Het vernieuwde curriculum van Health Promotion

Sinds 1980 maakt gezondheidsvoorlichting deel uit van ons onderwijsaanbod. Maastricht was destijds de enige Nederlandse universiteit waar je sociale gezondheidskunde kon studeren, een opleiding voor studenten die geen arts wilden worden. Een van de afstudeerrichtingen was gezondheidsvoorlichting en opvoeding. Deze afstudeerrichting is in de laatste decennia doorontwikkeld tot de master Health Promotion zoals we ze vandaag kennen. De vernieuwing zet voort en in het academisch jaar 2026-2027 start de master met een nieuw curriculum. Studenten zullen meer aandacht besteden aan de rol die de leefomgeving speelt in het maken van gedragskeuzes. Ze doen dat door onderwijs dat dichter bij de praktijk staat: via Authentieke Professionele Taken en programmatisch toetsen. Dennis de Ruijter en Kim Beckers maken deel uit van het kernteam dat het vernieuwde curriculum heeft ontworpen.

Dennis start in september als programmacoördinator voor de master Health Promotion. Een belangrijk moment, want als huidige vice-coördinator is hij mede-verantwoordelijk voor de curriculumherziening. Dennis zal in zijn nieuwe functie meteen de praktijk meemaken van wat hij samen met de kern- en bouwteams twee jaar lang ontwikkelde. “Die teams hebben we multidisciplinair samengesteld om zo breed mogelijk te kunnen werken. En om een korte lijn te hebben met het werkveld, hebben we een recente alumna van de master met ervaring in het werkveld, Kim, gevraagd om mee te werken aan de herziening.”

De blauwdruk van een curriculum

Een herziening start vanuit een blauwdruk. Dat is te vergelijken met een strategisch plan waarin je de herziening inhoudelijk toelicht. Om dat onderbouwd uit te werken, baseerde het kernteam zich op literatuurstudies en interviews. “De interviews hielden we met studenten, professionals, alumni en collega’s van andere opleidingen. Ook leerden we veel van de collega’s van de master Healthcare Policy, Innovation and Management die onlangs een soortgelijke vernieuwing hebben doorgevoerd. We waren echt onder de indruk van de manier waarop zij dat hebben aangepakt.”

Mee op het ritme van competentiegericht onderwijs

Er waren volgens Dennis en Kim meerdere aanleidingen voor de herziening van het curriculum. “Er was een onevenwicht ontstaan tussen individuele gedragsverandering en de rol van de omgeving. Terwijl onze vakgroep Gezondheidsbevordering doordrongen is van het groeiende belang van de rol van onze leefomgeving. Tegelijkertijd ontwikkelt de faculteit zich naar competentiegericht onderwijs. En vanuit onze studentenevaluatiepanels kregen we feedback dat de link met de praktijk verstevigd kon worden.”

Door die samenloop werd het startschot gegeven voor de curriculumherziening. En daar werd meteen gekozen voor competentiegericht onderwijs. “Ons kenmerkend Probleemgestuurd Onderwijs nam al afstand van traditioneel onderwijs, waarbij het vooral gaat over de reproductie van kennis. Competentiegericht onderwijs staat nog dichter bij het werkveld en geeft de student rollen en competenties waar hij of zij gedurende het jaar aan moet voldoen door aan Authentieke Professionele Taken te werken, veelal samen met medestudenten.”  

Competentiegericht onderwijs staat nog dichter bij het werkveld en geeft de student rollen en competenties waar hij of zij gedurende het jaar aan moet voldoen door aan Authentieke Professionele Taken te werken.

Authentieke Professionele Taken

De blauwdruk van het vernieuwde curriculum werd goedgekeurd in 2025. Daarna werden bouwteams samengesteld om de competenties en Authentieke Professionele Taken (APT) uit te werken. “We hebben vier rollen – als Expert, Investigator, Professional en Ally & Advocate.” Elke rol heeft drie competenties waar studenten aan moeten voldoen. In de rol Expert moeten studenten bijvoorbeeld kunnen aantonen dat ze competent zijn in de planmatige en systematische aanpak van gezondheidsproblemen, terwijl studenten in de rol Ally & Advocate bijvoorbeeld reflectief en sensitief moeten kunnen zijn op hun eigen werk en dat van anderen.

De Authentieke Professionele Taken zijn realistische vraagstukken uit de (publieke) gezondheidszorg die studenten een algemene structuur geven van een opdracht, maar ook zelfgestuurd en gecontextualiseerd leren stimuleren. “Als een APT bijvoorbeeld gaat over gezondheidsuitdagingen binnen een schoolkoepel, dan kan de student nog kiezen of de opdracht gaat over een bepaalde leeftijdsgroep of juist over de docenten, en in andere gevallen kan de keuze liggen bij welke gezondheidsuitdaging aangepakt moet worden in een APT. Zo zorgen we deels ook voor gepersonaliseerd leren.”

Geen cijfers, maar feedback

“In het werkveld worden je competenties niet elke acht weken beoordeeld met cijferlijsten. Er is tijd nodig om competenties te ontwikkelen en in de ene competentie zal je beter zijn dan in de andere. Dat hoort bij het leerproces.” Met die gedachtegang gebruikt Health Promotion nu programmatisch toetsen waarbij studenten gedurende het hele jaar zelfstandig hun voortgang moeten opvolgen in PebblePad, het digitale portfolio van de student, en niet langer klassieke cijfers ontvangen voor toetsen of eindwerken. “We helpen studenten te reflecteren op hun vooruitgang en bewust te worden van het leerproces door ze narratieve feedback te geven wanneer een competentie wordt beoordeeld. Dat doen we ook door individuele coaching binnen een longitudinaal Competency Development Track.”

De nieuwe gezondheidsbevorderaar

Tijdens dit interview zijn de bouwteams druk bezig met de laatste uitwerkingen om alles zo goed mogelijk klaar te krijgen voor het cohort van 2026-2027. Als Dennis en Kim de lichting van studenten van dit academisch jaar moeten vergelijken met hoe zij de nieuwe lichting studenten zien, zijn er enkele genuanceerde verschillen: “De nieuwe lichting krijgt het hele jaar de tijd om te werken aan hun competenties en hopelijk helpt hen dat om beter te weten wat ze graag doen en wat niet. We zorgen ervoor dat studenten als professionals afstuderen, klaar om aan de slag te gaan met hun talenten en met een set aan competenties die ze kunnen toepassen in elke toekomstige opdracht.”

Tekst: Ruben Beeckman

Fotografie: Jonathan Vos