Gera Nagelhout, hoogleraar Gezondheid en welzijn van mensen met een lagere sociaaleconomische positie, hield op 19 maart haar oratie

“Het is nodig om kwetsbare mensen meer bij het onderzoek naar gezond leven te betrekken”

Wat hebben mensen in een kwetsbare positie nodig om gezond te leven? Dat is de vraag waar het onderzoekswerk van Gera Nagelhout in de kern om draait. En daarin betrekt de nieuwe CAPHRI-hoogleraar graag de doelgroep. “Als je alleen maar dingen voor mensen gaat bedenken en niet met hen, sla je de plank mis. Daarmee bereik je hen namelijk niet.”

Gera Nagelhout werd in december 2019 officieel benoemd tot hoogleraar Gezondheid en welzijn van mensen met een lagere sociaaleconomische positie. Op 19 maart hield zij online haar oratie: ‘Stap voor stap naar een gezonder leven voor iedereen’. Daarin houdt zij een sterk pleidooi voor het betrekken van mensen met een lagere sociaaleconomische positie bij het doen van onderzoek. “Je ziet nog te vaak dat er hele goede interventies ontwikkeld worden waarmee we mensen in een kwetsbare positie vervolgens niet bereiken. We moeten een extra stap zetten voor deze groep.” Zelf deed ze dat door met enkele collega’s een crowdfunding actie te starten voor een adviesgroep met mensen die van weinig geld moeten rondkomen. “Deze mensen kun je dan al betrekken bij de eerste ideeën voor onderzoek. Verderop in het traject kun je die deelname weer financieren met projectgelden. Overigens loopt de actie heel goed. Ik denk dat we het einddoel van 7000 euro eind maart wel gaan halen.”

Gera Nagelhout

De inaugurale rede van Gera Nagelhout is hier terug te zien. De tekst is hier te downloaden. 

Rol van de overheid

Interventies ontwikkeld met de doelgroep zijn beter, verwacht Gera Nagelhout. “Daarbij heb je veel meer impact als je ook de omgeving van mensen verandert. Want kwetsbare mensen wonen vaak in gebieden die niet uitnodigen om meer te bewegen en gezond te leven.” Hier ligt een taak voor de overheid, die volgens de hoogleraar daarnaast meer invloed kan uitoefenen op industrieën die ongezonde middelen produceren. “Die kun je inperken door hen bij de overheid geen plaats meer aan de overlegtafel te geven. Maar ook door bijvoorbeeld reclame voor ongezonde producten te beperken, gezonde producten minder te belasten en ongezonde producten juist meer. Verder kan de overheid de verkooppunten voor ongezonde voedingsmiddelen terugdringen, zodat mensen niet constant worden verleid om ongezonde keuzes te maken.”

Preventieakkoord

Wat Gera Nagelhout betreft, is het Nationaal Preventieakkoord in dat opzicht een gemiste kans. Dit akkoord beoogt het aanpakken van overgewicht, roken en problematisch alcoholgebruik. Maar het is te veel een compromis, vindt de hoogleraar, die de afgelopen jaren zelf heel veel onderzoek deed naar stoppen met roken en alcohol- en drugsgebruik. Als voorbeeld noemt ze de accijnsverhogingen op tabak, die in het akkoord zijn afgezwakt. “Met dit preventieakkoord zullen we de gezondheidskloof in Nederland niet dichten. Want de maatregelen die we hier voor nodig hebben, zijn in het akkoord weggevallen. Ik verwacht dat de kloof, mede door de coronacrisis, eerder groter zal worden.”

Toch lijkt Gera Nagelhout niet ontmoedigd in haar eigen streven naar een gezonder leven voor iedereen. Integendeel, haar toon blijft optimistisch. Al sinds haar studie Communicatiewetenschap in Nijmegen en Enschede doet ze onderzoek op dit gebied. Ze promoveerde aan de Universiteit Maastricht bij de vakgroep Gezondheidsbevordering, waar ze nu ook als hoogleraar aan verbonden is.

Leerstoel

De leerstoel die zij bekleedt, wordt gefinancierd door het Onderzoeksinstituut IVO, het wetenschappelijk instituut voor onderzoek naar leefwijzen en verslaving. Gera  Nagelhout combineert het hoogleraarschap met haar functie als Chief Science Officer bij het IVO. “Het onderzoek bij het IVO is heel breed, van wetenschappelijk tot zeer praktisch, én met de doelgroep van mensen in een kwetsbare positie. Vanuit de leerstoel kan ik de promovendi bij het IVO goed begeleiden. Overigens bestaat de band, in de vorm van deze leerstoel, tussen CAPHRI en het IVO al veel langer.” Gera Nagelhout voelt zich thuis bij CAPHRI, vanwege het onderzoeksklimaat en de maatschappelijke impact van het onderzoek. “Mijn drijfveer is maatschappelijk relevant onderzoek waar mensen echt iets aan hebben. En zo denken veel collega’s.”

Scientific communication

Wel is in de wereld van de wetenschap nog een wereld te winnen als het om wetenschapscommunicatie gaat, vindt Gera Nagelhout. Naast onderzoeken met een maatschappelijke impact, zijn er nog te veel onderzoeksresultaten die nu na publicatie onbenut blijven. “Daarom is het belangrijk dat wetenschappers zelf de wereld ingaan met hun resultaten. Op social media, door een podcast te maken of bijvoorbeeld een filmpje.” Om dat gedrag te stimuleren, startte ze met wetenschapscommunicatie lunches, ofwel de online #SciCommLunch. Hierin vertellen wisselende gasten in een half uur rond lunchtijd hoe zij dat doen: hun resultaten op een andere manier onder de aandacht brengen. “En dat”, besluit Gera Nagelhout, “past bij goed nadenken over hoe we doelgroepen kunnen bereiken.”

Interview: Karin Burhenne

Oratie Gera Nagelhout

Lees ook

  • Als patiënt in een ziekenhuis zie je dagelijks veel verschillende gezichten aan je bed: een verpleegkundige die je bloeddruk meet, een arts of verpleegkundig specialist die jou informeert over het zorgplan en een voedingsdeskundige die jou voorziet van het juiste eten en drinken. Hoewel al deze...

  • Een internationaal onderzoeksconsortium, waaronder NUTRIM-onderzoeker Zlatan Mujagic en andere Maastrichtse onderzoekers, heeft onderzoek gedaan naar de effecten van stress op de darmen. Dit onderzoek heeft eindelijk ontrafeld hoe stress leidt tot verergering van inflammatoire darmziekten. Deze...

  • Alisa verhuisde op 17-jarige leeftijd van Moskou naar Nederland om eerstejaars bachelorstudent Regenerative Medicine and Technology (RMT) te worden. De avontuurlijke geest van Alisa drijft haar steeds naar gloednieuwe ervaringen, zoals de RMT bacheloropleiding en haar hobby Tribal Fusion dansen.