7 april 2021

Goed onderwijs door Educatieve Agenda Limburg

Trudie Schils, hoogleraar Onderwijseconomie, was in 2014 een van de drijvende krachten achter de start van de Educatieve Agenda Limburg. Een langlopend project gericht op goed onderwijs in de provincie en betere aansluiting op de arbeidsmarkt. De eerste concrete resultaten liggen inmiddels op tafel, onder meer in de vorm van een objectieve monitor. Maar ze is nog het meest trots op de samenwerking. “Basisonderwijs, voortgezet onderwijs, mbo, hbo én universiteit hebben de krachten gebundeld en spreken uit één mond.”

schils

Begeleiding

Overkoepelend idee achter de Educatieve Agenda Limburg was en is sturen op goed onderwijs zodat meer jongeren met een afgeronde opleiding de arbeidsmarkt betreden. “Nee”, zegt Trudie Schils in de lounge van de School of Business en Economics (SBE) waar ze sinds juni 2020 hoogleraar is, “het gaat er niet om dat alle kinderen uiteindelijk aan een hbo of universiteit gaan studeren. Het gaat erom dat ze de juiste opleiding kiezen en dat ze voldoende begeleiding en ondersteuning krijgen om die ook af te maken. Uit verschillende onderzoeken blijkt namelijk dat jongeren uit arme gezinnen niet minder verstand hebben dan beter bedeelde leeftijdgenoten, maar wel onzekerder zijn. Vaak minder gemotiveerd ook, meer fatalistisch. Ze hebben een lagere verwachting van het leven en gedragen zich daar ook naar. Met gericht onderwijs kun je daarin sturen. Belangrijk uit het oogpunt van gelijke kansen en belangrijk voor de arbeidsmarkt. Bedrijven en organisaties in deze regio hebben goede mensen nodig. Een gezonde arbeidsmarkt trekt ook weer nieuwe bedrijvigheid aan zodat er een einde komt van de uittocht van jongeren. Limburgers die gaan studeren in de Randstad komen in de regel niet zo snel terug, omdat hier geen goede banen zijn. Nu lijkt dat wel te veranderen met de ontwikkelingen op de Brightlands Campussen, de groei van chemie en diensten en de opmars van de logistiek sector.”

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat jongeren uit arme gezinnen niet minder verstand hebben dan beter bedeelde leeftijdgenoten, maar wel onzekerder zijn.

Samenwerken

De subsidie kwam er en de Educatieve Agenda Limburg startte in 2014. Naast de initiatiefnemers Universiteit Maastricht, Zuyd Hogeschool, Open Universiteit en Fontys haakten direct schoolbesturen uit het primair, secundair en middelbaar beroepsonderwijs aan. “Het onderwijs is een soort huizenblok, zeg ik wel eens, met tuinen die van elkaar gescheiden zijn door forse hagen. Om kinderen het beste en meest passende onderwijs te bieden is het noodzakelijk om over die hagen heen te kijken. Om samen te werken. De overgangen moeten soepeler. Van de voorschool naar de basisschool, van de basisschool naar de middelbare en vervolgens nog eens naar het mbo of het hoger onderwijs. Dat vergt een andere, meer persoonlijke benadering. Het ene kind is sneller toe aan middelbaar onderwijs dan het andere. Wat wil een kind en wat kan het? Het betekent flexibeler onderwijs waarin uiteraard de docenten een essentiële rol spelen.”

Monitor

Het project startte met verschillende concrete doelen. “Gericht op extra training voor startende docenten leerkrachten in het basisonderwijs”, vat Trudie Schils samen, zelf afgestudeerd als econoom en gepromoveerd in Tilburg. “Werving van nieuw bloed voor de lerarenopleidingen en professionalisering van docenten in het vo. Bedoeld om het tekort aan leerkrachten aan te pakken en de uitval te verminderen, zes jaar geleden een nijpend probleem en nu iets minder. Daarnaast hebben we veel energie gestoken in het ontwikkelen van een monitor waarmee we de ontwikkeling van scholieren in elke fase van hun opleiding kunnen volgen. Niet hun prestaties, maar hun sociaal- emotionele ontwikkeling.”

Resultaat

De monitor is ontwikkeld door een breed onderwijsteam en uitgebreid gebruikt in de praktijk bij verschillende scholen in de provincie. “We durven op basis van die monitor wel te beweren dat kinderen uit kansarme milieus eerder afhaken. Met de juiste begeleiding op school worden de percentages een stuk gunstiger. Ik vind dat een prachtig resultaat. Op basis van wetenschappelijk onderzoek weten we dat we jongeren daadwerkelijk gelijke kansen kunnen bieden. Natuurlijk vergt dat veel inzet van docenten die bijvoorbeeld ook ouders moeten overtuigen en stimuleren.”

Eensgezind

Het project Educatieve Agenda Limburg gaat dit jaar een nieuwe fase in. “Met minder provinciale subsidie, maar eensgezinder dan ooit”, aldus een gedreven Trudie Schils. “We hebben het onderwijs gebundeld, we luisteren naar elkaar en nemen samen beslissingen die het onderwijs in de meest brede zin verbeteren. Goed voor deze regio. We gaan de monitor verder verfijnen, nog meer onderzoek doen. Nog meer inspelen op digitaal onderwijs, aangejaagd door corona ja. Het onderwijs heeft heel snel moeten schakelen het afgelopen jaar. Ook in dat verband gaan we onderzoek doen naar de gevolgen voor jongeren uit achterstandswijken. En ja, natuurlijk mogen andere regio’s kijken hoe we dat aanpakken. We zijn er trots op. Deze agenda, met name de monitor, is breed inzetbaar.”

Op basis van wetenschappelijk onderzoek weten we dat we jongeren daadwerkelijk gelijke kansen kunnen bieden.
Door: Jos Cortenraad (tekst), Hugo Thomassen (fotografie)