COVID-19 pandemie grote impact op jonge hbo’ers

Gevolgen voor het werk

In het begin van de pandemie werd vooral gevreesd voor massaal verlies van werkgelegenheid. Dit is, mede dankzij de steunmatregelen, beperkt gebleven. De grootste uitdaging zat echter vooral in de praktische problemen die de pandemie met zich mee bracht bij het uitvoeren van het werk, en in de daarmee gepaard gaande stress. Soms, zoals bij hbo’ers werkzaam in het onderwijs, de gezondheidszorg en de kunstensector was vooral de werkdruk een grote bron van stress. De verstoorde balans tussen werk en privé en de onzekerheid over de toekomst werden echter ook door velen als stressvol ervaren. Toch zorgden de nieuwe uitdagingen ook voor veel creativiteit en innovatie bij het vinden van oplossingen voor de problemen.

Gevolgen voor het privéleven

Ook in het privéleven van veel mensen heeft deze crisis diepe sporen achtergelaten. Door de beperkende overheidsmaatregelen die zijn ingevoerd zijn de levens veel mensen voor lange perioden relatief afgesloten van de buitenwereld. Dit leidde soms tot een vermindering van het gevoel van verbondenheid met familie, vrienden en de maatschappij als geheel. Hbo’ers met weinig sociale contacten kregen ook vaak te maken met meer stress in de thuisomgeving. Afgestudeerden met een migratieachtergrond, die minder goed konden terugvallen op een sociaal vangnet, ervoeren daarmee ook vaker stress, met name in hun werk.

Lessen voor de toekomst

Waar de COVID-19 pandemie voor ouderen vooral een acute gezondheidscrisis was en voor oudere volwassenen vooral een acute economische crisis, heeft het voor jongvolwassenen hun hele leven en toekomstperspectief op losse schroeven gezet. Vooral jonge kunstenaars en hbo’ers met een migratieachtergrond hebben het vaak zwaar gehad in zowel hun privé als werkzame leven. Er is aandacht nodig voor het sociale isolement waarin veel jongeren zijn geraakt, of waarin ze bij een nieuwe opleving van het virus zouden kunnen terugvallen. Verder ligt het voor de hand om jonge mensen te laten merken hoe belangrijk ze zijn voor de toekomst van ons land. Het sterke creatieve vermogen waarmee veel jonge hbo’ers hebben gereageerd op moeilijke situaties in coronatijd, zou door werkgevers meer gemobiliseerd en benut kunnen worden. Ook bij evaluaties van het coronabeleid, en het opstellen van plannen voor mogelijke nieuwe calamiteiten in de toekomst, kan deze creativiteit, evenals het unieke perspectief van jongvolwassenen die de pandemie in zo’n cruciale levensfase hebben doorstaan, goed van pas komen.

Over het onderzoek

Het ROA heeft in verschillende fasen van de COVID-19 pandemie onderzoek gedaan onder jongvolwassenen die in de afgelopen 5 jaar een hbo-opleiding hebben afgerond. Deze jonge hbo’ers zijn in een cruciale periode van hun leven, met een startende sociale en maatschappelijke carrière. Het rapport focust op drie facetten: de economische situatie, de persoonlijke beleving en de verwachte gevolgen van de pandemie voor het verdere leven en de loopbaan van de afgestudeerden.