Wetenschappelijk onderbouwde e-learnings voor seksuele veiligheid in hoger onderwijs

Acht hogescholen en universiteiten ontwikkelen voor het Nederlandse hoger onderwijs e-learnings die bijdragen aan het terugdringen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Daartoe wordt onder meer gebruik gemaakt van het wetenschappelijk bewijs over vergelijkbare modules die eerder elders in de wereld zijn ontwikkeld en aantoonbaar effectief zijn. Gebruik makend van die ervaringen, worden modules ontwikkeld die specifiek voor de Nederlandse context inzetbaar zijn. 

Vooronderzoek door de Universiteit Maastricht (UM) laat zien dat e-learning de best haalbare mogelijkheid is om studenten en medewerkers effectieve preventie aan te bieden. Dankzij een subsidie van de Regiegroep Sociale Veiligheid in Hoger Onderwijs en Wetenschap pakken acht onderwijsinstellingen het project UNMUTE op. Rutgers en Soa Aids Nederland gaan de modules met deze instellingen ontwikkelen. Uiteindelijk komen de e-learnings beschikbaar voor alle hoger onderwijs instellingen in Nederland.

Seksueel grensoverschrijdend gedrag komt nog altijd veel voor bij studenten en medewerkers in het hoger onderwijs. Tegelijk weten velen van hen niet waar zij terecht kunnen voor hulp of wat ze zelf kunnen doen om het gedrag te herkennen en te voorkomen. Daarnaast zorgen schadelijke opvattingen, zoals victim blaming en verkrachtingsmythen, er vaak voor dat seksueel geweld kan blijven bestaan.

Het gebruik van e-learnings heeft in andere landen bijgedragen aan het verminderen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en het vergroten van vaardigheden onder professionals. Zo bleek dat studenten die de e-learning uit de VS hadden gevolgd meer kennis hadden over effectieve consent, minder kans hadden om slachtoffer te worden van seksueel geweld of zelf seksueel geweld te plegen. Ook hadden ze meer juridische kennis over seksueel geweld, toonden ze meer empathie voor slachtoffers van verkrachting en accepteerden minder verkrachtingsmythen. 
Daarnaast zijn er praktische voordelen: zo bieden de e-learnings de mogelijkheid tot opschaling (van 50 tot 8000 studenten of medewerkers) en zijn ze flexibel inzetbaar, bijvoorbeeld binnen studieprogramma’s of introductieprogramma’s voor medewerkers.

De ontwikkeling van de e-learnings voor het hoger onderwijs in Nederland start dit jaar. Na afloop van het project UNMUTE in 2028 zijn er twee e-learnings beschikbaar. Studenten leren in sessies van in totaal vier uur signalen van grensoverschrijdend gedrag herkennen, situaties inschatten en adequaat reageren wanneer zij zelf of anderen met zulk gedrag te maken krijgen. De e-learning voor medewerkers richt zich op het leren herkennen van signalen, steunend en trauma-sensitief reageren op een onthulling van seksueel grensoverschrijdend gedrag, en het adequaat doorverwijzen naar hulp en ondersteuning.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft via de subsidieregeling Sociale Veiligheid in Hoger Onderwijs en Wetenschap € 449.903,00  toegekend aan het project. Naast de Universiteit Maastricht nemen Erasmus Universiteit Rotterdam, Hogeschool Inholland, Hotelschool Den Haag, Vrije Universiteit Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Utrecht en Technische Universiteit Eindhoven deel aan het project. De subsidieaanvraag werd ondersteund door 25 hogescholen en universiteiten, negen studentorganisaties, regeringscommissaris Mariëtte Hamer, Amnesty International en de gemeente Amsterdam.