Het Antropoceen onderzoeken: het tijdperk van de menselijke impact op de aarde

Bij de UM onderzoeken verschillende disciplines de menselijke impact op de aarde, echter worden deze niet altijd specifiek gerekend tot de onderzoeksgroep duurzaamheid. UM-onderzoeker Simone Schleper is een milieu historicus en wetenschapper. Haar onderzoek kijkt naar de geschiedenis van natuurbehoud in de periode na de Tweede Wereldoorlog, een periode van snelle internationale ontwikkelingen en economische groei dat het antropocene tijdperk wordt genoemd. Wetenschappers die het Antropoceen onderzoeken proberen tot de kern te komen van duurzaamheidsvraagstukken door terug te gaan in de geschiedenis.  

Sustainable UM2030
pollution

“In de breedste zin van het woord, onderzoek ik de manier waarop de waarde wordt bepaald van de natuur, wilde dieren en levende natuurlijke hulpbronnen in het verleden, maar ook in het heden, in een periode van snelle economische groei", vertelt Simone. In haar onderzoek richt zij zich op de waardebepaling van vermoedelijk meer 'natuurlijke' ecosystemen en milieus en bekijkt ze gelijktijdig hoe de schade en impact in kaart wordt gebracht. Daarbij worden ook de tegenstellingen tussen de verschillende onderzoeksgroepen en beleidsmakers uiteengezet, vooral als het gaat over wat men moet beschermen en hoe de impact van veranderingen in de omgeving gemeten wordt. “In het kort: mijn onderzoek houdt zich bezig met de inherente en voortdurende spanning tussen ideeën over ecologische duurzaamheid en de interesse om nieuwe hulpbronnen te ontwikkelen," besluit Simone.  

De geschiedenis van duurzame ontwikkeling 

Voor haar monografie, Planning for the Planet (Berghahn, 2019), onderzocht ze onder andere de conceptuele geschiedenis van 'duurzame ontwikkeling' ten tijde van de Wereldconserveringsstrategie in 1980. Dit was een gezamenlijk document door het United Nationals Environmental Program (UNEP), het Wereld Natuur Fonds (WNF) en International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN). Tevens was dit het eerste officiële UN-document waarin werd gesproken over duurzame ontwikkeling. Eerste besprekingen van dit document brachten al de onenigheid tussen milieuwetenschappers en beleidsmakers aan het licht. Vooral als het ging over de wereldwijde toepasbaarheid van het concept, de noodzaak voor lokale aanpassingen en het verdienmodel van natuurlijke processen en milieuschade.  

Van wildebeest tot ooievaar 

“In mijn recente publicaties bespreek ik de onderhandelingen van ruimteconflicten tussen de dieren in het wild (vooral trekkende soorten) en mensenlijke industriële en agriculturele uitbreiding. Bijvoorbeeld in het geval van olieontwikkeling en de rondtrekkende kariboe in Alaska, of tussen het wildebeest en lokale menselijke gemeenschappen en internationale natuurbeschermingsorganisaties in de Oost-Afrikaanse Serengeti." Ook schreef ze een kort artikel over het natuurbehoud van de Europese witte ooievaar in Oost-Afrika. Hierin beschrijft ze de hulpontwikkeling en het gebruik van pesticiden in internationale agriculturele projecten. (download hier het artikel in .pdf)

wildebeest

Lesgeven aan de UM

Aan de UM coördineert Simone het vak 'Environment & Economy I' van de interfacultaire bachelor Global Studies, alsook het vak 'Making Knowledge' en 'Knowledge and Criticism' van de bachelor Digital Society and Arts and Culture bij FASoS. Ze zegt: “In mijn lesgeven, speelt de waardebepaling van de natuurlijke omgeving ook een belangrijke rol, vooral in het vak Environment & Economy I. Hier leren de studenten niet alleen over dominante omgevingsverhandelingen bij internationale beleidstotstandkoming (bijv. duurzame ontwikkeling, marktmilieubewustzijn, of ecomodernisme), maar ook over de context waarin deze voorkomen." Recent is Simone ook betrokken geweest bij een educatief samenwerkingsproject, gefinancierd door KNAW en de Britsch Academy, waar een interdisciplinaire online tool is ontwikkeld voor studenten die te maken hebben met waardebepalingen in het Antropoceen: www.groundingvalue.org

Een stap vooruit gaan door terug te kijken

“Onderzoeken van het Antropoceen betekent de versnelde impact van mensen op het milieu bestuderen en hoe dat heeft geresulteerd in de opwarming van de aarde, het verlies aan biodiversiteit en natuurrampen. Tegelijkertijd onderzoeken we ook hoe de maatschappij is omgegaan met lokale en wereldwijde milieuprocessen. Wat dat betreft kijkt mijn onderzoek naar hoe we zijn gekomen tot het punt van nu en welke keuzes we moeten maken in de toekomst." 

Over Simone Schleper:

  • Assistant Professor Global History of Science, Technology and the Environment at FASoS since 15 August 2022, teaching in the bachelor programs Global Studies, Arts and Culture, and Digital Society
  • Longer affiliated with UM, most recently postdoc in Raf de Bont’s NWO Vici Project Moving Animals: A History of Science, Media and Policy in the Twentieth Century.
  • Previous fellowships at Harvard University’s Department of the History of Science and Leibniz Institute of European History (IEG), Mainz.
  • Dissertation defended in early 2017, also at UM. History of science-based nature conversation and environmental expertise in international organisations since the Second World War.

Bekijk Simone's volledige profiel op de UM-website.

Lees ook

  • De Universiteit Maastricht draagt zorg voor veel markante gebouwen die we allemaal kennen. Bijvoorbeeld de Turnzaal van de Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen. Lees meer over de oudste turnzaal van Nederland. 

  • Roberta Haar en Hylke Dijkstra ontvingen beiden een EU Horizon-beurs van 3 miljoen euro voor onderzoek naar multilateralisme. "Ik vroeg Hylke of hij met mij wilde samenwerken. Zijn antwoord was 'nee'," zegt Roberta Haar lachend. "Het was nog maar twee maanden voor de deadline," protesteert Hylke...

  • Door de vergrijzing heeft Zuid-Limburg te maken met aanzienlijke uitdagingen in gezondheid en welzijn. Onderzoek en innovatie van de UM maakt nu al een verschil. Hilde Verbeek, voorzitter van de Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg, over hoe we ouderen in hun kracht kunnen zetten en het...