Winnaars van het Circularity Research Seed Fund 2025–2026

Project 1: HARVEST – Hennep en wijnbouw voor een veerkrachtige waardeketen en ecologische systeemtransitie

Projectleider: Prof. Dr. Pim Martens
Faculteiten: FSE, SBE

Het HARVEST-project onderzoekt hoe de landbouw in Limburg circulairder en veerkrachtiger kan worden door wijngaarden en biomassateelten zoals vezelhennep en miscanthus te bestuderen. Met behulp van Material Flow Analysis wordt in kaart gebracht hoe hulpbronnen zoals water, nutriënten en grondstoffen door deze landbouwsystemen stromen en waar verspilling of inefficiënties optreden. Vervolgens wordt getest hoe kwetsbaar deze systemen zijn voor schokken zoals klimaatverandering, beleidswijzigingen of economische verstoringen.

Door nauw samen te werken met boeren, regionale organisaties en beleidsmakers, wil het project praktische strategieën ontwikkelen om de afhankelijkheid van hulpbronnen te verminderen en lokale waardeketens te versterken. Het onderzoek combineert expertise uit milieuwetenschappen en duurzaamheidseconomie om zowel ecologische als economische impact beter te begrijpen. De resultaten zullen bijdragen aan regionaal beleid, academisch onderzoek versterken en praktische richtlijnen bieden voor het opbouwen van een meer circulair landbouwsysteem in Limburg.

Project 2: Verledenstromen, Toekomstige Cycli: Landschap en Logistieke Lessen uit Limburg

Projectleider: Dr. Lieven Quintens
Faculteiten: SBE, FASoS

Hoe kunnen we de circulaire economie van de toekomst beter begrijpen door te kijken naar de industriële systemen uit het verleden? Dit project onderzoekt deze vraag door de historische ontwikkeling van materiaalstromen, logistieke netwerken en industriële landschappen in de Limburgse keramische industrie te analyseren.

Met een specifieke focus op Maastricht kijkt het onderzoek naar hoe de keramische productie de regio heeft gevormd in de negentiende en twintigste eeuw. In die periode speelden keramische bedrijven een centrale rol in de industrialisatie, waarbij grondstoffen, energie, arbeid en transportsystemen samenkwamen in complexe productienetwerken. Deze systemen creëerden niet alleen economische waarde, maar produceerden ook langdurige afvalstromen—waardoor een rijke context ontstaat om de oorsprong van de huidige duurzaamheidsuitdagingen te bestuderen.

Door bedrijfsarchieven en regionale collecties te analyseren, reconstrueert het project hoe materialen werden verkregen, hoe productie werd georganiseerd, hoe goederen werden vervoerd en hoe reststromen werden beheerd. Dit historische perspectief brengt praktijken aan het licht zoals hergebruik, benutting van bijproducten en gedeelde infrastructuren—principes die vandaag centraal staan in discussies over circulariteit.

In plaats van de circulaire economie uitsluitend als een toekomstgericht concept te zien, laat dit project zien dat veel van de kernideeën diep geworteld zijn in industriële praktijken uit het verleden. Door deze historische patronen te ontrafelen, biedt het onderzoek waardevolle inzichten in hoe duurzamere en circulaire systemen voor de toekomst kunnen worden ontworpen.

Project 3: Waardering van tuinbouwreststromen in Limburg voor een circulaire economie – VaLiBio

Projectleider: Prof. Dr. Yvonne van der Meer
Faculteiten: SBE, FSE

VaLiBio onderzoekt hoe tuinbouwreststromen in Limburg kunnen worden omgezet in hernieuwbare grondstoffen voor de (bio)chemische industrie. Het project heeft als doel circulaire valorisatieroutes te identificeren die de efficiëntie van hulpbronnen verbeteren en de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen verminderen.

Door Material Flow Analysis te combineren met supply chain-analyse, beoordeelt VaLiBio hoe lokale biomassastromen effectief kunnen worden geïntegreerd in duurzame waardeketens. Het project brengt expertise samen op het gebied van duurzaamheid, chemie, business en logistiek.

VaLiBio wordt geleid door de SusChem-groep van het Aachen-Maastricht Institute for Biobased Materials (AMIBM) en het Brightlands Institute for Supply Chain Innovation (BISCI), in samenwerking met Ebert HERA (via Brightlands Chemelot Campus) en BlueHub (op Brightlands Campus Greenport Venlo).

Samen streven de partners ernaar de transitie van Limburg naar een circulaire en biobased economie te versnellen.

Project 4: Circulaire praktijken en infrastructuren die lagere inkomensgroepen ten goede komen

Projectleider: Dr. Laura Niessen-Wade
Faculteiten: SBE, FASoS, FHML

Circle Society is een pilotproject dat onderzoekt hoe circulaire consumptie, zoals hergebruik en reparatie, lagere inkomensgroepen in Limburg kan ondersteunen. Ons interdisciplinair team van FASoS, FHML en SBE werkt samen om de bestaande infrastructuur voor circulaire consumptie in de regio in kaart te brengen, zoals reparatiecafés en tweedehandswinkels.

Om problemen zoals fast fashion en textielafval aan te pakken, richt het project zich op de kledingsector en hoe circulaire consumptie van kleding zowel het milieu als de samenleving kan ten goede komen, met name voor lagere inkomensgroepen.

Project 5: Watercirculariteit in kmo’s en familiebedrijven

Projectleider: Prof. Dr. Anita van Gils
Faculteiten: SBE, FSE

Water wordt steeds meer een bedrijfsrisico in Limburg — zowel door droogte als overstromingen. Tegelijkertijd nemen de kosten voor water, de eisen rond afvalwater en de verwachtingen op het gebied van duurzaamheidsrapportage toe. Toch hebben veel kmo’s nog steeds onvoldoende inzicht in hun waterbeheer: waar water precies in hun processen wordt gebruikt, hoeveel ervan verloren gaat, verspild wordt of onnodig wordt behandeld, en waar kansen liggen voor besparing en hergebruik. Dit project helpt kmo’s om water om te zetten van een verborgen kost naar een strategisch voordeel, terwijl het tegelijkertijd waardevolle onderzoeksdata verzamelt over deze circulaire uitdaging.

Naast het doel om academische kennis op dit gebied te vergroten — en met de steun en input van deelnemende bedrijven — zullen we een ‘Water Circularity Toolkit voor kmo’s’ ontwikkelen. Deze toolkit moet ervoor zorgen dat toekomstige waterstrategieën zowel praktisch toepasbaar zijn voor bedrijven als gebaseerd zijn op reële industriële data. De ontwikkelde toolkit zal later beschikbaar worden gesteld aan andere kmo’s in de regio. De inzichten en ervaringen die binnen dit project worden opgedaan, zullen bovendien direct worden gedeeld met relevante partners als input voor toekomstig regionaal beleid en ondersteuningsprogramma’s.