Tasmaanse maker

Op school vond ze zowel de bètavakken als literatuur leuk. "Ik stelde een visie samen uit willekeurige stukjes advies. Mijn buren zeiden dat, als ik medisch onderzoeker wilde worden, ik geneeskunde moest gaan studeren. Dat klonk logisch, vond ik." Ze studeerde in Tasmanië, met de bedoeling om over geneeskunde te schrijven in plaats van het te beoefenen. "Slechts 50 mensen deden de opleiding en het was er niet erg competitief. We wilden allemaal dat iedereen zou slagen en dat we ondertussen een leuke tijd zouden hebben." 

Dat wil niet zeggen dat het allemaal van een leien dakje ging. "Ik had natuurlijk mijn twijfels. Als je eenmaal basisarts bent, moet je beslissingen nemen over leven en dood, en dat was niets voor mij." Heeft ze er ooit spijt gehad dat ze geen arts is geworden? "Nou ja, ik zie dat mijn vroegere klasgenoten in hun vrije tijd in hun tweede huis zitten, terwijl ik hier e-mails zit te schrijven..." 

Antropologie kwam in haar leven door het plezier dat ze beleefde aan de interviews voor medische casussen. Ze deed een masteropleiding in Melbourne, een uitgesproken hippe metropool, waar ze zich in het begin een provinciaaltje voelde. "Medische antropologie was een bijzondere ervaring: we waren met heel weinig mensen, die zeer uiteenlopende achtergronden hadden, van paramedicus en verpleegkundige tot antropoloog en socioloog. We zijn nog steeds heel goed bevriend."

Voorbij disciplines en culturen

Interdisciplinariteit is de rode draad in haar werk. "Op papier klinkt het geweldig, maar het is veel werk en in het begin heel confronterend. Ik ben afgestudeerd aan de medische faculteit zonder ooit iets te hebben gehoord over het verschil tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek. Het kostte me maanden om mijn hersenen te herconfigureren... Je moet altijd je aannames over methodologie loslaten voordat je interdisciplinaire discussies aangaat." 

Die eerste schok en de daaropvolgende leercurve beïnvloedt haar werk tot op de dag van vandaag, nu ze etnografie, zintuiglijke methoden en aandacht voor materialen en infrastructuur samenbrengt om te onderzoeken wat het betekent om geneeskunde te 'voelen', te leren en te beoefenen. 

Het leiden van een interdisciplinair onderzoeksteam is een uitdaging, zegt ze. "Hoe kan ik zowel de mensen in mijn onderzoeksgroep als het project helpen om succesvol te zijn?" Een van haar belangrijkste criteria bij het aannemen van medewerkers is eigenzinnigheid. "Ik wil mensen die op onconventionele manieren denken, ook al zijn ze heel anders dan ik. Je moet harder werken om synergieën te creëren, maar het is het waard."

Harris volgt leiderschapscoaching en vraagt anderen om advies. "Ik heb niet alle antwoorden, maar ik kan me goed inleven; ik was zelf een nogal onhandelbare postdoc." Ze is niet overdreven dol op haar vele managementtaken. "Ik besteed zoveel tijd aan administratieve taken dat het lastig is om tijd vrij te maken om na te denken over onderzoek." Vrolijk wijst ze naar een stoel die met de rug naar haar bureau toe staat: "Die heb ik hier neergezet zodat ik ook echt boeken kan lezen."

Opnieuw wijst ze naar de gebreide baarmoeder. "Niet-traditionele, niet-dominante ideeën kunnen veel creativiteit stimuleren, en ik zie een groeiende behoefte om dingen tastbaar te maken." Natuurlijk is er ook weerstand. "Er heerst een zekere minachting voor de 'vrouwelijke kunsten'; wanneer je innovatie in onderwijs of onderzoek wilt bevorderen, doe je er verstandig aan om de setting waarin je dat doet zorgvuldig te kiezen.”

In plaats van lange theoretische verhandelingen geeft Harris de voorkeur aan onconventionele formats. Voor haar betekent ‘dingen maken’ dat je je bewust wordt van je lichaam. Daarbij moet je je hyperkritische cognitieve kant, die geneigd is om te redigeren en daarmee creativiteit te verstikken, op een lager pitje zetten. "Het ontbreken van constant oogcontact vermindert ook de druk. Het maakproces hoeft niet per se verband te houden met het thema dat op dat moment aan de orde is." 

Zowel het bedenken van onderzoeksideeën als het maken van dingen gaan ’s avonds gewoon door. "Onze eettafel heeft een knutselhoek, tot ergernis van mijn man,” zegt ze met een lach. Gelukkige timing hielp haar om carrière en gezin te kunnen combineren. "Toen ik ontdekte dat ik zwanger was, was ik 39 en had ik al veel tijd in onderzoek geïnvesteerd. Gelukkig had ik net een vast contract gekregen en hoefde ik niet langer in onzekerheid te leven." 

Thomas kon ouderschapsverlof opnemen en hun zoon Bastian, nu 9, ging al op jonge leeftijd naar de kinderopvang. "Dat heeft hem goed gedaan: hij spreekt vloeiend Nederlands met een Limburgs accent." Hij heeft zich ook aangepast aan de academische omgeving. Tijdens een publieksevenement van de UM hielp hij mee met een stethoscoopworkshop. "We hadden identieke doktersjassen – zo schattig! Hij verloor echter snel zijn interesse in lesgeven..." Bastian heeft onlangs leren haken en Harris beschrijft zijn slaapkamer als half technische werkplaats, half kunstatelier. "Ja," zegt ze met een glimlach, "hij is ook een maker." 

Tekst Florian Raith
Fotografie Hannah Lipowsky