Welke knelpunten ervaren mensen bij digitale zorg?

Sinds september 2024 werken onderzoekers van de AWDZ aan het ‘Digitaal mee in de zorg’ project. Digitale zorg kan de zorg een stuk efficiënter maken. Maar als niet iedereen gebruik kan maken van digitale zorg, kunnen gezondheidsverschillen vergroten. In ‘Digitaal mee in de zorg’ ontwikkelen de onderzoekers strategieën om te zorgen dat iedereen mee kan. Als eerste stap zijn de knelpunten voor digitale zorg nu in kaart gebracht. 

Digitaal mee in de zorg

Zoals de titel van het project al zegt, is het doel van dit CITRIEN-project om te zorgen dat zoveel mogelijk mensen ‘mee kunnen’ in digitale zorg. Onderzoekers van de AWDZ Lieve van Woerden, Laura Hochstenbach en Marieke Spreeuwenberg ontwikkelen in dit project strategieën die digitale zorg inclusief moeten maken. Dat wil zeggen: ook mensen die minder digitaal vaardig zijn, moeten digitale zorg kunnen gebruiken. Om tot die strategieën te komen, heeft het team onderzoekers een uitgebreide analyse gedaan van de knelpunten. Zo vertelt onderzoeker Lieve van Woerden: “We hebben zelf een kaartenspel ontwikkeld om de patiëntreis te bepalen [die de patiënt maakt bij digitale zorg]. In groepsinterviews hebben we vervolgens gevraagd naar knelpunten die mensen ervaren bij digitale zorg. Die knelpunten hebben we kunnen plaatsen op de patiëntreis.” In de interviews hebben de onderzoekers voornamelijk gesproken met mensen die vaker dan andere mensen moeite hebben met digitale zorg, zoals oudere mensen, mensen met een lagere sociaaleconomische positie, mensen met een migratieachtergrond en mensen met een cognitieve beperking. Hoewel de onderzoekers de interviews nog aan het analyseren zijn, licht Lieve alvast een tipje van de sluier over de resultaten: ‘Mensen weten soms niet goed waar ze hulp kunnen krijgen of de drempel om hulp te vragen is heel hoog is doordat ze bang zijn dom gevonden te worden zijn.”

Naast het kaartenspel voor de patiëntreis, maakten de onderzoekers gebruik van zogenaamde ‘think-aloud sessies’. In het onderzoek is het ‘Double Diamond’ framework leidend. Dit is een ontwikkelprocesmodel dat bestaat uit vier fases: Discover, Define, Develop, and Deliver. 

We hebben zelf een kaartenspel ontwikkeld om de patiëntreis te bepalen [die de patiënt maakt bij digitale zorg].

Oplossingen

Nu de onderzoekers meer weten van wat patiënten moeilijk of spannend vinden aan digitale zorg, kan er ook gekeken worden naar oplossingen. Lieve legt uit: “In samenwerking met alle relevante partijen gaan we strategieën ontwikkelen met als doel de toegang tot digitale zorg te verbeteren. Deze strategieën zullen specifiek gericht zijn op de knelpunten die we hebben opgehaald.” Onderdeel van dit project is om de oplossingen ook echt in de praktijk te brengen en te onderzoeken hoe deze oplossingen in de praktijk werken. Dit staat voor 2026 en 2027 op de planning. 

NFU-project

‘Digitaal mee in de zorg’ is een project van De Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU). Binnen het project werken alle zeven academische ziekenhuizen samen onder leiding van het MUMC+ en Universiteit Maastricht. Vanuit de AWDZ zijn onderzoekers Lieve van Woerden, Laura Hochstenbach en Marieke Spreeuwenberg betrokken. Daarnaast zijn de Alliantie Digitaal Samenleven, Nictiz, Nivel, Patiëntenfederatie Nederland, Pharos, Vliegwiel en Helpdesk Digitale Zorg samenwerkingspartners in het project.

Meer weten over dit project? Stuur een mailtje naar: l.vanwoerden@maastrichtuniversity.nl.