Echtscheiding en religie

Onderzoeksproject ‘Huwelijkse gevangenschap: bruggen bouwen tussen religie en recht'

 

 

Gevangen in het huwelijk

Korte documentaire van Benedicta Deogratias, met onder andere Noor Stevens en Pauline Kruiniger over huwelijkse gevangenschap en de juridische gevolgen, religie en grip op eigen leven. 

Religie en echtscheiding

Op 13 september 2018 vond in Utrecht de conferentie plaats ‘Gevangen in een huwelijk. Recht, religie & praktijk’. Met deze conferentie werd het onderzoeksproject ‘Huwelijkse Gevangenschap; bruggen bouwen tussen religie en recht’ afgesloten, werden de bevindingen gepresenteerd en werd met het maatschappelijk, politiek en professioneel veld alsook met geestelijken uit meerdere religies, besproken op welke wijze de bevindingen en aanbevelingen uit het onderzoek in de praktijk geïmplementeerd konden worden.

De conferentie werd geopend door Prof. Renée Römkens, directeur van Atria en hoogleraar Gender Based Studies aan de Universiteit van Amsterdam, die onmiddellijk de ernst van het thema duidelijk maakte en het belang om dit te bezien in het licht van verschillende mensenrechtenverdragen. Vervolgens hebben de onderzoekers hun onderzoeksbevindingen gepresenteerd: Esther van Eijk zette uiteen welke situaties van huwelijkse gevangenschap zich in Nederland afspelen en wat deze betekenen voor de daarbij betrokken personen. Benedicta Deogratias besprak het thema van huwelijkse gevangenschap in relatie tot mensenrechten en benadrukte de verplichting voor de Nederlandse overheid om maatregelen te nemen om vrouwen tegen en in situaties van huwelijkse gevangenschap bescherming te bieden. Pauline Kruiniger richtte zich tenslotte in een vlammend betoog tot de Nederlandse wetgever om nieuwe en efficiënte regelgeving tot stand te brengen. Zij wees er ook op dat mensen ook zelf afspraken kunnen maken.

Vervolgens was er de kersverse documentaire ‘Gevangen in het huwelijk’ die als primeur op deze conferentie werd gepresenteerd. In deze documentaire vertelt Noor Stevens, slachtoffer van huwelijkse gevangenschap, haar verhaal, vanaf het allereerste begin tot aan de situatie waarin zij nu zit. Alle aspecten van huwelijkse gevangenschap passeren hier op indringende wijze de revue. Juridische experts vertellen hierbij op toegankelijke wijze hoe al deze aspecten juridisch kunnen worden geanalyseerd. De ochtend werd afgesloten met een door Anniek de Ruijter geleid gesprek met geestelijken uit vier religies (christendom, hindoeïsme, islam en jodendom) en met een ervaringsdeskundige, politicus en vertegenwoordiger van de lokale overheid.

’s Middags vonden er acht workshops plaats waarin met deelnemers werd gesproken over de betekenis voor en implementatie van alle bevindingen in de praktijk en het maatschappelijk veld. Er was een hoge opkomst, met deelnemers uit het maatschappelijk veld, NGO’s, politiek, allerlei professionals, advocaten, geestelijken, overheid en wetenschap. Dat leverde zinvolle en vruchtbare discussies op. Er werden enkele nieuwe initiatieven genomen en de conferentie vormt een aanzet tot verdere acties. Het is duidelijk dat er nog veel moet gebeuren om de positie van vrouwen in huwelijkse gevangenschap of vrouwen die hiervan het slachtoffer dreigen te worden, effectief te verbeteren en te beschermen.

Er zal wetgeving moeten komen; er zal nog heel wat moeten worden gedaan aan informatievoorziening, sensibilisering en netwerkvorming; er lijkt ook echt een dialoog te moeten komen binnen en met de religieuze gemeenschappen. Er is dus ook na deze conferentie nog werk aan de winkel.

Voor foto’s van de conferentie, klik hier.

Huwelijkse gevangenschap betreft een actueel maatschappelijk probleem dat zich vooral voordoet onder migrantenvrouwen en binnen religieuze gemeenschappen (jodendom, islam, hindoeïsme, en katholicisme). Van huwelijkse gevangenschap is sprake als een echtgenoot (doorgaans de vrouw) het niet voor elkaar krijgt om haar huwelijk ontbonden te krijgen volgens de regels van haar geloof of in haar land van herkomst. In dit onderzoek zal de problematiek van huwelijkse gevangenschap in Nederland in kaart worden gebracht, en wordt onderzocht welk juridisch beleid hierop ontwikkeld kan worden.

Universiteit Maastricht
Faculteit der Rechtsgeleerdheid

Partners
Atria, Kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis
Stichting Landelijke Werkgroep Mudawwanah
Stichting Proefprocessenfonds Clara Wichmann
Vluchtelingen Organisaties Nederland (VON)

Subsidieverstrekker
Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)

'Gevangen in het huwelijk’
Documentaire

'Wel gescheiden, niet gescheiden? Huwelijkse gevangenschap in Nederland'  
Factsheet

'Juridische middelen die huwelijkse gevangenschap kunnen voorkomen of oplossen'
Factsheet

'Wel gescheiden, niet gescheiden?' Deelrapport 1
Eindrapportage

'Niet langer geketend aan het huwelijk' Deelrapporten 2 en 3
Eindrapportage

Conferentie: Recht, religie & praktijk
13 september 2018

Meer informatie/ registratie

Inaugurele rede Prof. Susan Rutten
Op 31 maart 2017 heeft Prof. Susan Rutten haar inaugurele rede gehouden aan de Universiteit Maastricht, met de titel “Gegeven de betekenis van islamitisch familierecht”.
De tekst van de oratie kunt u hier vinden.

International Maricap Conference 2016
Program
Call for papers
Concluding statements

Logos