DigiMach: digitaliseren voor het MKB
Is het code rood voor de Europese maakindustrie nu auto’s, elektronica en energiesystemen uit Azië de markt overspoelen en Amerikaanse heffingen en (dreigende) oorlogen de druk verder opvoeren? Feit is dat digitalisering één van de antwoorden is. Ook voor het MKB. DigiMach is een euregionaal innovatieproject, bedoeld om juist die kleinere ondernemingen in de metaalsector mee te nemen in de digitalisering. De Universiteit Maastricht is één van de partners.
Ze domineren het wereldnieuws; de techbedrijven die satellieten rond de aarde brengen, fabrieken automatiseren en robotiseren, en honderden miljarden dollars investeren in Artificial Intelligence en gigantische datacenters. In dat beeld straalt de ster van Europa nogal bleekjes, met een enkel lichtpuntje zoals ASML. Verliezen we de slag?
Niches zoeken
Rudolf Müller, hoogleraar aan de Maastricht School of Business and Economics van de Universiteit Maastricht én onderzoeker bij het Brightlands Institute for Smart Society (BISS) in Heerlen, schudt het hoofd. Het geschetste beeld is hem te somber. “De Europese maakindustrie heeft jaren een voorsprong gehad op het gebied van technologie. Kijk naar de autoproducenten en machinebouwers, kijk naar de energiesector met de zonnepanelen en windmolens. We worden echter steeds weer ingehaald door de massaproducenten uit lageloonlanden die goedkoper kunnen leveren. Moeten we die concurrentieslag aan? Ik denk dat we ons moeten blijven toeleggen op cruciale componenten die niemand anders kan maken. De niches zoeken. Digitalisering is in dat verband cruciaal.”
Kleine bedrijven
En doet de Europese maakindustrie dat dan niet? ”Jawel,” zegt Rim Stroeks, business developer innovatie van het Maastricht University Center for Entrepreneurship and Innovation, “maar het industriële landschap is sinds COVID en de recente geopolitieke ontwikkelingen veranderd. Voor veel producten, onderdelen en grondstoffen zijn we te afhankelijk geworden van ons minder vriendelijk gezinde regimes. Daarom heroverweegt de EU haar strategie. Verregaande digitalisering is daarin een speerpunt en dat zal zijn weerslag hebben op het hele ecosysteem van toeleveranciers, voor een groot deel bestaande uit MKB bedrijven.”
Digitalisering is kostbaar, vult Müller aan. “Ondernemers automatiseren wel, al vele jaren en ze willen ook wel mee met de nieuwste ontwikkelingen. Maar ze hebben vaak de middelen niet, niet de juiste mensen of geen tijd. Daarom is het belangrijk om projecten zoals DigiMach op te zetten om hen te helpen, hen mee te nemen. DigiMach is daarvoor bedoeld.”
Euregionaal project
DigiMach staat voor een euregionaal innovatieproject, gedragen door zeven financierende partners uit Wallonië, Oost-België, Noordrijn-Westfalen, Vlaanderen en Limburg waaronder de Universiteit Maastricht. Samen hebben ze met financiële steun van het Europese subsidiefonds Interreg een budget van ruim 3,6 miljoen euro om metaalbewerkende bedrijven in de regio kennis te laten maken met de nieuwste digitale tools. “Bij BISS bouwen wij bijvoorbeeld een platform waarop de bedrijven toegang krijgen tot de digitale tools zoals ontwerpsoftware en AI-toepassingen,” legt Müller uit. “Dat platform moet aan het einde van de projectperiode, eind 2028, een ecosysteem faciliteren waar bedrijven en experts vragen stellen, kennis uitwisselen en elkaar helpen. Wij gaan dit ondersteunen met een AI-chatbot die beschikbare informatie kan verwerken tot antwoorden. Het streven is een zelfstandig platform bouwen dat continu innovatie stimuleert en aanjaagt.”
250 ondernemers
Eerst is het echter zaak om bedrijven te vinden en te enthousiasmeren. Een taak voor Stroeks, die ruim 20 jaar ervaring heeft als innovatie adviseur voor de industrie in Nederland en Duitsland. “Onze ambitie is het om minstens 250 ondernemers uit zowel Nederland, België als Duitsland bij ons project te betrekken. Zij krijgen toegang tot de nieuwste tools waarmee ze zelf kunnen experimenteren. Tools die hun productieprocessen blijvend optimaliseren waardoor hoogwaardige producten nog nauwkeuriger en efficiënter kunnen worden vervaardigd. Middels demonstrators en workshops worden de verschillende technologieën en tools gepresenteerd en getest. Uiteindelijk zullen er 20 pilot-projecten plaatsvinden met bedrijven die met de nieuwe tools daadwerkelijk aan de slag gaan. En wij weten uit ervaring dat dit een stimulerende en motiverende werking op de overige deelnemers heeft en uiteindelijk op de branche.”
Metaalbewerking
Het project richt zich specifiek op het MKB in de fijnmechanische metaalbewerking die onderdelen vervaardigen. Is de propositie niet te abstract om juist deze hands-on-bedrijven te interesseren? “Nee hoor,” zegt Anna Wilbik, hoogleraar en partner in het project. “DigiMach is juist bedoeld voor die praktische ondernemingen. We brengen niet meteen iets nieuws, we bouwen voort op bestaande apparatuur en machines die we zeg maar oppimpen. Onze partners zullen setjes sensoren bouwen die in elke machine geïnstalleerd kunnen worden. Met de data van deze sensoren gaan we AI-modellen ontwikkelen waarmee we machines betrouwbaarder maken en hun levensduur verlengen. Hoe? Bijvoorbeeld door het proces van een freesmachine nauwkeurig in kaart te brengen en te analyseren. We kijken naar de boren en beitels in de machine, de gebruikte grondstoffen en de gefabriceerde producten. Bijvoorbeeld, operators kunnen soms horen aan een machine of er een probleem dreigt. We willen deze geluidspatronen analyseren en een AI-model bouwen, die een anomalie kan detecteren voordat een machine stuk gaat.”
Echte cases
“En er is nog een groot voordeel”, zegt Wilbik. “Door alles middels IT vast te leggen wordt ook de kennis geborgd en is de stap naar automatisering met AI makkelijker. In het licht van de personeelskrapte is de inzet van techniek een pre: machines kunnen delen van het werk van mensen overnemen waar dat nodig is. Zo leveren we concrete bijdragen aan de maakindustrie. Tegelijk kunnen we met deze ervaring aan onze studenten in de opleidingen data science, AI en computer science échte cases uit de praktijk laten zien.”
Tekst Jos Cortenraad
Fotografie Harry Heuts
Lees ook
-
De werkelijke waarde van duurzaamheid
Is duurzaamheid alleen zinvol als het financieel ook iets oplevert? Een gesprek tussen Nils Kok, hoogleraar Real Estate Finance en Pim Martens, hoogleraar Planetary Health.Featured enResearchers
-
Business Engineering studenten winnen internationale prijzen
Een team Business Engineering-studenten van de UM heeft recent drie prijzen gewonnen bij de gerenommeerde ENGCOMM, de Engineering and Commerce Case Competition, die werd gehouden door de University of Concordia in Montreal (Canada).Students enStudents going the extra mile
-
Universiteit Maastricht - Campus Venlo studenten winnen FACE-UP Air Cargo Competition 2018
Caroline Larisch alumna (afgestudeerd in 2018) en Danny Jonker behoren beiden tot de drie winnaars van de FACE-UP Air Cargo Competition 2018, een wedstrijd voor recent afgestudeerden, waar de winnaars de kans krijgen hun scriptie te presenteren op het World Cargo Symposium in Dallas (USA).