Katheterbehandeling is niet alleen effectief, maar ook kosteneffectief bij een herseninfarct

Bij een herseninfarct telt iedere minuut. Toch melden veel patiënten zich pas laat in het ziekenhuis, omdat bijvoorbeeld klachten niet direct worden herkend of omdat mensen wakker worden met uitvalsverschijnselen. Hierdoor komt een groep patiënten niet meer in aanmerking voor een katheterbehandeling. 

In haar promotieonderzoek onderzocht Floor Pinckaers of een katheterbehandeling alsnog mogelijk is voor deze groep patiënten én of deze behandeling uiteindelijk kosteneffectief is.

Katheterbehandeling

Een herseninfarct ontstaat wanneer een bloedprop het bloedvat in het brein blokkeert. Hierdoor krijgt het achterliggende hersenweefsel geen zuurstof meer. Dit kan resulteren in afsterving van het hersenweefsel. Bij een katheterbehandeling wordt een slangetje ingebracht via de lies om de bloedprop weg te halen. Sinds de bewezen effectiviteit van deze techniek in de MR CLEAN-studie in 2014 wordt deze behandeling toegepast binnen 6 uur van het ontstaan van uitvalsverschijnselen. “Dit is toen werkelijk een revolutie in de medische wereld geweest,” vertelt Floor. Hiervoor was het enkel mogelijk om een medicijn toe te dienen dat de bloedprop oplost. Dit is echter niet altijd effectief. 

Het moment van het herseninfarct is alleen niet altijd bekend. “Soms worden patiënten al wakker met uitval, en dan is het niet mogelijk om te zien wanneer het infarct is opgetreden,” legt Floor uit. Om te onderzoeken of ook deze groep patiënten baat kan hebben bij een katheterbehandeling, werd de MR CLEAN-LATE-studie opgezet. Deze studie richtte zich dan ook op de groep patiënten die zich pas meldt tussen 6 en 24 uur na het ontstaan van de eerste symptomen of het laatste bekende tijdstip zonder symptomen. Deze onderzoeken vormen een belangrijk onderdeel van het promotieonderzoek van Floor.

Volgens Floor kunnen niet alle patiënten die zich later melden alsnog behandeld worden met een katheterbehandeling. Deze selectie van patiënten wordt gemaakt door middel van beeldvorming van de hersenen. “Op de CT-scans worden onder andere collateralen zichtbaar. Dit zijn de bloedvaten die de bloedtoevoer van het verstopte bloedvat deels kunnen overnemen”, aldus Floor. “Deze collateralen moeten al wel aanwezig zijn vóór het herseninfarct; dat is een kwestie van aanleg en voorgeschiedenis,” stelt ze. Collateralen kunnen extra tijd bieden voor behandeling, doordat het hersenweefsel nog enigszins van bloed wordt voorzien. De aanwezigheid van collateralen werd gebruikt als een selectiecriterium in de MR CLEAN-LATE-studie. Collateralen kunnen beoordeeld worden op de standaard CT-scans van patiënten die bij verdenking op een herseninfarct direct gemaakt worden. “Het beoordelen van de aanwezigheid van collateralen vormt dan ook geen vertraging in het behandelproces,” legt Floor uit. Floor geeft aan dat dit soort beeldvorming een belangrijke rol speelt bij de behandeling van een herseninfarct. “Beeldvorming bepaalt in feite voor een groot deel welke keuzes artsen moeten en durven te maken,” zegt zij. 
 

“Wij leven in een tijdperk waarin er een stijgende druk is op de zorg in Nederland. Hierdoor moeten er nu eenmaal keuzes worden gemaakt. Daarom is het van belang om bij nieuwe medische innovaties niet alleen het effect op de individuele patiënt te bekijken, maar ook de uiteindelijke impact vanuit een maatschappelijk perspectief.”

Om die reden onderzocht Floor of een katheterbehandeling in een later tijdvenster niet alleen effectief is, maar ook kosteneffectief is. Floor heeft in haar analyse naar de kosten én de effecten van de behandeling op langere termijn gekeken. Hierbij onderzocht ze onder andere de langetermijnkwaliteit van leven van patiënten en de zorgkosten die gepaard gaan met een katheterbehandeling. Uit haar onderzoek bleek dat de behandeling ook in een later tijdvenster kosteneffectief is. Hierdoor kan deze behandelmethode uiteindelijk meer patiënten met een herseninfarct helpen.

Tekst: Milou Scholten