Promotie Boukje Yentl Nass

Trefwoorden: Trauma, Zelfgevoel, Handelingsruimte, Darmgezondheid

"Understanding the patient in situation. Environmental stressors, agency and healthy interdependence, unpacking their relevance to human resilience and (gastrointestinal) health"

Langdurige stress, misbruik en ontmenselijking zijn geen louter psychologische fenomenen, maar werken diep door in het lichaam. In haar proefschrift Understanding the Patient in Situation toont Boukje Nass, op basis van onderzoek onder honderden patiënten met inflammatoire darmziekten en het prikkelbare darmsyndroom, aan dat zulke ervaringen gepaard gaan met meetbare fysiologische ontregeling.

Veerkracht is volgens Nass geen individuele eigenschap, maar ontstaat in de dynamische wisselwerking tussen persoon en omgeving. Wanneer stress en trauma het zelfgevoel, het ervaren handelingsvermogen en de relationele verbondenheid aantasten, raakt niet alleen het psychisch functioneren ontregeld, maar ook het lichaam. Dit uit zich in chronische spanning, immuundisregulatie, ontstekingsactiviteit en toenemende fysiologische kwetsbaarheid. “Waar mensen worden geïsoleerd of gereduceerd tot objecten,” stelt Nass, “eroderen hun zelfgevoel en handelingsvermogen — en verliest het lichaam zijn regulerende capaciteit.”

Gezondheid blijkt daarmee een relationeel en situationeel proces waarin biologie, levensgeschiedenis en socio-materiële context nauw verweven zijn. Nass doorbreekt zo de traditionele scheidslijn tussen lichaam en geest en tussen individu en samenleving. Gezondheid kan niet worden gereduceerd tot persoonlijke verantwoordelijkheid: biologische veerkracht is mede afhankelijk van sociale en relationele omstandigheden. In een tijd van #MeToo, polarisatie en toenemende prestatiedruk krijgt het debat over autonomie en kwetsbaarheid daarmee een urgente biologische dimensie.

Klik hier voor de livestream.