Negatief lichaamsbeeld bij vrouwen aanpakken door benadrukken functionaliteit

Vrouwen die heel negatieve gedachten koesteren over hun uiterlijk, denken dat mensen die naar hen kijken net zo afkeurend zijn. Zo’n negatief lichaamsbeeld kan leiden tot allerlei klachten, van depressies tot eetstoornissen en obesitas. Er lijkt zich een oplossing aan te dienen: vrouwen die zich concentreren op wat hun lichaam kan en níet op hoe ze eruit zien, zijn veel tevredener over hun uiterlijk. Dat ontdekte psychologe Jessica Alleva in haar promotieproject ‘Give us a smile and lighten us up’ dat zij uitvoerde met financiering uit de Vrije competitie van NWO-MaGW. Alleva promoveert woensdag 25 november aan de Universiteit Maastricht.

Jessica Alleva voerde een studie uit naar ongeveer 60 bestaande ‘lichaamsbeeldinterventies’, onder meer voor personen die kampen met een eetstoornis en een lage eigendunk omtrent hun uiterlijk. In slechts een enkel geval, zo vond zij, bieden die onderzochte maatregelen en therapieën soelaas. Op vrouwen die zichzelf constant vergelijken met de allermooisten op aarde en daardoor in een negatieve spiraal zijn gekomen hebben de interventies nog het meest effect. 

Pijnlijk en vervelend

Jessica Alleva: ‘Sommige vrouwen zitten zó in de knoop dat zij geen feestruimte kunnen betreden of een kamer met onbekenden binnenlopen zonder meteen te denken: zie je wel, ze kijken naar me, en ze vinden mijn uiterlijk net zo lelijk en bespottelijk als ikzelf. Je kunt je voorstellen hoe pijnlijk en vervelend dit is. Deze ‘co-variation bias’, ofwel op voorhand een verband zien waar dit ongefundeerd is, houdt vaak verband met zo’n negatief lichaamsbeeld.’ 

Een aanpak waar muziek in zit, zij het met tijdelijk effect, blijkt een therapie die ‘Expand Your Horizon’ heet. Dat is een regelmatig terugkerende schrijfopdracht die vrouwen moeten uitvoeren. Daarin beschrijven zij telkens wat hun lichaam kan en waarom die functionaliteit zo belangrijk is voor hen. 81 vrouwen met bedenkingen over hun uiterlijk namen aan de proef deel. Na verloop van tijd vertoonden deelnemers een hogere lichaamswaardering. Ook waren zij in staat hun lichaam minder als object te zien dan daarvoor. Meevaller is, aldus de promovenda, dat de meeste participanten na beëindiging van de therapie niet weer vervielen in oude patronen. 

Alleva: ‘Waarom juist deze aanpak relatief goed werkt weten we nog niet. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of schrijftaken langer of zelfs permanent positief effect hebben. We hebben hoop dat hier een goed werkende interventie uit kan voortkomen.’ 

Een negatief zelfbeeld leidt vaak tot een ongezond eetpatroon en lichamelijke inactiviteit. Ernstige gevallen gaan juist op overdreven wijze sport beoefenen, of gaan gebukt onder depressies, obesitas en eetstoornissen.

Meer informatie 
J.M. (Jessica) Alleva begon het project ‘Give us a smile and lighten us up: Novel strategies for enhancing body satisfaction’ in 2011 aan de Universiteit Maastricht, Faculty of Psychology and Neuroscience, met financiering uit de Vrije competitie van NWO Maatschappij- en Gedragswetenschappen. Hoofdaanvrager was dr. Carolien Martijn, medeaanvragers prof. dr. A.T.M. (Anita) Jansen en prof. P. (Paschal) Sheeran

Lees ook

  • Tijdens de Bachelor Open Dag van 24 februari verwelkomden we 2393 studiekiezers. De meesten waren zeer tevreden, zo bleek uit de reacties.

  • Heerlen, Maastricht en Sittard-Geleen gaan de diensten voor de euregionale en internationale arbeidsmarkt van Zuid-Limburg langjarig continueren. UM ondersteunt met raad en daad bij het aantrekken en behouden van Euregionaal en internationaal talent.

  • Wat hebben patiënten met een lagere sociaaleconomische status nodig om beter meegenomen te worden in preoperatieve optimalisatieprogramma’s? Hoe kunnen we de zorg voor jongeren met mentale problemen toegankelijker maken? Twee voorbeelden van onderzoekslijnen die dankzij het sectorplan Versnellen op...

Meer nieuws