My UM
My UM
Zoeken

Probleemgestuurd Onderwijs en AI komen samen in de klas

PBL (Probleemgestuurd Onderwijs) is al sinds 1976 de gangbare onderwijsmethode van de Universiteit Maastricht. Het is een actieve manier van leren waarbij studenten in kleinschalige groepen samenwerken om problemen op te lossen en te analyseren. Maar nu AI (artificiële intelligentie) steeds vaker in de klas aanwezig is, rijst de vraag: welke rol zou AI moeten spelen binnen PBL?

In zijn proefschrift onderzoekt Marc Becker hoe het succes van AI afhangt van zijn sociale vaardigheden, aangezien AI steeds vaker begint te functioneren als onze collega’s, managers, leiders en zelfs docenten. Zijn onderzoek verkent onder andere hoe AI het leerproces van studenten kan ondersteunen.

Vertrouwelijkheid en leren in de klas

Marc heeft onderzoek gedaan naar het belang van vertrouwelijkheid tijdens het leerproces van studenten. In zijn experiment werkten studenten aan probleemoplossende taken terwijl ze een ‘robotdocent’ aangedreven door AI-modellen konden raadplegen. Deze robotdocent kon de interactie met de student delen met een menselijke docent of deze vertrouwelijk houden. Het resultaat was duidelijk: Studenten communiceren vaker met de robotdocent als hun gesprekken privé blijven. 

“Studenten maken aanzienlijk vaker gebruik van de AI-tutor wanneer hun interactie vertrouwelijk was,” stelt Marc. “Studenten maken zich vaak zorgen dat ze onbekwaam overkomen of de verkeerde vraag stellen, waardoor ze minder geneigd zijn AI te gebruiken wanneer hun docent kan zien wat ze zeggen en vragen.” Het effect van vertrouwelijkheid was vooral te zien bij preventiegerichte studenten—studenten die doorgaans banger zijn om fouten te maken of iets verkeerd te doen. Voor studenten die minder bezorgd zijn over negatieve beoordelingen, maakte vertrouwelijkheid veel minder verschil. “Er was een duidelijk verschil tussen deze groepen,” aldus Marc. 

Marc laat ook zien dat dit gedrag afhankelijk is van hoe welwillend de docent wordt ervaren. Wanneer studenten erop vertrouwen dat een docent echt hun beste belangen voor ogen heeft, voelt het delen van bepaalde vragen en antwoorden minder bedreigend. “Als je gelooft dat je docent je wil helpen, voelt toezicht anders,” zegt hij. Tegelijkertijd erkent Marc dat er een afweging moet worden gemaakt. “Je kunt een platform ontwerpen dat volledig veilig aanvoelt,” zegt hij, “maar dan verlies je inzicht in de leerontwikkeling van studenten. En als je het ontwerpt om die zaken bij te houden, kunnen studenten het gaan vermijden.”

Marc Becker Portretfoto

Marc Becker is gepromoveerd aan de Universiteit van Maastricht. Momenteel is hij werkzaam als assistent professor bij de Department of Marketing and Supply Chain Management aan de SBE. Daarnaast is hij co-coördinator van de SPARK-pilot.

Integratie in plaats van verbod

Naast het schrijven van zijn proefschrift is Marc ook een van de coördinatoren bij SPARK. Daar is hij betrokken bij het creëren van een proefprogramma voor een vernieuwde versie van PBL aan de School of Business and Economics (SBE) van de Universiteit Maastricht In dit proefprogramma wordt ook de integratie van AI in het curriculum als geheel getest. Sommigen vinden dat AI geen plaats heeft binnen PBL, omdat de vier leerprincipes (constructief, contextueel, samenwerkend en zelfgestuurd leren) zich volgens hen niet volledig kunnen ontwikkelen met AI.

Marc hanteert echter een andere benadering. Hij is van mening dat het doel niet is om AI omwille van AI te introduceren, maar om leerervaringen te creëren waarin AI daadwerkelijk waarde toevoegt aan PBL. “Als een student het lesmateriaal niet volledig begrijpt, kan diegene het vooraf met behulp van AI doornemen,” legt Marc uit. Dit is vooral nuttig voor studenten die een klein onderdeel niet begrijpen en het spannend vinden om daar tijdens de les vragen over te stellen. In zulke situaties kan AI fungeren als een voorbereidende partner. Marc ziet ook potentieel voor AI om realistische situaties te simuleren die anders moeilijk te ervaren zijn. Studenten kunnen bijvoorbeeld oefenen met pitchen aan een CEO of een zaak brengen voor een rechter. Op deze manier kan AI PBL verrijken op manieren die voorheen niet mogelijk waren.

Hoewel sommigen zelfs zo bezorgd zijn over het toenemende gebruik van AI in het onderwijs dat zij pleiten voor een volledig verbod, ziet Marc dat niet als een realistische oplossing. “De meeste studenten gebruiken AI al en moeten voorbereid zijn om dit te doen wanneer ze de arbeidsmarkt betreden,” zegt hij. “De vraag is niet óf ze AI mogen gebruiken, maar hoe we hen leren om het op een verantwoorde manier te gebruiken.” Voor Marc is AI in het onderwijs niet alleen een kans, maar ook een verantwoordelijkheid. “Docenten waren ooit zelfs bang voor rekenmachines, omdat ze dachten dat studenten daardoor minder cognitief betrokken zouden zijn,” reflecteert hij. Universiteiten moeten studenten voorbereiden op een toekomst waarin AI een vanzelfsprekend onderdeel is van hun professionele wereld. 
 

Tekst: Milou Scholten

--

Lees ook