My UM
My UM
Zoeken

EDLAB: innovator en verbinder

Nog geen drie jaar geleden kreeg Artificial Intelligence met ChatGPT een concreet gezicht. Het begin van een nieuw technologisch tijdperk en inmiddels algemeen gezien als niets minder dan de Vierde Industriële Revolutie. De impact is groot, zeker op het onderwijs. Reden voor het jubilerende EDLAB van de Universiteit Maastricht om een omvangrijk onderzoek te starten met als centraal thema: het gebruik van AI in het systeem van Probleem Gestuurd Onderwijs (PGO) bij de UM.

EDLAB vierde afgelopen najaar het tienjarig bestaan. Met een expositie en bescheiden feestje op thuisbasis Tapijn. Maar vooral met de aftrap van een grootschalig onderzoek over de rol van AI in het universitair onderwijs. Future of Learning is het project gedoopt dat minstens anderhalf jaar beslaat en antwoord moet geven op een heel scala aan vragen.
“EDLAB is opgericht om ons onderwijsmodel bij de tijd te houden en te innoveren”, zegt Ellen Bastiaens, sinds twee jaar directeur van EDLAB. “We volgen de externe ontwikkelingen en de invloed daarvan op het PBL-onderwijs op de voet in onze zes faculteiten, denken na over de toekomst en signaleren trends. Ik hoef niemand uit te leggen dat AI een ontwikkeling is die méér is dan een trend. De snelle opkomst en impact van AI dwingt ons om na te denken over de toekomst van leren, de rol van kennis, de rol van universiteiten en de veranderende arbeidsmarkt. Misschien wel over de houdbaarheid van Probleem Gestuurd Onderwijs.”

Perfecte storm

Dat laatste zal toch zo’n vaart niet lopen? Dat verwacht Walter Jansen, coördinator bij EDLAB en docent bij de faculteit FASOS, ook niet. “Nee, maar we moeten niet afwachten wat er op ons afkomt. De onderwijssector kan in een perfecte storm terechtkomen. De meest wilde dystopische en utopische theorieën gaan rond over de gevolgen van AI. Toenemende werkdruk voor het onderwijspersoneel, dalende studentenaantallen, bezuinigingen, de publieke opinie. De vraag dient zich aan hoe wij ons unieke PGO-systeem het beste kunnen inrichten en hoe we het beste aansluiten bij hedendaagse maatschappelijke en onderwijskundige uitdagingen. Dat doen we met een kritische bril op waarin we anticiperen op realistische toekomstscenario’s. Vandaar deze diepgaande studie.”

Scherp houden

Het Centrum voor Onderwijs & Leren van de UM, kortweg EDLAB, doet dus precies waartoe het op aarde is: het UM-onderwijssysteem scherp houden. “Kort samengevat is dat de kern”, beaamt Ellen Bastiaens. “We volgen de ontwikkelingen in het hoger onderwijs en spiegelen die aan de onderwijsfilosofie van de UM. Drie jaar na de oprichting heeft EDLAB de waarde en de kracht van het PBL uitgebreid onder de loep genomen. Dat heeft toen geleid tot een herijking waarbij de leerprincipes nog eens zijn benadrukt: constructief, collaboratief, contextueel en zelfgestuurd leren, door ons afgekort als CCCS. Na de COVID-pandemie hebben we nog een vervolgonderzoek gedaan naar de effecten van het digitaal op afstand en het hybride leren en nu staat AI dus centraal. Belangrijke mijlpalen, maar het onderwijs is altijd in beweging. Daarop inspelen en onze professoren, docenten, tutoren faciliteren vormt één van de rode draden in EDLAB. Zij moeten onze studenten het beste onderwijs en onderzoek bieden, aansluitend bij de eisen en wensen van de maatschappij en het bedrijfsleven.”

15 specialisten

EDLAB werd opgericht in 2015, inmiddels werken er 15 onderwijsspecialisten. Innovatie is het centrale thema. Daarvoor volgen de specialisten actuele ontwikkelingen in het hoger onderwijs op de voet waarbij ze kennis uitwisselen met onder meer andere onderwijsinstituten. “Elke onderwijsinstelling heeft zijn eigen EDLAB”, zegt Ellen Bastiaens. “We zoeken de samenwerking. Allereerst willen we nieuwe kennis en inzichten bij onze docenten laten landen waarbij speciaal voor UM wordt gekeken naar de raakpunten met Probleem Gestuurd Onderwijs. Dat is toch waarmee we ons onderscheiden en waar we als universiteit aan vast willen houden. Het zit in ons DNA, al bijna 50 jaar. Het maakt ons uniek, al is het groepsgewijs werken aan concrete opdrachten bij andere uni’s en hogescholen ook deels praktijk geworden.”

Ellen and Walter talking

Alle faculteiten

Education days, workshops, een informatief digitaal magazine, cursussen; EDLAB heeft een breed assortiment aan instrumenten om de nieuwste kennis en inzichten over te dragen aan docenten en tutoren. Uitdaging is wel álle faculteiten te bedienen. “Science is toch wat anders dan Geneeskunde of Rechten”, erkent Walter Jansen. “Samen een wiskundige opgave oplossen is niet hetzelfde als de casus van een patiënt bespreken. PGO is en blijft echter leidend. Eén van onze taken is daarom ook het verbinden van de verschillende faculteiten. Daarom organiseren we workshops en bijeenkomsten waarin we samen met elkaar in gesprek gaan en ervaringen uitwisselen. Afgestemd op de faculteiten, maar wel met één gezamenlijke missie: ons onderwijs binnen de kaders van CCCS, kleinschalig, student-gecentreerd en probleemgestuurd blijven vormgeven en uitvoeren. Als EDLAB zijn we de spin in het web die alles verbindt en zorgt dat alle faculteiten en studies meegaan in de innovaties.”

Talentvolle studenten

Naast het up-to-date houden van de onderwijsstaf biedt EDLAB ook speciale programma’s voor talentvolle studenten, zogenoemde PREMIUM, MaRBLe en Honours+. “Voor bachelor studenten die hoog scoren en een extra uitdagingen zoeken, draaien we onderzoektrajecten. Masterstudenten gaan in PREMIUM samen aan de slag met academische vraagstukken en concrete projecten waarbij ook ondernemers uit de regio betrokken zijn. Voor alle programma’s geldt dat er gewerkt wordt in kleine groepen met studenten en tutors van de verschillende faculteiten, precies volgens het PBL-principe. Vraagstukken worden zo heel breed bekeken met aandacht voor inhoud en ondernemerschap.”

Toponderwijs

EDLAB heeft zijn positie binnen Universiteit Maastricht wel veroverd. “Dat denk ik wel”, besluit Ellen Bastiaens. “We zijn door alle zes faculteiten vaste sparringpartner als het gaat om de inrichting van de onderwijsprogramma’s, los van de inhoud natuurlijk. Wij leggen de verbinding met de nieuwste educatieve inzichten. Ons doel is AI op en relevante en betekenisvolle manier verankeren in ons PGO-systeem.”

 

Tekst: Jos Cortenraad
Fotografie: Philip Driessen

Glass display cabinet

Lees ook