Onderzoek naar gebruik van AI door eerstejaars Gezondheidswetenschappen

Fenne en Luke leerden elkaar kennen als student-tutor tijdens de bachelor Gezondheidswetenschappen. Fenne volgt momenteel de master Legal Psychology en wil daarna nog de master Mental Health doen. Luke studeert binnenkort af in Mental Health en heeft plannen om in de toekomst Filosofie van de Cognitie in Nijmegen nog op te pakken. Beiden werken als student-assistent bij Herma Roebertsen.

Waarom dit onderzoek? Luke: “Aan het einde van het eerste studiejaar schrijven studenten Gezondheidswetenschappen een eindproduct waar ze gedurende het jaar in verschillende opdrachten naartoe werken. Bij elk schrijfproduct reflecteren ze of en waarvoor ze AI hebben ingezet, welke uitkomsten ze hebben overgenomen en hoe kritisch ze die hebben beoordeeld.” “Ons onderzoek moet inzicht geven in de vraag of studenten daadwerkelijk doen wat van hen wordt gevraagd”, vult Fenne aan. “Uiteindelijk gaat het erom dat AI een hulpmiddel blijft en studenten academische vaardigheden als kritisch denken, zelfstandig schrijven en methodisch werken blijven ontwikkelen. De uitkomsten kunnen helpen om het onderwijs, opdrachten en toetsing verder aan te scherpen.” 

De onderzoekers analyseerden een steekproef uit alle eerstejaars onderwijsgroepen. Ze bekeken zowel eindproducten als eerdere opdrachten, om na te gaan of de manier waarop studenten reflecteren zich gedurende het studiejaar ontwikkelt. In totaal namen ze naar schatting enkele honderden opdrachten onder de loep. 

Hoewel de definitieve resultaten nog niet bekend zijn (de statistische vergelijking moest ten tijde van het interview nog plaatsvinden), kunnen beide onderzoekers wel al iets zeggen over wat ze in de reflecties tegenkwamen. Fenne: “Studenten gebruiken AI onder meer voor spelling, grammatica, vertalingen, tekstconstructie, zoekstrategieën, bronnenanalyse en het vereenvoudigen van ingewikkelde stof.” Een deel van de studenten geeft echter aan het schrijven grotendeels uit handen te geven. “We kwamen reflecties tegen waarin studenten eerlijk vermeldden dat ze AI volledige passages of paragrafen hadden laten schrijven”, zegt Luke. “Soms leek zelfs de reflectie op het AI-gebruik met behulp van AI te zijn opgesteld.” Die openheid verraste. “Dit laat zien dat het onderwijs studenten stimuleert met AI te experimenteren en erop te reflecteren.”

Fenne en Luke hebben de indruk dat studenten in de loop van het jaar bewuster zijn gaan reflecteren. “Naarmate het studiejaar vordert, lichten ze hun keuze vaker en beter toe. Ze schrijven bijvoorbeeld dat ze AI niet volledig vertrouwen of eerst hun eigen schrijfstijl willen ontwikkelen.” Ook in de beoordeling zien ze verschillen. Luke: “De reflectie is een verplicht onderdeel van de opdracht, maar mentoren lijken dat niet altijd mee te nemen in de beoordeling. Misschien dat ons onderzoek een bijdrage levert aan het maken van duidelijke afspraken over wat precies van studenten en beoordelaars in relatie tot inzet van AI wordt verwacht.”

Hoe gaan de onderzoekers zelf om met AI? Luke gebruikt het naar eigen zeggen weinig. “Ik vind het juist leuk om kritisch na te denken en te puzzelen. AI neemt een deel van dat plezier weg. Af en toe vraag ik wel eens hulp bij het formuleren van een zin, maar het denkwerk houd ik liever in eigen hand.” 

Fenne gebruikt AI met mate. “Omdat ik mijn thesis te verhalend en te uitgebreid vond, heb ik AI een passage laten inkorten van ongeveer 600 naar 100 woorden. Hoewel ik niet zo tevreden was over het resultaat, heeft dit me wel geholpen om kritischer naar mijn eigen tekst te kijken. Ik denk dat het essentieel is eerst je eigen gedachten te vormen en op papier te zetten en dan pas AI in te schakelen.” 

Luke en Fenne zien de meerwaarde van AI in het onderwijs vooral in het toegankelijker maken van informatie, het automatiseren van routinewerkzaamheden en efficiënter werken. “Tegelijkertijd moet een student wel zelf blijven nadenken en bijvoorbeeld de stappen van een onderzoek kunnen overzien. Wat is mijn vraag, hoe verzamel ik gegevens, welke analyse past daarbij en waar kan AI iets toevoegen. Als je dat inzicht niet hebt, snap je niet meer hoe bepaalde uitkomsten tot stand komen en leer je dus niks.” Naast kritisch denken wordt daarom methodisch werken steeds belangrijker. 

Fenne’s mening over AI is tijdens het onderzoek in positieve zin veranderd. “De toepassingen van studenten hebben mij geïnspireerd om opener naar AI te kijken. Zo heb ik bijvoorbeeld studiemateriaal laten omzetten in een podcast, die ik onderweg naar de universiteit kon beluisteren. Echt superhandig.”

“AI gaat niet meer weg en de kwaliteit zal alleen maar toenemen”, verwacht Luke. “Het belangrijkste is dan ook om studenten te leren AI bewust, kritisch en verantwoord te gebruiken. Hopelijk helpen de inzichten uit ons onderzoek daar een beetje bij.”