Wie heeft het laatste woord in de EU?
De Conferentie over de Toekomst van Europa moet de EU richting wijzen voor de komende jaren. Studio Europa Maastricht sprak met universitair docent Europese politieke geschiedenis Karin van Leeuwen. De vraag die volgens haar centraal moet staan: wie deelt de lakens uit in de EU? ‘Wie is de EU om te besluiten dat Hongarije iets niet mag doen?’
Volgens het Poolse Constitutioneel Hof mag Polen Europese Verdragen deels negeren en midden in de grootste economische crisis sinds 2008 was het een Duits constitutioneel Hof dat oordeelde dat de Europese Centrale Bank haar boekje te buiten was gegaan door de positie van de euromunt te verstevigen. Het zijn zomaar twee recente voorbeelden van de vraag die al decennia boven het Europese project hangt en steeds prangender wordt: wie bepaalt uiteindelijk?
‘Dat debat gaat in essentie om de taakverdeling tussen rechter en politiek’, vindt universitair docent Europese politieke geschiedenis Karin van Leeuwen. ‘Maar in de publieke opinie gaat over een andere tweedeling: die tussen Brussel en de lidstaten.’ (tekst gaat verder onder de foto)
Wie heeft het laatste woord?
Beide debatten – rechter versus politiek, Brussel versus hoofdstad – tonen een grote overeenkomst, stelt Van Leeuwen. ‘In beide gevallen draait het om soevereiniteit: wie heeft het laatste woord?’
Het antwoord op die vraag is in veel Europese landen verankerd in de grondwet, vertelt Van Leeuwen. ‘Bijvoorbeeld Duitsland heeft fundamentele principes in de grondwet staan, waarvan ze zeggen: die gaan boven al het andere.’ Dat is een constructie die is ontworpen toen natiestaten in opkomst kwamen, benadrukt Van Leeuwen. ‘Ondertussen ziet de wereld er – zeker in Europa – wel anders uit.’
De spanning met het Europees recht die daardoor ontstaat, is sinds het begin een van de grote pijnpunten van de Europese samenwerking, constateert Van Leeuwen. ‘Waarom moeten wij luisteren naar een Europese rechter als onze democratie iets anders wil? Dat is een terechte fundamentele vraag.’
‘UM & Europa’ in de spotlight
In 2022 bestaat het Verdrag van Maastricht 30 jaar. Een goed moment om weer eens stil te staan bij de Europese eenwording. Van 11 tot en met 13 februari 2022 vindt daarom de bijzondere Conferentie over de Toekomst van Europa plaats in Maastricht. Redenen genoeg voor dé Europese universiteit van Nederland om uit te pakken met een nieuwe serie verhalen, en om al onze informatie rondom ‘de UM en Europa’ nog eens op een rij te zetten. Lees meer.
Lees ook
-
Darmbacterie kan helpen gewicht beter op peil te houden na afvallen
Onderzoekers van de Universiteit Maastricht (UM) en Wageningen University (WU) hebben een veelbelovende ontdekking gedaan in de strijd tegen overgewicht. Uit een nieuwe klinische studie blijkt dat een specifieke darmbacterie kan helpen om gewichtstoename na een afslankdieet te beperken.UM news
-
Minder kans op zittenblijven? De ene school is de andere niet…
Op de ene school blijf je eerder zitten dan op de andere school. Dat heeft niet alleen te maken met hoe een leerling presteert, maar ook met de school zelf. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Maastricht University en Hasselt University.UM news
-
Eigenaren familiebedrijven missen vaak een goede voorbereiding op hun rol
Eigenaren van familiebedrijven vinden zichzelf onvoldoende voorbereid op hun rol. Waar opvolging in het werken binnen het familiebedrijf zorgvuldig wordt besproken, blijft aandacht voor het toekomstige eigenaarschap en de bijbehorende verantwoordelijkheden vaak uit.UM news
