ITEM Onderzoek

ITEM Grenseffectenrapportage

 
Grenseffectenmethodiek Ga naar Grenseffectenrapportage 2022

2021

 2020 2019 2018 2017 2016

 

Grenseffecten rapportage 2022

Introductie video

 

In deze video geven onze onderzoekers van het ITEM Cross-Border Impact Assessment team een korte introductie over de 2022 dossiers.

Bekijk het hier!

ITEM Cross-border Impact Assessment 2022 - dossier pitches

 

 

De samenvattingen zijn beschikbaar in het Engels en in het Nederlands

ITEM Cross-Border Impact Assessment 2022 - Samenvattingen  

De belangrijkste resultaten worden gepresenteerd in deze infographic 

ITEM - Cross-Border Impact Assessment 2022 - Infographic  

Ga naar het Cross-Border Portal  

 

 

Dossiers

Dossier 1: Europese ruimte voor gezondheidsgegevens - Ex-ante analyse van de grenseffecten voor de Euregio Maas-Rijn
Op 3 mei 2022 heeft de Europese Commissie een voorstel gepubliceerd voor een verordening tot instelling van een “Europese ruimte voor  gezondheidsgegevens” (EHDS). Met de EHDS zou een digitale infrastructuur voor gezondheidsgegevens worden gecreëerd, waardoor gezondheidsgegevens gemakkelijker in de hele EU kunnen worden uitgewisseld. In dit dossier worden de mogelijke gevolgen van de EHDS voor de Euregio Maas-Rijn geanalyseerd, mocht het voorstel worden uitgevoerd.
Dossier 2: Grenseffecten van het EU-voorstel voor een richtlijn inzake platformwerkers (ex ante)
Vandaag de dag werken meer dan 28 miljoen mensen in de EU online via digitale arbeidsplatforms. Tegen 2025 zal hun aantal naar verwachting oplopen naar 43 miljoen mensen. In reactie op deze snelgroeiende arbeidsmarkt en een onduidelijk rechtskader heeft de Europese Commissie een richtlijn voorgesteld om de
arbeidsomstandigheden en sociale rechten van platformwerkenden te verbeteren, van digitale arbeidsplatforms meer transparantie te vragen en de duurzame groei van de platforms te bevorderen. In dit dossier worden de mogelijke grensoverschrijdende gevolgen van de voorgestelde wetgeving beoordeeld.
Dossier 3: Energietransitie en energiezekerheid: De effecten van het huidige juridische, ruimtelijke en economische kader op duurzame grensoverschrijdende projecten (en grensoverschrijdende samenwerking in tijden van energiecrisis)
Welke gevolgen heeft het huidige juridische, ruimtelijke en economische kader voor grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van hernieuwbare
energie en daarmee samenhangende klimaatuitdagingen. Dit houdt verband met de door vele belanghebbenden geformuleerde veronderstelling dat grensregio’s
een enorme achterstand hebben wanneer zij hun verplichtingen met betrekking tot de doelstellingen inzake hernieuwbare energie en andere doelstellingen van de energietransitie willen nakomen. De focus ligt op de Duits-Nederlandse verhoudingen.
Dossier 4: Grensoverschrijdende uitwisseling van informatie bij de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit (ex ante)
De georganiseerde misdaad stopt niet waar de grens begint. Om het probleem van de grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit aan te pakken, heeft de
Europese Commissie twee wetgevingsvoorstellen ingediend in het kader van de strategie voor de Veiligheidsunie. Deze bestaan uit een ontwerprichtlijn en een
ontwerpverordening. In dit dossier worden de mogelijke effecten van beide maatregelen op de grensoverschrijdende regio’s van Nederland, Duitsland en België beoordeeld, als zij ten uitvoer worden gelegd.
Dossier 5: Grenseffecten van het Nederlandse vuurwerkverbod (ex-ante)
Nederland heeft tijdens de jaarwisseling 2021-2022 een verbod ingesteld op de verkoop, het vervoer, het bezit buitenshuis en het afsteken van vuurwerk. Dit werd omschreven als een tijdelijke maatregel om het aantal ziekenhuisopnames tijdens de COVID-19-crisis te verminderen en zo de druk op  gezondheidswerkers te verlichten. Deze maatregelen waren destijds niet van kracht in België en Duitsland, waar vuurwerk (deels) legaal bleef. In dit dossier worden de grenseffecten van het Nederlandse vuurwerkverbod geëvalueerd, aangezien er een wetsvoorstel ligt waarin wordt voorgesteld het verbod permanent te maken.
Dossier 6: De perceptie van de ‘grens’ en ‘identiteit’ van grensbewoners na de COVID-19-crisis: hoe stellen we dat vast? (opiniestuk)
Tijdens de crisis van COVID-19 zijn de (fysieke) grenzen tussen de lidstaten van de EU opnieuw opgetrokken. Dit fenomeen is waarschijnlijk van invloed geweest op de perceptie die de bewoners van de grens hebben. Vooral in een grensoverschrijdende regio als de Euregio Maas-Rijn, waar een 360°-perspectief wordt bevorderd als het gaat om grensoverschrijdende samenwerking, wonen en werken, zijn diepere inzichten in dergelijke percepties van belang bij het nadenken
over ideeën als Euregionale identiteit. Dit jaar zal een commentaar op deze aspecten worden gegeven als vervolg op de twee onderzoeksdossiers over de
coronapandemie van 2020 en 2021. Daarnaast dient het als basis voor de ontwikkeling van een unieke gelokaliseerde barometer over identiteit, die in
toekomstig onderzoek verder zal worden uitgebouwd.
Dossier 7: De grensoverschrijdende effecten van het Nederlandse stikstofbeleid (studentendossier)
In 2019 werd het Nederlandse stikstofbeleid door de Nederlandse Raad van State strijdig geacht met Europese regelgeving, na een eerdere prejudiciële uitspraak van het Hof van Justitie van de EU met dezelfde strekking. In reactie op deze beoordelingen heeft de Nederlandse regering een mix van maatregelen uitgerold om stikstof te reduceren. Deze variëren van het verlagen van de maximumsnelheid op snelwegen tot het instellen van subsidieregelingen voor de aanpassing van landbouwbedrijven. Omdat stikstofuitstoot over de grens heen gevolgen heeft voor natuur, gezondheid, landbouw en industrie aldaar, worden in dit dossier de grenseffecten van het Nederlandse stikstofbeleid in zijn huidige vorm beoordeeld. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van een PREMIUM-project door een multidisciplinair studententeam.

 

ITEM Grenseffectenmethodiek

Met haar jaarlijkse Grenseffectenrapportage geeft ITEM meer inzicht in de effecten op grensoverschrijdende regio's van Europese en nationale wetgevings- en beleidsinitiatieven. Het rapport is bedoeld als een waardevol instrument voor beleidsmakers op regionaal, nationaal en Europees niveau bij het nemen van beslissingen over (grensoverschrijdende) regio's. Deze effectenbeoordelingen helpen met name om bestaande of toekomstige grensoverschrijdende effecten in kaart te brengen en dragen zo bij aan het politieke debat. Bovendien maken de resultaten van het onderzoek van afzonderlijke dossiers het mogelijk om wetgevingsvoorstellen tijdig aan te passen terwijl ze nog in behandeling zijn.

De Grenseffectenrapportage en de afzonderlijke dossiers zijn beschikbaar op het 
ITEM Cross-border Portal.

ITEM Cross-border Impact Assessment - methodology

Projectomschrijving

Wanneer: Jaarlijks (januari t/m september)
Onderwerp: arbeidsmobiliteit
Titel: 'Grenseffectenrapportage'

Wat zijn de effecten van nationaal en EU beleid en wetgeving op grensregio’s?

Worden grensarbeiders getroffen door recent doorgevoerd of binnenkort te verwachten nationaal of EU beleid/wetgeving?

Een van de belangrijkste doelstellingen van het Institute for Transnational and Euregional cross border cooperation and mobility / ITEM is om jaarlijks een grenseffecten beoordelingsrapportage op te stellen en uit te voeren. Er is momenteel een gebrek aan informatie aangaande de (verwachte) effecten van nationaal en EU beleid en wetgeving op grensregio’s. De jaarlijkse grenseffecten beoordeling van ITEM zal de effecten aan het licht brengen.

Het doel van de grenseffectenbeoordeling van ITEM is het bestuderen van belangrijke ex ante en ex post wetgevings- en beleidsgerelateerde dossiers van de Europese Unie, nationale (Nederland, België, Duitsland, Luxemburg) en regionale autoriteiten (i.e. Nordrhein-Westfalen, Niedersachsen, Vlaanderen, Wallonië, Duitstalige Gemeenschap) die grensarbeiders, grensoverschrijdende samenwerking en regionale socio-economische ontwikkeling (positief of negatief) treffen. 

De beoordeling biedt aanvullende inzichten in nationale en EU initiatieven en streeft ernaar om een waardevol instrument en hulpmiddel voor beleidsmakers te zijn bij het nemen van beslissingen aangaande grensregio’s.

Elk jaar wordt er een selectie gemaakt van de belangrijkste onderwerpen die het meest geschikt zijn voor onderzoek en nauwkeurige analyse, op basis van input van belanghebbenden.

Projectleider:

Martin Unfried (Ontgrenzer)