Maze of three million test tubes
Sommige onderzoeken zijn afhankelijk van biologisch materiaal. Om onderzoeksgegevens te genereren, verzamelen onderzoekers bloed, urine, speeksel of andere lichaamsvloeistoffen van zoveel mogelijk deelnemers. Ze zouden dit materiaal zelf kunnen opslaan, maar daarbij kunnen gemakkelijk problemen ontstaan. Hier komen biobanken om de hoek kijken: gespecialiseerde instellingen die biologisch materiaal opslaan en registreren. Een biobank is veel meer dan alleen een verzameling vrieskisten. Biobanken volgen internationale richtlijnen om materiaal onder specifieke omstandigheden op te slaan, zodat het voor verschillende doeleinden en door meerdere mensen kan worden hergebruikt. Het personeel is gespecialiseerd in het ondersteunen van onderzoekers tijdens het hele proces en weet welke protocollen moeten worden gevolgd om het materiaal op de juiste manier te bewaren.
Onder het MUMC+ ligt een verborgen doolhof van gangen waarin meer dan drie miljoen buisjes met biologisch materiaal zijn opgeslagen. Deze omvangrijke verzameling biologische monsters wordt beheerd door het team van de Centrale Biobank MUMC+. Chiel de Theije, coördinator van de Centrale Biobank MUMC+ en afdelingshoofd van de centrale onderzoeksfaciliteiten, is trots op het centrale informatiesysteem dat de medewerkers van de Biobank hebben opgezet; hiermee kan elk buisje afzonderlijk worden gevolgd en hebben onderzoekers eenvoudig toegang tot de monsters.
Chiel maakt al 26 jaar deel uit van de UM-gemeenschap. “Ik ben begonnen als moleculair technicus en heb mijn doctoraat geschreven over modellen voor chronische obstructieve longziekte (COPD). Daarna werd ik coördinator van de Biobank en de centrale onderzoeksfaciliteiten.” In de praktijk zorgt Chiel ervoor dat alle centrale onderzoeksafdelingen soepel draaien, zodat het personeel zich op hun werk kan concentreren.
De pre-analytische fase
Elk biobankproject begint met een onderzoeksvraag. Chiel heeft, samen met de studiemanager, een gesprek met elke onderzoeker die biologisch materiaal wil opslaan voor toekomstig onderzoek. “Om de integriteit van de monsters te behouden, moeten de verwerking en opslag volgens internationale normen gebeuren. Anders bestaat de kans dat de wetenschappelijke waarde van het monster afneemt. We zijn ISO-gecertificeerd en kunnen voor elk onderzoek advies geven over de juiste opslagtemperatuur.” Chiel noemt de activiteiten van de Centrale Biobank MUMC+ de pre-analytische fase. “Als deze fase niet perfect verloopt, heeft dat gevolgen voor de analytische fase.”
At the moment, the Biobank stores 3.2 million test tubes in 130 freezers (−80°C) and 9 nitrogen tanks (−196°C).
550 onderzoeken
De Biobank viert dit jaar haar 25-jarig bestaan en heeft al meer dan 550 verschillende onderzoeken ondersteund. Op dit moment bewaart de Biobank 3,2 miljoen reageerbuisjes in 130 vrieskasten (−80 °C) en 9 stikstoftanks (−196 °C). Deze volledige collectie wordt beheerd in het informatiesysteem van de Biobank. “Onderzoekers, bijvoorbeeld die betrokken zijn bij het Maastricht Studie, hebben toegang tot dit systeem en kunnen zien welke monsters er zijn opgeslagen, en wij weten de exacte locatie van elk buisje.”
Biobank van de toekomst
Het opslaan van zoveel buisjes kost veel energie. Daarom schaft de Biobank vriezers aan die minder energie verbruiken en een grotere opslagcapaciteit per vriezer bieden. “We proberen onderzoekers ervan bewust te maken dat ze materiaal dat ze niet meer nodig hebben, moeten opruimen. Dat gezegd hebbende, draaien we zeker nog niet op volle capaciteit. Elke onderzoeker is van harte welkom om contact met ons op te nemen of even langs te komen om te praten over zijn of haar onderzoek en hoe we hen kunnen ondersteunen. Onze deur staat altijd open.”
Alle zeven universitaire medische centra in Nederland beschikken over een biobank. Om samenwerking te stimuleren, maakt Chiel deel uit van een werkgroep die werkt aan een nationale catalogus van biologische monsters. „Hoe meer gegevens je als onderzoeker hebt, hoe beter je kunt beoordelen of de verschillen die je ontdekt toeval zijn of niet. Een nationale catalogus kan hierbij helpen.”
Lees ook
-
Darmbacterie kan helpen gewicht beter op peil te houden na afvallen
Onderzoekers van de Universiteit Maastricht (UM) en Wageningen University (WU) hebben een veelbelovende ontdekking gedaan in de strijd tegen overgewicht. Uit een nieuwe klinische studie blijkt dat een specifieke darmbacterie kan helpen om gewichtstoename na een afslankdieet te beperken.UM news
-
De vertraagde diagnose van endometriose
In Honours+ ervaren studenten voor het eerst hoe ze (wereldwijde) uitdagingen in een interdisciplinaire omgeving moeten aanpakken, onder professionele begeleiding van medewerkers van Universiteit Maastricht.UM news
-
Vergeten orgaan blijkt sleutel tot langere levensduur en kans op succesvolle kankerbehandeling
Twee nieuwe studies van onderzoekers aan Universiteit Maastricht en Harvard University zetten vraagtekens bij de decennialange aanname dat een lang vergeten orgaan bij volwassenen nauwelijks nog relevant is. Het draait allemaal om de thymus, ook wel zwezerik genoemd.UM news
