My UM
My UM
Zoeken

Hoe maak je de beste beslissing in de spreekkamer?

Nice to meet you: Jesse Jansen

Bij gezondheidszorg denk je misschien niet direct aan de impact op het klimaat. Toch kan dat een rol spelen in medische besluitvorming. Ook zorgkosten, AI en sociale media hebben hier invloed op. Hoe zorgen we dat huisartsen in de spreekkamer de beste beslissing nemen voor de patiënt, met zo min mogelijk negatieve impact op de maatschappij? Jesse Jansen onderzoekt hoe besluitvorming in de klinische praktijk zo goed mogelijk ondersteund kan worden.

Jesse Jansen is onderzoeker bij CAPHRI en de vakgroep Huisartsgeneeskunde, coördinator van het coschap huisarts- en sociale geneeskunde en coördinator Passende Zorg bij de Academische Werkplaats Huisartsenzorg Zuid-Oost Nederland. Met haar achtergrond in gezondheids- en cognitieve psychologie doet ze onderzoek naar medische besluitvorming. “Ik kijk hoe patiënten en zorgprofessionals in een wereld vol onzekerheid, informatie, AI, maatschappelijke verwachtingen en schaarste tot goede medische beslissingen komen”, legt ze uit.
 

Klimaat

Tegenwoordig spelen naast wetenschappelijk bewijs ook veel andere factoren een rol. “Toegankelijkheid, kosten en klimaat zijn voorbeelden van maatschappelijke gevolgen van medische beslissingen”, vertelt Jesse. “De gezondheidszorg is verantwoordelijk voor ongeveer zeven procent van de totale uitstoot, dat willen we dus zoveel mogelijk beperken. Die uitstoot bestaat uit de gebouwen waar we in zitten, de stroom die dat verbruikt, het afval van operatiekamers, maar ook bepaalde geneesmiddelen die het oppervlaktewater of de luchtkwaliteit negatief beïnvloeden. Bovendien heeft klimaatverandering ook impact op gezondheid zelf, bijvoorbeeld bij hittestress. Mijn onderzoek richt zich op de vraag of en hoe zulke bredere gevolgen een rol spelen in keuzes die dagelijks in de spreekkamer worden gemaakt.”

Testosterontest

“Ik ben ook geïnteresseerd in hoe we ervoor kunnen zorgen dat de schaarse middelen die we hebben zo goed mogelijk worden besteed. Hierbij is het belangrijk om rekening te houden met verdringing. Als we veel zorg geven aan patiënten voor wie het eigenlijk niet nodig is, omdat ze nog geen klachten hebben maar bijvoorbeeld op sociale media zien dat het goed is om een testosterontest te doen, dan gaat dat ten koste van zorg die je kan geven aan patiënten die het echt hard nodig hebben. Je kunt het geld namelijk maar één keer uitgeven. Dan verdringt de zorg die niet zoveel bijdraagt de zorg die juist wel veel kan betekenen voor kwetsbare of heel zieke patiënten.”

Digitale zorg

Daarnaast kijkt Jesse naar digitale gezondheidszorg. “AI heeft ook invloed op de besluitvorming in de spreekkamer. Wat doet een patiënt met AI en hoe zien we dat terug in de beslissingen? Dat geldt ook voor sociale media. Wat patiënten daarop zien heeft effect op de vragen die zij aan de huisarts stellen en de keuzes die daar gemaakt worden.”

De huisarts krijgt allerlei vragen die bijna direct te maken hebben met wat er gebeurt op sociale media of in de maatschappij.

Goed communiceren

Jesse werkt momenteel aan verschillende onderzoeken. “Eén daarvan gaat over goed communiceren over diagnostiek. Mensen hebben tegenwoordig zelf toegang tot veel medische informatie en testuitslagen in hun medisch dossier. Dat is mooi, maar we weten ook uit onderzoek dat dat stress en zorgen kan oproepen bij patiënten, omdat het best lastig is om die uitslagen goed te begrijpen. Met promovenda Frederieke van der Mee onderzoeken we dus hoe je testuitslagen zo kunt communiceren dat mensen het goed begrijpen en deze ze niet meteen ongerust maken.”

“Ook kijken we hoe die besluitvorming in de huisartspraktijk gaat met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. Dat is lastig, ook voor huisartsen, want je moet dan vooral goed kijken naar wat voor de patiënt belangrijk is en je misschien iets minder richten op het in detail uitleggen van alle opties. Het is best een ingewikkeld proces, waar nog weinig onderzoek naar is gedaan. Dat doet promovenda Laura Vriese momenteel.”

Sociale media

“Ontwikkelingen gaan heel snel: sowieso op het gebied van geneeskunde, met nieuwe behandelmogelijkheden en inzichten, maar ook in de maatschappij. Het is best moeilijk om dat allemaal bij te benen, en dus ook om het goed uit te leggen aan patiënten en ze te helpen met het maken van een afweging tussen behandelingen met allemaal andere voor- en nadelen. Dat zie je het sterkst terug in de huisartsgeneeskunde. De huisarts krijgt allerlei vragen die bijna direct te maken hebben met wat er gebeurt op sociale media of in de maatschappij. Dat is een heel beweeglijke omgeving voor het nemen van medische beslissingen. Ik vind het ontzettend interessant om zowel patiënten als artsen daar zo goed mogelijk in te ondersteunen. Uiteindelijk draait mijn onderzoek om de vraag hoe we patiënten kunnen helpen de zorg te krijgen die voor hen echt waarde toevoegt, en hoe we onnodige zorg kunnen voorkomen."

Tijdens de CAPHRI Research Day op 10 juni geeft Jesse samen met Merel Kimman een workshop, waarin deelnemers kijken hoe verschillende stakeholders zaken als klimaat, effectiviteit en kosten tegen elkaar afwegen in medische besluitvorming. Meer weten? Bekijk het programma.

 

Tekst en beeld: Joëlle van Wissen

Vond je dit artikel interessant? Volg ons dan op Instagram en LinkedIn voor meer.

Lees ook