Leren samenwerken staat centraal in vernieuwde Bachelor Geneeskunde

De bacheloropleiding Geneeskunde aan de Universiteit Maastricht gaat op de schop. Niet alleen wordt het curriculum inhoudelijk in lijn gebracht met de nieuwste maatschappelijke en geneeskundige inzichten, ook het onderwijssysteem verandert. De vorig jaar gestarte studenten in de English track van de Bachelor Geneeskunde bijten de spits af, de Nederlandstalige versie volgt later. Programmacoördinator Sylvia Heeneman licht toe.

Elk jaar starten 320 studenten, na een strenge selectie, in Maastricht met hun bachelor Geneeskunde. Maximaal 60 van hen worden toegelaten tot de Engelstalige variant. Deze groep van studenten fungeert als ‘proefkonijnen’ voor de bachelor nieuwe stijl.

Zorgvuldigheid

Sylvia Heeneman protesteert. De term ‘proefkonijnen’ vindt ze nogal negatief. “We zijn jaren bezig geweest met de voorbereiding”, zegt de in Maastricht opgeleide en gepromoveerde gezondheidswetenschapper. “Een curriculum pas je niet zomaar aan en dat geldt ook voor het onderwijssysteem zelf. Daar zijn heel veel disciplines en deskundigen bij betrokken, zorgvuldigheid staat voorop. Doel is uiteraard de opleiding aan te passen naar nieuwe inzichten wat betreft inhoud en gebaseerd op onze ervaringen in andere programma’s qua leren en toetsen. Daarvoor herijken we om de tien jaar het curriculum. Meer aandacht voor preventie bijvoorbeeld, voor nieuwe aandoeningen en therapieën. En in deze herziening hebben we ook het onderwijssysteem weer eens tegen het licht gehouden.”

UMagazine

Ingrijpend

Als mede-vormgever van de master Arts Klinisch Onderzoeker (AKO) in 2007 en met ruim vijfentwintig jaar ervaring als docent en wetenschapper en nu als hoogleraar, stond Sylvia samen met collega Judith Sieben, Loes van Bokhoven, en de collega’s van de curriculum commissie, aan de basis van de onderwijskundige aanpassingen. “Die zijn best ingrijpend”, zegt ze. “Daarom starten we in de Engelstalige track van de opleiding. Die is met ongeveer vijftig studenten overzichtelijker, makkelijker te organiseren en te evalueren. Als alles goed gaat, en daar werken we gezamenlijk hard voor, dan volgt over een of twee jaar de Nederlandstalige bachelor Geneeskunde.”

 

Betere teams

Wat bedoelt de hoogleraar met ingrijpend? “Er worden teams gevormd van tien studenten met een vaste coach, die een jaar lang samenwerken. De ingang voor leren is een taak uit de praktijk, bijvoorbeeld de opvang van een bewusteloze persoon op straat. De groep komt wekelijks samen en werkt aan alle mogelijke aspecten en leeruitkomsten van de taak, ondersteund door allerlei leeractiviteiten bv in skills-lab, workshops en opdrachten. Het feit dat ze een heel jaar in dezelfde samenstelling werken is nieuw. Gebruikelijk zijn blokken van acht weken, telkens gericht op één specifiek thema met een andere tutor. Wij zien nu dat de studenten, door langer samen te werken, goed werkende teams gaan vormen, omdat ze samen oplossingen bedenken als iets niet soepel loopt. Het contact met de coach is ook intensiever. En als er conflicten zijn, moet er een dialoog op gang komen. Je kunt nu niet zeggen ‘over acht weken ben ik er vanaf’.”

 

Leren van toetsing

Tweede ingrijpende verandering is de toetsing. Normaal gesproken wordt een blok na acht weken afgesloten met een tentamen. “In de nieuwe opzet verzamelen de studenten veel informatie en feedback over hun functioneren voor een portfolio. Daar zijn ze zelf verantwoordelijk voor. Ze krijgen feedback van medestudenten, docenten en coach. Ze kunnen bijvoorbeeld zelfevaluatie toetsen maken en zo ontdekken waar nog lacunes zitten in hun kennis. Ze leren nu niet meer voor een punt, ze leren voor de inhoud, en zullen zelf moeten bijsturen als het nodig is, bijvoorbeeld om meer aandacht te besteden aan bepaalde skills. Overigens blijft de zogenoemde Voortgangstoets onderdeel van het portfolio, dit is een goede toets voor meten van kennis. De coach heeft een belangrijke rol in begeleiding, de zelfsturing en de professionele ontwikkeling. De coach kent de student immers goed, en kan zien hoe die zich ontwikkelt. Uiteindelijk wordt aan het einde van het studiejaar een beslissing genomen of de student aan de eindtermen voldoet.”

 

Coaches

Samenwerkend én zelfgestuurd leren, vat Sylvia samen. “Nog altijd twee belangrijke principes van het Probleem Gestuurd Onderwijs, het onderwijssysteem dat zich in Maastricht bewezen heeft. Maar een stapje verder. En niet alleen voor de studenten. De coaches hebben ook meer onderling contact omdat ze een veel kleinere groep vormen. Nu zijn er in de bachelor Geneeskunde vele tutoren. Straks zullen we een kleinere groep hebben van ‘kerndocenten’, de vaste coaches, die we kunnen trainen en begeleiden, en die onderling van elkaar kunnen leren.”

 

Evalueren

In juni zit het eerste jaar voor de studenten van de Bachelor Medicine erop. De eerste ervaringen zijn positief, zegt Sylvia Heeneman. “Van zowel studenten als coaches. Uiteraard zijn we tegelijkertijd bezig met evaluaties.  Ik denk dat we goede stappen zetten naar een mooie opleiding.”


Tekst: Jos Cortenraad
Fotografie: Harry Heuts

UMagazine

Mirthe van Puijenbroek: Beter communiceren

Mirthe van Puijenbroek kon kiezen tussen de Nederlandse bachelor of de nieuwe internationale opleiding. Ze koos voor de laatste. “Vooral omdat Engels de voertaal is”, zegt ze. “Ik heb al een jaar in Amerika gewoond en ik denk dat ik met een Engels curriculum ook internationaal meer kansen heb, bijvoorbeeld bij een organisatie als Artsen zonder Grenzen. Communiceren met collega’s wordt dan makkelijker, ook in technische medische termen.”

In de eerste maanden is Mirthe nog enthousiaster geworden. “Zeker. We studeren in teams met verschillende achtergronden en nationaliteiten. Zo leren we veel over gezondheidssystemen in andere landen. Verder is het curriculum erg praktijkgericht en worden we beoordeeld op onze portfolio’s. Presenteren, essays schrijven, optreden in praktische situaties; alles even boeiend en volgens mij blijft er zo meer hangen dan na een tentamen. Ik ben blij dat ik deze keus gemaakt heb.”

 

Jonas Flöter: Internationale karakter

Met een bachelor medical engineering op zak schreef Jonas Flöter zich in voor de nieuwe internationale bachelor Geneeskunde in Maastricht. “Gaandeweg de studie realiseerde ik mij dat een puur technisch beroep toch niet is wat ik wil. Op één plek met een paar collega’s werken aan innovaties is mooi, maar dat ga ik niet mijn hele leven leuk vinden. Ik wil de wijde wereld in, veel mensen ontmoeten en tegelijk de medische omgeving niet loslaten. Ik was al aan het denken over de Geneeskunde in Groningen toen deze bachelor Internationale Geneeskunde voorbijkwam. Ik heb me meteen aangemeld. We zitten in deze groep met ik geloof 15 verschillende nationaliteiten. Iedereen heeft zijn eigen achtergrond met een eigen verhaal. Ik vind dat razend interessant.”

Lees ook

  • Bloedprikken, een infuus aanleggen of in het oor kijken; zelfs ogenschijnlijk eenvoudige medische handelingen kunnen bij kinderen angst, pijn en stress veroorzaken. Volgens kinderarts-intensivist Piet Leroy zijn comfort en vertrouwen net zo belangrijk als de medische behandeling zelf. Hij onderzoekt...

  • Mayke Oosterloo is bewegingsstoornissen neuroloog in het Maastricht UMC+ en onderzoeker bij instituut MHeNs van Maastricht University. Op de poli en in verschillende verpleeghuizen in Limburg begeleidt en behandelt ze patiënten (en hun naasten) met de ziekte van Huntington

  • Als patiënt in een ziekenhuis zie je dagelijks veel verschillende gezichten aan je bed: een verpleegkundige die je bloeddruk meet, een arts of verpleegkundig specialist die jou informeert over het zorgplan en een voedingsdeskundige die jou voorziet van het juiste eten en drinken. Hoewel al deze...