24 september 2019
Students going the extra mile

Masterstudent Elsemarie betrad het Ugandese grensgebied

Elsemarie Jorissen nam de uitdrukking ‘Go the extra mile’ wel erg letterlijk: zij reisde in de zomer van 2019 naar Uganda, naar een plek dichtbij de grens met Zuid-Soedan. Niet voor vakantie, maar voor veldonderzoek in een vluchtelingennederzetting.

Het vrijgevige beleid blijkt toch haken en ogen te hebben

Uit gesprekken die Elsemarie met de vluchtelingen had, ontstaat het beeld dat het vrijgevige beleid in Noord-Uganda niet werkt. Het stuk land dat de vluchtelingen krijgen is klein en wordt ook gebruikt om op te wonen, waardoor er weinig ruimte meer overblijft om voedsel te verbouwen. Daarnaast is het land in het noorden geen eigendom van de overheid maar van de lokale bevolking, die zich vaak niet aan pachtafspraken houden en het land terugpakken van de vluchtelingen. Ook is het land daar droger en minder geschikt om voedsel te verbouwen dan in andere delen van Uganda. Haar conclusie: het is een nationaal beleid, maar de implementatie ervan werkt in het noorden van het land niet.

Elsemarie hoopt haar masterthesis over dit onderwerp in december af te ronden. De uitkomsten wil ze delen met Ugandese beleidsmedewerkers en de vluchtelingen in de nederzetting waar het onderzoek plaatsvond.

Belangrijkste les: een goede voorbereiding is het halve werk

Elsemarie kwam erachter dat veldwerk vooral betekent: voorbereiden, voorbereiden en nog eens voorbereiden. Het kostte veel tijd om (naast de gebruikelijke onderzoeksactiviteiten) te regelen dat ze in Uganda aan de slag kon. Denk aan het regelen van toestemming van de overheid om het vluchtelingengebied te onderzoeken, financiering, vervoer, accommodatie en tolken. Het opbouwen en gebruiken van een netwerk bleek hiervoor essentieel.

Achteraf heeft ze maar van één ding spijt: dat ze niet meer financiering heeft kunnen regelen. Daarmee had ze onvoorziene tegenslagen – zoals het kapot gaan van de auto – beter kunnen oplossen. Dit dwong haar echter ook om te improviseren, iets wat nodig is tijdens veldwerk. Want: het maakt niet uit hoe goed de voorbereiding is, er gebeurt altijd wel iets onverwachts.

Door: Mai Henckens