Promotie Maria Suzanna Hubertina Stiekema

Trefwoorden: Kernlamines, Merkelcelcarcinoom, Laminopathieën, Superresolutiemicroscopie

"Shedding Light on Lamins in Health and Disease"

Ieder mens bestaat uit triljoenen georganiseerde cellen. Een van de componenten van een cel is de celkern, de opslagplaats van ons genetisch materiaal. Kernlamines zijn eiwitten die een netwerk vormen onder de buitenste schil van de kern en zijn belangrijk voor veel cellulaire functies. Het lamine-netwerk is heel dun, ongeveer 5000 keer dunner dan een menselijke haar. Defecten in lamines kunnen leiden tot verschillende ziektes, samen laminopathieën genoemd. Ook in andere ziektes zijn veranderingen in lamines waargenomen, waaronder verschillende kankersoorten. 

Dit proefschrift onderzocht de lamines in Merkelcelcarcinoom (MCC), een agressieve huidkanker waarin de lamines nog niet eerder onderzocht waren. Uit het onderzoek bleek dat er verschillen zijn in de hoeveelheid lamines aanwezig in patiëntenweefsel van de oorspronkelijke tumor vergeleken met tumor-uitzaaiingen. In celkweken werd een verschil in de vorm van de celkern en de reactie op beschadigde celkernen aangetroffen tussen twee types MCC. Deze resultaten suggereren dat lamines een effect hebben op de agressiviteit van MCC.

Dit proefschrift beschrijft ook de optimalisatie van zogenaamde superresolutiemicroscopie, om hiermee het dunne lamine-netwerk in meer detail te kunnen onderzoeken. Deze microscopietechnieken gebruiken nieuwe concepten om meer gedetailleerde beelden te verkrijgen. Zo konden verschillen tussen gezonde en laminopathie cellen bijvoorbeeld beter zichtbaar worden gemaakt in vergelijking tot standaard microscopie.

Klik hier voor de livestream.