10 april 2017

Betere ouderenzorg vraagt andere inzet HBO-verpleegkundigen

Er is geen wetenschappelijk bewijs voor de stelling dat meer personeel in de ouderenzorg leidt tot betere kwaliteit van zorg. Daarnaast werken er te weinig HBO-verpleegkundigen in verpleeghuizen om hun impact op de kwaliteit van de zorg objectief te kunnen vaststellen. Een en ander blijkt uit het proefschrift van Ramona Backhaus, waarop zij woensdag 12 april a.s. promoveert aan de Universiteit Maastricht (UM).

Kwaliteit van zorg
De kwaliteit van zorg in verpleeghuizen staat volop ter discussie. Doorgaans wordt er in politiek en samenleving gepleit voor ‘meer handen aan het bed’. De aanname daarbij is dat meer of beter opgeleid personeel leidt tot betere kwaliteit van zorg. Op basis van het proefschrift van Backhaus blijkt dat er geen wetenschappelijk bewijs is voor de stelling dat meer personeel ook leidt tot betere kwaliteit van zorg. Een grootschalige studie onder 282 verpleeghuisafdelingen laat zien dat er op dit moment te weinig HBO-verpleegkundigen werkzaam zijn in verpleeghuizen om hun impact op de kwaliteit van zorg objectief te kunnen vaststellen. Wel blijkt dat HBO-verpleegkundigen beter kunnen fungeren als leiders op de werkvloer en daardoor eerder kunnen bijdragen aan een positief teamklimaat en het lerend vermogen van het verpleegteam.

HBO-verpleegkundigen
In plaats van de aandacht te richten op de hoeveelheid medewerkers die actief zijn binnen een verpleeghuisafdeling, kan er dan ook beter worden gekeken naar wát medewerkers doen. De inzet van HBO-verpleegkundigen puur voor het verrichten van voorbehouden handelingen doet geen recht aan hun specifieke competenties. Backhaus geeft aan dat zij beter kunnen worden ingezet als rolmodel en coach voor het team en voor de coördinatie van de zorg. Door goed na te denken over hun positionering kan het verpleeghuis een uitdagende werkplek voor HBO-verpleegkundigen worden. De resultaten van deze studie laten namelijk zien dat organisaties met een duidelijke visie op de inzet van HBO-verpleegkundigen het beter lukt deze groep te werven en ook aan zich te binden. Alleen met HBO-rolmodellen die aangesproken worden op hun specifieke competenties, kan het verpleeghuis een aantrekkelijke stageplek voor studenten HBO-verpleegkunde worden.

Academische Werkplaats Ouderenzorg
Het onderzoek van Ramona Backhaus vond plaats in het kader van de Academische Werkplaats Ouderenzorg (AWO) van de UM. De werkplaats bouwt bruggen tussen onderzoek en praktijk en tussen zorg- en kennisorganisaties. In deze zogenoemde living labs zijn medewerkers van de universiteit gedetacheerd naar zorgorganisaties en medewerkers (verpleegkundigen, paramedici, artsen) vanuit de zorgorganisaties naar de universiteit en de Hogeschool Zuyd. Deze werkwijze met kruisbestuivingen, multidisciplinaire aanpak en duo-aanstellingen is een succesvolle formule gebleken om noodzakelijke vernieuwing in de zorg voor ouderen mogelijk te maken. De studie van Backhaus is bovendien onderdeel van de onderzoekslijn Nurses on the Move uit het Tussen Weten en Doen II programma van wetenschappelijke financieringsorganisatie ZonMw.