ITEM Onderzoek

ITEM Grenseffectenrapportage

 
Projectomschrijving Ga naar Grenseffectenrapportage 2021 2020 2019 2018 2017 2016

Grenseffectenrapportage 2021

Als resultaat van de input vanITEM stakeholders, de interne besprekingen en het standpunt van de ITEM Werkgroep Grenseffecten is de volgende selectie gemaakt met betrekking tot de relevante onderwerpen voor de Grenseffectenrapportage 2021.

Tevens zal ITEM dit jaar aan één specifiek onderwerp samenwerken met andere Europese grensinstituten. Dit zal het dossier zijn van het EU-wetsvoorstel voor een richtlijn inzake minimumloon en de mogelijke gevolgen daarvan voor grensregio's. Tot dusver zijn de volgende dossiers geselecteerd, maar er kunnen nog wijzigingen plaatsvinden omdat er momenteel onzekerheid heerst over de beschikbaarheid van onderzoekers als gevolg van de Coronacrisis en de toegenomen werkdruk.

Voorlopige selectie van dossiers

1.Potentiële gevolgen van wetgeving ter ondersteuning van thuiswerken voor grensarbeiders aan de grenzen (DE/BE/NL)
2. De effecten van grensoverschrijdende mismatches op het gebied van gezondheidszorg (DE, BE, NL)
3. Mogelijke gevolgen van het huidige EU-voorstel voor een richtlijn inzake minimumlonen voor de grensregio
4. Nabeschouwing: gevolgen van de tweede en derde golf van de Coronacrisis voor de grensregio (Euregio Maas-Rijn)

Lees meer:

december 2020 - Enquête - ITEM Grenseffectenrapportage 2021

Grenseffectenrapportage 2020

De samenvattingen zijn beschikbaar in het Engels, Nederlands, Duits en Frans
ITEM Grenseffectenrapportage 2020 - Samenvattingen  
Onze meest prominente resultaten worden gepresenteerd in een set van twee infographics 
ITEM Grenseffectenrapportage 2020 - Infographics  
De hoofdinfographic toont prominente resultaten van de ITEM Grenseffectenrapportage 2020.
Daarnaast hebben we dit jaar een infographic opgenomen, die aansluit bij dossier 1: "De impact van de Corona-crisis op de grensoverschrijdende regio's".

Go to the Cross-Border Portal
https://itemcrossborderportal.maastrichtuniversity.nl/link/id/O55NJL7jzY7JUOyV  

Dossiers

Dossier 1: De impact van de coronacrisis op grensregio’s (TEIN onderzoek*)
Het onderzoek focust op de vraag welke effecten de nationale aanpak van de crisis bestrijding en de grensoverschrijdende afstemming voor de grensregio heeft gehad. In hoeverre hebben de focus op nationale cijfers, nationale capaciteiten in de zorg en nationale maatregelen de situatie beïnvloed? Hoe intensief was de grensoverschrijdende afstemming en welke gevolgen had deze voor de ontwikkeling en bestrijding van de crisis?
 
Dossier 2: Uitvoering en mogelijke effecten van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vanuit euregionaalperspectief
In Nederland is er een Nationale Omgevingsvisie ontwikkeld die voor een duurzame leefomgeving moet gaan zorgen. In hoeverre draagt deze strategie bij aan duurzame ontwikkeling in de Euregio’s rondom Nederland? En in hoeverre worden de betreffende burgers bij dit proces betrokken?
Dossier 3: Ex-ante beoordeling van de (potentiële) grensoverschrijdende impact van het structurele investeringsprogramma om de opwekking van energie op basis van kolen in Duitsland  te beëindigen (Kohleausstieg)
In Duitsland treedt binnenkort een wet in werking die de opwekking van elektriciteit op basis van kolen moet beëindigen. Dit kan grote gevolgen hebben voor de economie rondom de deelstaat Noordrijn-Westfalen, waar de economie nu nog erg afhankelijk is van kolenproductie voor de opwekking van elektriciteit. Het is de bedoeling om de potentiële gevolgen van geplande structurele investeringen in het Rijnland ("Rheinisches Revier"), d.w.z. het Rijnlandse gebied van (voormalige) kolenvelden, voor de grensregio als zodanig te beoordelen.
Dossier 4: De (on)mogelijkheid van grensoverschrijdende opleidingsbudgetten om (langdurige) werkloosheid aan te pakken
Om tekorten op de arbeidsmarkt op te vangen, kan het nodig zijn om in een ander land te gaan werken. Hetzelfde geldt in de toekomst als er door de corona crisis mensen werkloos zijn. Doelgerichte scholingen kunnen daarbij in belangrijke mate faciliteren. Echter is het actueel lastig om trainingen voor een nieuwe baan vanuit een grensoverschrijdende situatie te financieren omdat onduidelijk is welk land en welke werkgelegenheidsinstantie hiervoor verantwoordelijk is.
Dossier 5: De grensoverschrijdende effecten van het voorgestelde Duitse ‘basispensioen’ (Grundrente)
Er komt nieuwe wetgeving aan in Duitsland waarbij iedere inwoner recht heeft op een basispensioen. Deze maatregel is bedoeld om de armoede onder ouderen tegen te gaan. Het is nog onduidelijk wat dit in detail betekent voor grenswerkers die in Duitsland werken.
Dossier 6: De grensoverschrijdende effecten van decentralisatie in de sociale zekerheid - casestudy over de Nederlandse jeugdzorg
In Nederland is sinds 2015 de jeugdzorg in handen gekomen van gemeentes waardoor jeugdzorg niet meer onder het EU stelsel valt dat sociale zekerheid coördineert. Hierdoor kan bijvoorbeeld een Nederlands gezin dat in Duitsland woont maar in Nederland werkt, naar school gaat en de huisarts bezoekt in de knel raken als er behoefte is aan jeugdzorg.

*Voor de eerste keer werkt ITEM samen met partners uit het Transfrontier Euro-Institut Network (TEIN) de mogelijke grenseffecten van dit EU-initiatief te onderzoeken voor vier verschillende grensoverschrijdende regio’s in Europa. Naast het in kaart brengen van de gevolgen voor grensgangers, bedrijven en de maatschappij, biedt dit dossier een unieke gelegenheid om de methode van de ITEM Grenseffectentoets ook in anderen delen van Europa te testen en samen met de TEIN-partners verder te ontwikkelen. .

Met haar jaarlijkse Grenseffectenrapportage geeft ITEM meer inzicht in de effecten op grensoverschrijdende regio's van Europese en nationale wetgevings- en beleidsinitiatieven. Het rapport is bedoeld als een waardevol instrument voor beleidsmakers op regionaal, nationaal en Europees niveau bij het nemen van beslissingen over (grensoverschrijdende) regio's. Deze effectenbeoordelingen helpen met name om bestaande of toekomstige grensoverschrijdende effecten in kaart te brengen en dragen zo bij aan het politieke debat. Bovendien maken de resultaten van het onderzoek van afzonderlijke dossiers het mogelijk om wetgevingsvoorstellen tijdig aan te passen terwijl ze nog in behandeling zijn.

De Grenseffectenrapportage en de afzonderlijke dossiers zijn beschikbaar op het 
ITEM Cross-border Portal.

Projectomschrijving

Wanneer: Jaarlijks (januari t/m september)
Onderwerp: arbeidsmobiliteit
Titel: 'Grenseffectenrapportage'

Wat zijn de effecten van nationaal en EU beleid en wetgeving op grensregio’s?

Worden grensarbeiders getroffen door recent doorgevoerd of binnenkort te verwachten nationaal of EU beleid/wetgeving?

Een van de belangrijkste doelstellingen van het Institute for Transnational and Euregional cross border cooperation and mobility / ITEM is om jaarlijks een grenseffecten beoordelingsrapportage op te stellen en uit te voeren. Er is momenteel een gebrek aan informatie aangaande de (verwachte) effecten van nationaal en EU beleid en wetgeving op grensregio’s. De jaarlijkse grenseffecten beoordeling van ITEM zal de effecten aan het licht brengen.

Het doel van de grenseffectenbeoordeling van ITEM is het bestuderen van belangrijke ex ante en ex post wetgevings- en beleidsgerelateerde dossiers van de Europese Unie, nationale (Nederland, België, Duitsland, Luxemburg) en regionale autoriteiten (i.e. Nordrhein-Westfalen, Niedersachsen, Vlaanderen, Wallonië, Duitstalige Gemeenschap) die grensarbeiders, grensoverschrijdende samenwerking en regionale socio-economische ontwikkeling (positief of negatief) treffen. 

De beoordeling biedt aanvullende inzichten in nationale en EU initiatieven en streeft ernaar om een waardevol instrument en hulpmiddel voor beleidsmakers te zijn bij het nemen van beslissingen aangaande grensregio’s.

Elk jaar wordt er een selectie gemaakt van de belangrijkste onderwerpen die het meest geschikt zijn voor onderzoek en nauwkeurige analyse, op basis van input van belanghebbenden.