Hbo’ers groeien door: AI verandert het werk en leren blijft belangrijk
Vier tot acht jaar na afstuderen staan hbo’ers op verschillende punten sterker op de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd is AI voor veel afgestudeerden onderdeel van het werk en blijven hbo’ers zich ontwikkelen via opleidingen, cursussen en trainingen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van Maastricht University op basis van de HBO-Monitor.
De werkloosheid onder hbo-afgestudeerden daalt van 3,2 procent ongeveer anderhalf jaar na afstuderen naar 2,3 procent vier tot acht jaar na afstuderen. Ook hebben afgestudeerden later vaker een vast contract, vervullen zij vaker een leidinggevende functie en werken zij minder vaak onder hun opleidingsniveau.
AI verandert vooral bestaande werkzaamheden
Ruim zes op de tien werkende hbo-afgestudeerden gebruikt AI minimaal wekelijks.
“In de discussie over AI gaat het vaak over de vraag of banen verdwijnen of ontstaan. Ons onderzoek laat zien wat er binnen het werk zelf gebeurt. Bij 28 procent van de AI-gebruikers zijn bestaande werkzaamheden veranderd, terwijl bij 15 procent werkzaamheden zijn bijgekomen en bij 7 procent werkzaamheden zijn verdwenen. Het gaat dus vooral om werkzaamheden die van aard veranderen, bijvoorbeeld rond het schrijven en analyseren van teksten en informatie en programmeren. Daarnaast ontstaan werkzaamheden rond het toepassen, implementeren en controleren van AI. Zo krijgen we een concreter beeld van hoe AI het werk van hbo-afgestudeerden verandert,” zegt Barbara Belfi, projectleider van de HBO-Monitor bij ROA.
Het beeld verschilt per beroep. Veranderingen in bestaande werkzaamheden worden relatief vaak gerapporteerd in commerciële, artistieke, management- en onderwijsberoepen, terwijl in technische beroepen relatief vaak nieuwe werkzaamheden worden genoemd. Omdat het onderzoek werkende hbo-afgestudeerden betreft, kunnen geen conclusies worden getrokken over de gevolgen van AI voor het totale aantal banen of de werkgelegenheid.
Vrouwen gebruiken AI minder vaak
Vrouwen gebruiken AI minder vaak dan mannen en beoordelen AI gemiddeld minder positief. Onder recent afgestudeerden is de kans om AI dagelijks of wekelijks te gebruiken voor vrouwen 12,9 procentpunt kleiner dan voor mannen; vier tot acht jaar na afstuderen is dit verschil 5,5 procentpunt.
Leren gaat door na het diploma
Ruim vier op de tien hbo-afgestudeerden volgde in de eerste vier tot acht jaar na afstuderen, een formele vervolgopleiding en 64 procent van deze groep nam deel aan non-formele scholing, zoals cursussen en trainingen. Belangrijke redenen zijn het vergroten van kennis en vaardigheden, inzetbaarheid en praktische toepasbaarheid in het werk.