Promotie Mara Georgiana Moldoveanu

Trefwoorden: Valse overtuigingen, Zelfdeceptie, Geheugenfouten, Gemotiveerd redeneren

"(Motivated) False Beliefs: Individual and Contextual Factors Shaping Self-deception and Memory Errors"

In dit proefschrift werd de totstandkoming van valse overtuigingen en zelfbedrog (gedefinieerd als gemotiveerde valse overtuigingen) onderzocht, met de nadruk op de onderliggende mechanismen, beïnvloedende factoren en mogelijke gevolgen voor het geheugen, het dagelijks gedrag en juridische contexten. De bevindingen wijzen erop dat zelfbedrog veel voorkomt en wordt ingegeven door interne en externe doelen, zoals het vermijden van straffen of het verbeteren van het eigen welzijn. Experimentele resultaten gaven aan dat toegang tot (juiste) informatie van invloed was op hoe individuen zich prestaties uit het verleden herinnerden, wat leidde tot opgeblazen zelfbeoordelingen van het verleden en de toekomst (zelfbedrog, respectievelijk zelfdienende geheugenvertekening) en meer geheugenfouten, waarbij het laatste geen verband hield met zelfbedrog. Het onderzoek toonde ook aan dat contextuele factoren, zoals de plausibiliteit en de gesuggereerde frequentie van gebeurtenissen, van invloed waren op de vorming van autobiografische valse overtuigingen, waarbij meer plausibele scenario's gemakkelijker werden geaccepteerd wanneer de gebeurtenis in het verleden werd voorgesteld als eenmalig, maar niet bij vermeende herhaalde gebeurtenissen. Bovendien vertoonde dispositionele zelfbedrog beperkte en contextgebonden verbanden met agressie en houdingen ten opzichte van liegen in een gemeenschapssteekproef en een juridisch relevante steekproef (gewelddadige delinquenten). Over het geheel genomen draagt dit proefschrift bij aan een genuanceerder begrip van valse overtuigingen en zelfbedrog, terwijl de potentiële relevantie ervan voor deze onderwerpen in juridische toepassingen wordt benadrukt.

Klik hier voor de livestream.

Klik hier voor het volledige proefschrift.