30 maart 2016
Vermindering van afweerrespons in de longen (MUMC+ nieuws)

Obesitas vergroot risico op longontsteking

Mensen met obesitas hebben een grotere kans op longinfecties. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van onderzoeker Niki Ubags van het Maastricht UMC+. De longontsteking kan ook nog eens makkelijker ontaarden in het zogenoemde Acute Respiratory Distress Syndrome (ARDS). Door een veranderende werking van ontstekingscellen en hormonen bij obesitas, ontstaat een lagere afweerrespons dan in normale toestand, waardoor er makkelijker infecties ontstaan. Het effect is al langer bekend, maar in het onderzoek van Ubags wordt het onderliggende mechanisme uitgediept.

Obesitas is een snel groeiend probleem in de samenleving en de gevolgen van obesitas op de gezondheid brengen hoge kosten met zich mee. Obesitas is meer dan alleen overgewicht (hoge Body Mass Index, BMI). Het betekent ook vaak een hoge bloeddruk, slechte cholesterolwaarden in het bloed en een verstoorde suikerspiegel, het zogenoemde metabool syndroom. Deze combinatie van factoren heeft grote invloed op de afweerrespons van de longen. De longen dragen zorg voor de verdeling van zuurstof door het lichaam via het bloed en is daarmee één van de belangrijkste orgaansystemen van het lichaam. De longen vormen een belangrijke barrière in het tegenhouden van schadelijke organismen of stoffen die het lichaam via inademing kunnen binnendringen.

Witte bloedlichaampjes 
Een goede werking van neutrofielen (een van de witte bloedcellen) is essentieel voor de lichaamsreactie op infecties. Zij zorgen ervoor dat bacteriën die het lichaam binnendringen, worden aangevallen en opgeruimd. In de studie van Ubags wordt aangetoond dat bij obesitas de functie van de neutrofielen verminderd is. Dat levert een verminderde afweerrespons op waardoor er in de longen makkelijker ontstekingsreacties ontstaan. “Doordat de afweerrespons verandert, kan een longinfectie makkelijk van kwaad tot erger leiden met heftige ontstekingsreactie in de longen tot ARDS aan toe”, aldus de onderzoeker Ubags.

Hormonen
Naast de veranderende werking van neutrofielen wordt ook een belangrijke invloed gezien van het hormoon leptine. Dit hormoon komt vanuit het vetweefsel in grotere hoeveelheden voor in mensen met overgewicht. Het beïnvloedt het verzadigingsgevoel maar heeft ook negatieve invloed op het ontstaan van longinfecties. “Met mijn onderzoek is het duidelijker geworden hoe het mechanisme werkt van longinfecties bij obesitas. Dit kan richting geven aan nieuwe behandelmethoden en verergering van longinfectie voorkomen ”, aldus de promovenda.

Niki D.J. Ubags promoveerde donderdag 24 maart 2016 aan de Universiteit Maastricht met haar proefschrift: Obesity and Pulmonary Host Defense

Noot voor de pers

Met eventuele vragen over dit persbericht kunt u zich wenden tot Dick Nagelhout van de stafdienst Communicatie van het Maastricht Universitair Medisch Centrum+ via 043-3877113 of via d.nagelhout[at]mumc[dot]nl