Hersenonderzoek vertaald naar een prijswinnende dans

Wat is er nodig om jarenlang wetenschappelijk onderzoek te vertalen naar een paar minuten beweging? Voor Kate Kondrateva, PhD-kandidaat bij GROW, bleek het antwoord ingewikkelder dan verwacht. Eerder dit jaar won ze de Special AI Prize bij de internationale Dance Your PhD-wedstrijd, met een dans geïnspireerd op haar onderzoek naar waarom dezelfde hersenscan licht afwijkende metingen kan opleveren, afhankelijk van de scanner, en hoe AI kan helpen om die resultaten betrouwbaarder te maken.

De danswedstrijd brengt onderzoekers uit verschillende disciplines samen en daagt hen uit om hun werk met dans uit te leggen. Wat begon als een creatief uitstapje, groeide uit tot een proces dat haar dwong opnieuw na te denken over hoe ze wetenschap overbrengt. “Ik dacht dat het gewoon iets leuks zou zijn,” zegt ze. “Maar het werd al snel serieuzer dan dat.” Haar onderzoek richt zich op kunstmatige intelligentie en MRI-scans van de hersenen, met name op hoe betrouwbaar die metingen zijn. Het is zeer technisch, data-gedreven werk, niet iets wat zich makkelijk laat vertalen naar dans. “Ik had geen idee hoe ik moest beginnen,” legt ze uit. “Mijn eerste instinct was om alles letterlijk uit te beelden.”

De juiste taal vinden

Ze probeerde wetenschappelijke processen stap voor stap uit te beelden, maar die aanpak werkte niet. De doorbraak kwam toen ze ging samenwerken met een choreograaf. “Ze zei tegen me: je hoeft niet alles te laten zien. Je moet een verhaal vertellen.” In plaats van zich te richten op exacte details, verschoof de nadruk naar emotie en verhaal. Dat betekende dat een groot deel van die complexiteit moest worden losgelaten. “Anders wordt het onmogelijk om te volgen,” zegt ze.

Samen zetten ze abstracte concepten, zoals verschillen in hersenmetingen, om in beweging. Het resultaat was geen letterlijke uitleg, maar een voorstelling die de essentie van haar onderzoek wist te vangen. “Het werd iets wat mensen konden voelen, niet alleen begrijpen.”