Alle wetenschappers zijn gelijk
Met Girls Day, speciale rondleidingen en rolmodellen proberen bedrijven en onderwijsinstellingen meer vrouwen te interesseren voor bèta en techniek. Maar voelen die zich hierdoor aangesproken of juist ongemakkelijk? Natuurkundigen Annabel Wolf en Emma Prins pleiten voor gelijkwaardigheid.
“Laatst zag ik een campagne die vrouwen voor de wetenschap wil interesseren, want dan kunnen ze zelf lippenstift maken’”, vertelt Annabel, alumna van het Maastricht Science Programme (MSP). “Daarmee sla je de plank mis. Voor mij hoef je geen onderscheid tussen mannen en vrouwen te maken met geslachtsspecifieke campagnes.” Als je vouwen als gelijke ziet en niet als uitzondering, durven er wellicht meer de stap richting bètawetenschappen en techniek te zetten.”
Emma Prins, promovenda bij Gravitational Waves and Fundamental Physics, zit op dezelfde lijn: “Universiteiten organiseren tijdens open dagen speciale events voor vrouwen. Dat geeft een onrealistisch beeld. In werkelijkheid zit je tussen de mannen in de collegezaal. Ik vond dat niet erg, want ik werd als gelijke behandeld.”
Onzekerheid
Een gelijke benadering is dus belangrijk, al was het maar om een realistisch toekomstbeeld te schetsen. Toch merkt Annabel verschil in de manier waarop jongens en meisjes tegen bètavakken aankijken. Ze werkt als coördinator van het Einstein Telescope Education Centre (ETEC) in Kerkrade. “Meisjes vertellen me dat ze niet goed in natuurkunde zijn, terwijl ze inmiddels de bovenbouw zitten en het dus gewoon goed doen.” Emma, die naast haar natuurkundige werk het effect van ETEC onderzoekt, ervaart dit ook: “Vrouwen zijn afwachtender en vinden een vak al snel moeilijk, omdat ze geen 9 halen. Jongens gaan ervoor en zien wel hoever ze komen.”
De onzekerheid heeft diepe wortels, vinden Annabel en Emma. “Jongens krijgen vaker technisch speelgoed, terwijl meisjes worden ontmoedigd om voor ‘moeilijke’ vakken als wiskunde B te kiezen. Bèta is niet per se moeilijker, maar een andere manier van denken.”
Rechtvaardigt die onzekerheid wellicht toch een aparte benadering? Annabel: “Sommige campagnes gericht op vrouwen werken misschien, maar het is persoonlijk. Een deel van de meisjes durft door de aandacht de stap te zetten, maar niet iedereen wil in de spotlight staan.”
Rolmodel
Is een rolmodel een laagdrempelige manier om meisjes te laten nadenken over een studie of baan in bèta en techniek? Emma: “Als je ziet dat een vrouw of man met een vergelijkbare achtergrond als jezelf succes heeft in een STEM-beroep, dan kan dat twijfel wegnemen.
Emma en Annabel zijn nu zelf natuurkundigen en geven voorlichting over de Einstein Telescope. Zien ze zichzelf als rolmodellen? Emma: “Als ik al een rolmodel ben, dan als een mens die jongeren motiveert voor een vervolgopleiding in bèta of techniek.”
Succesvolle Maastrichtse aanpak
De Faculty of Science and Engineering doet het goed in het werven van vrouwelijke studenten: 45% tegenover ongeveer 30% bij technische universiteiten. Emma en Annabel schrijven dit toe aan probleemgestuurd onderwijs, dat vrouwen aanspreekt. “Het is een meer sociale, interactieve manier van leren,” zegt Emma. Annabel: “MSP levert daardoor socialere wetenschappers af: mensen met kennis van bètavakken en softere skills. Niet voor niets noemde mijn mentor bij TNO, waar ik eerder werkte, me een sociale nerd.”
Vrouwen in bèta of techniek willen gewoon als gelijken behandeld worden. Sommigen hebben baat bij voorlichting gericht op vrouwen, anderen niet. Houd bij voorlichting dus rekening met beide groepen. Met 45% vrouwelijke studenten doet de Faculty of Science and Engineering het goed, al blijft de uitdaging om de 50% te halen.
Tekst: Patrick Marx