De vertraagde diagnose van endometriose
Als gezondheid holistisch benaderd moet worden, geldt dat ook voor gezondheidsonderzoek. Naast het medische aspect hebben ziekte en behandeling maatschappelijke, economische, psychologische en culturele determinanten die in het onderzoek moeten worden meegenomen. Studenten die hun eerste ervaring willen opdoen in een interdisciplinair onderzoeksproject, kunnen zich aanmelden voor het interfacultaire Honours+-project, georganiseerd door EDLAB. Dit jaar werd een groep van vijf jonge vrouwen bij elkaar gebracht omdat ze allemaal het thema gezondheid hadden gekozen. Ze besloten al snel dat een volledig vrouwelijke groep zich zou moeten richten op een ziekte en alle aspecten daarvan die alleen mensen met een baarmoeder treft: endometriose en de vertraagde diagnose ervan.
In Honours+ doen studenten voor het eerst ervaring op met het aanpakken van (wereldwijde) uitdagingen in een interdisciplinaire setting, onder professionele begeleiding van medewerkers van Universiteit Maastricht. Deze uitdagingen zijn gebaseerd op de Nederlandse Nationale Onderzoeksagenda en de VN-Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling. Een groep studenten van FaSoS, FHML, FPN, LAW en SBE heeft de krachten gebundeld en heeft zes maanden lang onderzoek gedaan naar de vertraagde diagnose van endometriose.
Wat is endometriose?
Endometrioseweefsel is baarmoederslijmvliesachtig weefsel dat buiten de baarmoeder groeit, meestal op bekkenorganen zoals de eierstokken, eileiders en het buikvlies. Dit weefsel gedraagt zich net als het baarmoederslijmvlies door tijdens de menstruatiecyclus dikker te worden en te bloeden, wat leidt tot ontstekingen, littekenweefsel, hevige pijn en zelfs onvruchtbaarheid. “De complexiteit van de diagnose ligt in de verschillende klinische verschijningsvormen, maar ook in het taboe rond symptomen zoals hevige menstruatiepijn, problemen met de stoelgang en pijn tijdens geslachtsgemeenschap”. Volgens de groep kan het tot zeven jaar duren voordat de juiste diagnose wordt gesteld. In het verleden was een invasieve laparoscopie nodig om de ziekte te diagnosticeren. “Wij pleiten voor een diagnose op basis van de medische geschiedenis en voor meer bewustwording bij huisartsen over endometriose en de symptomen ervan”.
Gezondheid doorheen de faculteiten
De vertraagde diagnose van endometriose kan vanuit verschillende invalshoeken worden bekeken. Er is sprake van een cultureel taboe, de pijn kan psychische problemen veroorzaken, verzuim op het werk heeft economische gevolgen en er is nationaal beleid nodig om structurele problemen aan te pakken. “We gebruiken onze eigen academische achtergronden om deze aspecten te onderzoeken en werken vervolgens samen om problemen en mogelijke oplossingen te formuleren”. In het teamwork ligt de grootste winst: “Als je bijvoorbeeld European Law of European Studies studeert, is gezondheid niet meer dan een terloops aangestipt onderwerp; Honours+ verbreedt je academische curriculum”.
Een door studenten geleid onderzoek
Probleemgestuurd Onderwijs is in alle faculteiten geïntegreerd, maar met Honours+ gaan de teams nog een stap verder. “We hebben zelf ons onderwerp, onze onderzoeksmethoden en de manier waarop we ons onderzoek en onze analyse willen uitvoeren gekozen. Natuurlijk zijn er overlegmomenten met een begeleider, maar dit voelt echt als ons eigen onderzoeksproject. Het is de eerste keer dat we het volledige proces, van onderzoeksvraag tot resultaten, zelf hebben doorlopen.”
Het langdurende effect van Honours+
Het project van het team loopt in mei af, wanneer ze hun onderzoek zullen presenteren. “Er is een kleine wedstrijd tussen de teams om de beste presentatie te geven. We zullen een literatuuronderzoek presenteren, gecombineerd met interviews met deskundigen op dit gebied. Van medisch tot antropologisch.” In ieder geval hebben de teams ingespeeld op de groeiende aandacht voor endometriose, vooral via sociale media. “We hopen dat huisartsen zich in de nabije toekomst meer bewust worden van de ziekte, zodat de last van het initiëren van de diagnose niet langer bij de patiënten ligt. Tegelijkertijd kan biomedisch onderzoek helpen om de niet-lineaire relatie tussen laesies en de ernst van de pijn te vinden. Technologie en AI kunnen helpen om MRI-screenings te verbeteren. En natuurlijk betekent maatschappelijk bewustzijn ook dat mannen zich meer bewust worden van aandoeningen die alleen mensen met een baarmoeder treffen.”
Tekst: Ruben Beeckman
Lees ook
-
Nederlandse Onderwijspremie voor UM-project Study Smart
Het interfacultaire onderwijsinnovatieproject Study Smart van Universiteit Maastricht (UM) is één van de drie winnaars van de Nederlandse Onderwijspremie 2025. Dat is dinsdag bekend gemaakt tijdens het Comenius festival in Den Haag.
