Hart voor het hart
Computermodellen, slimmere software voor een hartfilmpje en gepersonaliseerde implantatie en programmering van pacemakers: slechts een kleine greep uit de vele onderzoeksprojecten van Uyên Châu Ngûyen. Als onderzoeker en cardioloog richt ze zich op de behandeling van hartritmestoornissen en hartfalen met pacemakertherapie. Dit doet ze vanuit haar voorliefde voor techniek, de kliniek en uiteraard het hart: “Ik vind eigenlijk niks leuker dan het hart, dat is gewoon een buikgevoel.”
Momenteel specialiseert Uyên Châu zich verder in de klinische elektrofysiologie. “Dit is een specialisme binnen de cardiologie dat zich verder toespitst op de behandeling van hartritmestoornissen. Denk aan implantaties van pacemakers bij mensen met een trage hartslag, of defibrillators bij mensen met een hoog risico op een hartstilstand. Of ablaties: kleine stukjes hartspierweefsel uitschakelen bij patiënten die veel last hebben van hartritmestoornissen. Vier dagen per week werk ik in het ziekenhuis. Nu ik klaar ben met mijn cardiologie-opleiding doe ik ook één dag per week onderzoek, eerder deed ik dat volledig in mijn vrije tijd.”
Buikgevoel
“Tijdens mijn master Arts-Klinisch Onderzoeker ging ik naar een presentatie bij CARIM van de Zwitserse cardioloog Angelo Auricchio, die uiteindelijk mijn promotor werd. In zijn presentatie liet hij 3D-modellen van het hart zien, waarop de elektrische prikkelgeleiding in beeld gebracht werd met verschillende kleuren. Dat sprak mijn technische hart heel erg aan, ik vond die combinatie van 3D-visualisatie en signalen zo gaaf. Later ging ik bij Angelo in Zwitserland stage lopen. Daar leerde ik werken met een complex elektrofysiologisch computermodel en hoe je 3D-modellen kon maken voor simulaties. Ik vind eigenlijk niks leuker dan het hart, dat is gewoon een buikgevoel.”
“Als jonge dokter zag ik een patiënt die ineens levensbedreigende hartritmestoornissen kreeg na een gewone implantatie van een pacemaker voor hartfalen. Dat was mijn inspiratie voor dit project.”
Diverse achtergronden
Uyên Châus onderzoek richt zich op pacemakertherapie voor hartritmestoornissen en hartfalen. Ze heeft vrij veel beurzen behaald, die ze gebruikt voor verschillende projecten binnen dit vakgebied. “Toen ik de cardiologie-opleiding deed, vroeg ik een Dekker Clinical Scientist-beurs aan bij de Hartstichting, die ik kreeg. Hiermee deden we onderzoek naar de relatie tussen kamerritmestoornissen en pacemakertherapie. Als jonge dokter zag ik een patiënt die ineens levensbedreigende hartritmestoornissen kreeg na een gewone implantatie van een pacemaker voor hartfalen. Dat was mijn inspiratie voor dit project. Ik nam technisch geneeskundige Karin Smits hiervoor aan. Zij is mijn eerste promovenda, die ik begeleid samen met mijn eigen begeleiders Frits Prinzen en Kevin Vernooy.”
“Momenteel ben ik hoofdbegeleider van drie promovendi en vijf masterstudenten: inmiddels dus best een grote groep. De begeleiding doe ik samen met Roel Meiburg, biomedisch ingenieur van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e). De studenten hebben achtergronden in geneeskunde, klinische technologie en biomedische technologie. Door deze diversiteit hebben ze veel aan elkaar en kunnen ze samen overleggen.”
Computermodel
“Ik ben blij met de mensen die ik voor mijn onderzoek heb kunnen aannemen. Ze zijn heel goed en gemotiveerd, en hebben vaak in meerdere vakgebieden gewerkt. Julien Garnier is bijvoorbeeld biomedisch ingenieur, maar heeft ook veel ervaring op de hartkatheterisatiekamer. Hij werkt mee aan het Dekker Team Science-project van de Hartstichting, dat ik samen met Roel vanuit de TU/e doe. Hierin onderzoeken we hoe de pompkracht van het hart verbetert bij mensen die een nieuw soort pacemaker krijgen. Tijdens de implantatie meet ik hoe het bloed stroomt bij verschillende instellingen van de pacemaker. Met die gegevens ontwikkelt Roel een computermodel voor patiënten met hartfalen, waarmee we virtueel pacemakerstrategieën kunnen testen.”
Littekenweefsel
In 2025 ontving Uyên Châu een NWO Veni-beurs. “Hiermee willen we onderzoeken hoe we pacemakertherapie beter kunnen toepassen bij patiënten die een hartinfarct hebben gehad. Dit is een heel kwetsbare patiëntengroep. Zij hebben namelijk vaak littekenweefsel in de hartspier en reageren daardoor minder goed op pacemakertherapie. Recent is er een nieuwe pacemakertechniek ontwikkeld die het elektrisch geleidingsweefsel stimuleert in plaats van de hartspier. Dat heet conduction system pacing. Hoe die pacemakers moeten worden geprogrammeerd en opgevolgd is alleen nog niet duidelijk, dus dat gaan we uitzoeken.”
Hartfilmpje
“Samen met het bedrijf VDI Technologies en het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven doe ik onderzoek naar ultra-high frequency ECG. Dit is een nieuw hartfilmpje dat voor patiënten precies hetzelfde voelt, maar met slimmere software en door elektrische signalen van het hart met hogere frequenties te meten halen we er veel meer informatie uit. De techniek brengt ook in beeld hoe de elektrische prikkelgeleiding in het hart loopt. Dat is heel inzichtelijk voor cardiologen, maar vind ik ook mooi om aan mijn patiënten te laten zien. In Eindhoven hadden ze deze techniek als eerste in Nederland, daar heb ik het leren gebruiken. Met een beurs van de Hartstichting en de Anna Maria van Schurman Stipedium-beurs heb ik cardioloog in opleiding Florien Klein aangenomen om het te introduceren in Maastricht.”
“Ik ben heel blij als het goed gaat met de studenten, dat geeft je als begeleider veel voldoening.”
Verrassing
Bij de vijftigste Dies Natalis van UM ontving Uyên Châu de dissertatieprijs, wat voor haar als een verrassing kwam. “Ik had me er niet voor ingeschreven, dus ik weet niet precies hoe dat is gegaan”, lacht ze. “Mijn promotietraject duurde anderhalf jaar, omdat ik als student al onderzoek deed en artikelen publiceerde over kleine, technische studies die ik zelf had bedacht. Soms had ik het gevoel dat ik maar wat exploreerde, omdat ik geen onderdeel was van een consortium of een groot, doordacht project. Nu ik erop terugkijk, ben ik mijn begeleiders erg dankbaar voor de vrijheid en aanmoediging om te onderzoeken waar ik zelf nieuwsgierig naar was. Daardoor was ik namelijk zelf in staat om projectaanvragen bedenken.”
Voldoening
Uyên Châu hoopt dat haar onderzoek ertoe leidt dat cardiologen bij elke patiënt van tevoren kunnen bepalen hoe ze die het beste kunnen behandelen. “Dus niet voor iedereen dezelfde pacemakertherapie gebruiken, maar dit per individu bekijken. Mijn doel is om technieken te kunnen ontwikkelen die dat veel makkelijker maken in de praktijk en die door veel cardiologen gebruikt kunnen worden, niet alleen in academische centra maar juist ook in kleinere medische centra. Ook hoop ik vooral dat mijn promovendi gelukkig zijn, zich goed ontwikkelen en zich goed voelen in de groep. Ik ben heel blij als het goed gaat met de studenten en ze successen doormaken, dat geeft je als begeleider veel voldoening.”
Internationale Vrouwendag
Als winnares van de Anna Maria van Schurman Stipendium-beurs organiseert Uyên Châu op 10 maart een symposium in het kader van Internationale Vrouwendag. “We hebben inspirerende sprekers uitgenodigd. Niet alleen vanuit cardiologie, maar heel breed in het cardiovasculaire veld. We hebben de sprekers gevraagd om uiteraard over hun onderzoek te vertellen, maar ook over hun persoonlijke pad daarnaartoe, met eventuele worstelingen. Ik hoop natuurlijk op een interessante wetenschappelijke sessie, maar ook dat het een open gesprek wordt over de obstakels waar veel vrouwelijke onderzoekers tegenaanlopen. Verbinding en versterking onderling, dat is onze insteek.”
Het Anna Maria van Schurman-symposium vindt plaats op 10 maart 2026. Aanmelden kan tot en met vrijdag 6 maart. Meer informatie en het programma vind je op de website.
Tekst en beeld: Joëlle van Wissen
Lees ook
-
Hersenonderzoek vertaald naar een prijswinnende dans
Als PhD-kandidaat onderzoekt Kate Kondrateva hoe AI de betrouwbaarheid van hersenscans kan verbeteren, en bracht ze haar bevindingen tot leven in een prijswinnende dans.
-
25 jaar baanbrekend in onderzoek naar dementie
Het Alzheimer Centrum Limburg viert dit jaar haar 25-jarig bestaan. De drie hoogleraren aan het roer vertellen over hun onderzoek.
-
De kracht van preventie: zet een fietshelm op
Neuropsychiater David Linden pleit voor fietshelmen en benadrukt het belang van preventie tegen hersenletsel.