Studenten optimaal voorbereiden op de complexe gezondheidsvraagstukken
Hoe bereiden we studenten optimaal voor op de complexe gezondheidsvraagstukken van de toekomst? Dat is het uitgangspunt geweest bij de volledige herziening van de bachelor Gezondheidswetenschappen. Gezondheidsvraagstukken worden steeds complexer en vragen om professionals die vanuit verschillende perspectieven naar gezondheid kunnen kijken en kennis uit verschillende disciplines met elkaar kunnen verbinden.
Jascha de Nooijer, hoogleraar Interprofessional Teaching and Learning: “Juist die integrale blik leren studenten in de vernieuwde bachelor ontwikkelen.” Hittestress is een goed voorbeeld van een vraagstuk waarbij zo’n brede benadering nodig is. Op een bloedhete zomerdag kan de ene persoon zich terugtrekken in een koele woning met airconditioning of een schaduwrijke tuin, terwijl een ander de hitte moet doorstaan in een slecht geïsoleerd huis, in een versteende wijk zonder veel schaduwplekken. “De inrichting van een wijk, inkomen en sociale omstandigheden bepalen mede hoe kwetsbaar iemand is voor hitte én welke oplossingen echt werken.”
De herziening sluit tegelijkertijd aan bij veranderingen in het gezondheidsdomein én bij de manier waarop studenten willen leren. Jill Whittingham, coördinator van de bachelor: “Het gezondheidsdomein verandert razendsnel en vraagt om nieuwe kennis en vaardigheden. Met de nieuwe bachelor willen we onze studenten beter voorbereiden op de complexe gezondheidsvraagstukken van de toekomst. Ook komen we tegemoet aan de wens van studenten om anders te leren: actiever, praktijkgerichter en interdisciplinair.”
Drie thema’s en drie perspectieven
Het nieuwe curriculum is opgebouwd rond drie maatschappelijke thema’s in de Volksgezondheid Toekomstverkenning van het RIVM: Gezonde generaties, Gezond leven in een veranderende omgeving en Zorg en Samenleving onder druk. Docent Gezondheidsbevordering Daniëlle Zijlstra licht toe: “Elk thema wordt vanuit drie perspectieven bestudeerd: biologie, gedrag en omgeving. Bij het thema “Gezond leven in een veranderende leefomgeving” onderzoeken studenten bijvoorbeeld wat hittestress met het lichaam doet, hoe mensen hun gedrag kunnen aanpassen om gezondheidsrisico's te beperken én hoe beleid en de inrichting van de leefomgeving – zoals vergroening van wijken of schaduwplekken – kunnen bijdragen aan een gezondere samenleving.”
Gezonde generaties
De Nooijer geeft een voorbeeld bij het thema Gezonde generaties. “Hier onderzoeken de studenten bijvoorbeeld welke invloed slaap, stress en leefstijl hebben op de lichamelijke en mentale gezondheid van jongeren en vijftigplussers, maar ook hoe sociale druk, motivatie en weerbaarheid een rol spelen. Tegelijkertijd kijken zij naar de invloed van de omgeving, zoals schoolbeleid, opvoeding en sociaaleconomische verschillen. Zo ervaren studenten dat een interventie of beleidsadvies pas echt effectief is wanneer biologische, gedragsmatige én maatschappelijke factoren in samenhang worden meegenomen.”
Elkaars expertise benutten
Whittingham: “Consequentie van deze benadering is dat we de traditionele richtingenstructuur hebben losgelaten. Studenten kiezen in het tweede jaar wel voor een focusgebied, maar blijven ook samenwerken met studenten die vanuit een ander focusgebied naar hetzelfde vraagstuk kijken Door de drie perspectieven voortdurend met elkaar te verbinden, ontwikkelen studenten een brede blik op complexe gezondheidsvraagstukken.” "Dat sluit veel beter aan bij de praktijk", aldus Zijlstra. "Gezondheidsproblemen laten zich niet opdelen in losse vakgebieden. Professionals moeten juist leren samenwerken en elkaars expertise benutten."
Het nieuwe curriculum is opgebouwd rond drie maatschappelijke thema’s in de Volksgezondheid Toekomstverkenning van het RIVM: Gezonde generaties, Gezond leven in een veranderende omgeving en Zorg en Samenleving onder druk.
Kerncompetenties
Naast theoretische kennis leren studenten gezondheidsvraagstukken analyseren, onderzoek doen, samenwerken en helder communiceren. Zo ontwikkelen ze zich tot professionals die kunnen inspelen op maatschappelijke en technologische veranderingen. Vanaf het eerste jaar werken studenten daarvoor aan praktijkgerichte projecten. Eerst aan relatief overzichtelijke vraagstukken, later in hun studie aan complexe problemen en met organisaties uit het gezondheidsdomein. Zo leren zij de verbinding leggen tussen theorie en praktijk en ervaren zij hoe complexe gezondheidsvraagstukken in de dagelijkse praktijk om samenwerking vragen.
Gezondheidswetenschappers van de toekomst
Aan de vernieuwing ging een intensief traject vooraf. Gedurende enkele jaren werkt een kernteam samen met docenten, studenten en alumni aan de ontwikkeling van het nieuwe programma. Jill blikt terug. “Docenten hebben hard gewerkt aan het bouwen van een nieuwe opleiding. We zijn ervan overtuigd dat we nu een opleiding neerzetten die goed aansluit bij de uitdagingen van deze tijd, die onze studenten voorbereidt op de arbeidsmarkt en die gezondheidswetenschappers aflevert die de samenleving nodig heeft.”