen stellen we minimale eisen aan transportmiddelen en stimuleren we leveranciers om versneld over te stappen op duurzamer transport. Daarnaast verwachten we van leveranciers dat ze energie-efficiënt rijden. Bent u (potentiële) leverancier of dienstverlener en wilt u de overstap naar emissievrije logistiek maken? Bezoek dan de volgende websites voor meer informatie over de ZES en het nieuwe rijden.

Lees meer over wat de ZE-zone betekent voor jou als medewerker, student of leverancier van de universiteit.