10 januari 2019
Advies expertisecentrum ITEM

‘Buitenlandse beurspromovendi moeten kinderopvangtoeslag krijgen’

Hebben buitenlandse onderzoekers in Nederland recht op kinderopvangtoeslag? Twee beurspromovendi van de Universiteit Maastricht afkomstig van buiten de EU maar werkzaam in Nederland, zijn getrouwd en hebben samen een kind. Om hun ouderschap en onderzoek in Nederland te combineren maken zij gebruik van kinderopvang. Hiervoor hebben zij kinderopvangtoeslag aangevraagd. De Belastingdienst vindt echter dat het echtpaar daar geen recht op heeft, omdat hun werkzaamheden volgens de Nederlandse wet niet als arbeid gezien kunnen worden. Expertisecentrum ITEM van de Universiteit Maastricht deed onderzoek naar deze casus en concludeerde dat de Belastingdienst in dit geval niet voldoende rekening houdt met de Europese regels. ITEM heeft de zaak ingediend bij de rechtbank, die naar verwachting binnenkort uitspraak doet.

 

Aan het koppel werd in eerste instantie kinderopvangtoeslag toegekend, maar dit werd later weer teruggevorderd. Voor het ontvangen van kinderopvangtoeslag is volgens de Nederlandse wet vereist dat de aanvrager arbeid verricht. De Belastingdienst stelt dat de onderzoekers, die uit het buitenland een onderzoeksbeurs ontvangen, niet aan de voorwaarde voldoen, omdat ze geen aangifte inkomstenbelasting hebben gedaan.

In strijd met EU-recht
ITEM stelt dat het oordeel van de Belastingdienst in strijd is met het toepasselijke recht van de Europese Unie. In een richtlijn van de EU is namelijk het recht op gelijke behandeling toegekend aan alle houders van een verblijfsvergunning. Dit is van toepassing op alle takken van sociale zekerheid, dus ook op de kinderopvangtoeslag. De Europese wetgever heeft er bewust voor gekozen om de sociale en economische rechten van onderzoekers uit derde landen gelijk te stellen aan die van onderzoekers binnen de EU om meer onderzoekers uit derde landen aan te trekken.

Een open arbeidsmarkt voor onderzoekers uit de EU en uit derde landen is een belangrijke doelstelling van de Europese onderzoeksruimte. Een situatie waarbij het de Belastingdienst toegelaten zou worden om onderzoekers uit te sluiten van kinderopvangtoeslag frustreert het doel van de Europese Onderzoeksruimte als een ruimte met vrij verkeer voor onderzoekers, wetenschappelijke kennis en technologie, stelt ITEM.

Voortgang
ITEM komt tot de conclusie dat onderzoekers gelijk moeten worden gesteld met een van de bestaande categorieën die in aanmerking komen voor een kinderopvangtoeslag. Op verzoek van de onderzoekers heeft het expertisecentrum een proefproces voorbereid en de zaak ingediend bij de rechtbank.