Darmbacterie kan helpen gewicht beter op peil te houden na afvallen

Veel mensen vallen succesvol af, maar krijgen daarna (een deel van) hun gewicht weer terug. Dit komt onder andere doordat het lichaam zich aanpast en probeert het oude gewicht te herstellen. Mede om die reden is het vinden van manieren om gewicht stabiel te houden na een dieet erg belangrijk.

In deze studie deden 90 volwassenen met overgewicht of obesitas mee. Eerst volgden zij een streng dieet van 8 weken, waarmee ze gemiddeld zo’n 11 kilo afvielen. Daarna volgde een periode van 24 weken waarin ze een gezond voedingspatroon aanhielden. Tijdens deze tweede fase kreeg de helft van de deelnemers dagelijks een supplement met een gepasteuriseerde (niet-levende) vorm van de darmbacterie Akkermansia muciniphila. De andere helft kreeg een placebo. 

De onderzoeksresultaten laten zien dat deelnemers die het supplement kregen, hun gewichtsverlies beter wisten vast te houden. Zij kwamen significant minder aan dan de groep zonder supplement. Gemiddeld resulteerde dit in ongeveer 3 kilo extra gewichtsverlies na 24 weken in vergelijking met de placebogroep.

Opvallend was dat ongeveer 40% van de deelnemers met het supplement zelfs nog verder afviel, terwijl dit in de placebogroep nauwelijks voorkwam. 

De wetenschappers denken dat de bacterie op meerdere manieren helpt:

• Het lichaam lijkt iets meer energie via de ontlasting kwijt te raken
• Vetweefsel vertoont minder ontstekingsactiviteit en een actievere stofwisseling 

Daarnaast bleek dat de insulinegevoeligheid (belangrijk voor bloedsuikerregulatie) beter behouden bleef bij deelnemers die het supplement gebruikten. Het effect was het sterkst bij mensen die van nature weinig van deze bacterie in hun darmen hebben. Deze groep was na 6 maanden zo’n 5 kilo meer afgevallen dan mensen met een hoog niveau van de bacterie. 

Ook de verbetering in gezondheid bleek bij hen het grootst. “De vinding dat mensen met een laag niveau van deze darmbacterie de beste respons geven is goed nieuws”, aldus Willem M. de Vos, de Wageningse emeritus hoogleraar Microbiologie die Akkermansia ontdekte. “Dat zijn juist vaak mensen die overgewicht hebben.”

De onderzoekers benadrukken dat hun ontdekking geen vervanging is voor een gezonde leefstijl. Voeding en beweging blijven de basis. Maar de resultaten laten wel zien dat deze bacterie mogelijk een extra hulpmiddel kan zijn bij langdurig gewichtsbehoud. “Onze resultaten tonen aan dat deze darmbacterie in de context van een gezonde voeding bij kan dragen aan een betere controle van het lichaamsgewicht”, concludeert Ellen Blaak, hoogleraar Humane Biologie in Maastricht. “Daarmee kan het dagelijks toedienen van supplementen met deze bacterie een goede strategie zijn voor preventie en behandeling van obesitas.”