Weekend van de Wetenschap 2026

Je evenwichtsorgaan helpt je lichaam te weten waar je bent in de ruimte en zorgt ervoor dat je rechtop kunt staan, lopen en bewegen zonder om te vallen. Dit kleine maar slimme systeem zit verstopt in je binnenoor en werkt samen met je ogen en spieren om je lichaam in balans te houden. Tijdens deze rondleiding ontdek je hoe jouw evenwicht werkt met leuke testjes. Lukt het jou om stil te blijven staan zonder te wiebelen? Kun jij voelen welke kant je op beweegt als je in het donker draait? Ontdek hoe jouw lichaam jou in balans houdt!

Organisator: Ali Melliti en Marieke ten Hoor

In het MUMC+ hebben we een bijzonder bewegingslaboratorium: het CAREN-lab. Je kunt het vergelijken met een grote Nintendo Wii! Met behulp van speciale slimme meetapparatuur kunnen we bewegingen heel nauwkeurig in kaart brengen en kunnen we patiënten helpen om beter te bewegen. Kom kijken hoe het werkt en probeer het zelf uit!

Organisator: Rachel Senden, bewegingswetenschapper, klinisch operator beweeglabs MUMC+

Stap binnen in de verborgen wereld van microscopen! In het Microscopy CORE lab laten we je kijken naar planten, beestjes en allerlei ministructuren. Met licht- en elektronenmicroscopen kun je meer zien dan met je eigen ogen.

Organisator: Hans Duimel en Helma Kuijpers

Ben jij nieuwsgierig naar hoe het menselijk lichaam werkt? Kom dan naar ons MRUM-lab voor een unieke rondleiding! Hier hebben we allemaal ruimtes en coole apparaten waarmee we kunnen meten hoe sterk en fit mensen zijn, hoeveel energie iemand gebruikt, en zelfs hoe je bloedvaten eruit zien. Kom gezellig langs en ontdek hoe leuk wetenschap kan zijn! We kunnen niet wachten om jou dit te laten zien!''

Organisator: Ivo Habets, Bart Bongers, Tineke Degens, Nouhaila Hamari, Evi Koene

Cellen in je lichaam sturen elkaar voortdurend kleine berichtjes. Deze berichtjes vertellen cellen bijvoorbeeld hoe ze moeten groeien, herstellen of samenwerken. Maar wat gebeurt er als een berichtje verkeerd wordt gelezen? Ontdek wat RNA is en hoe deze geheime boodschappen helpen om je bloedvaten gezond te houden. Leer hoe onderzoekers zoeken naar de RNA-berichtjes die bepalen waarom sommige bloedvaten goed groeien en andere problemen krijgen.

Organisator: Stan Muitjens

Ben jij weleens bij de huisarts geweest? Misschien vanwege griep, een gebroken vinger of omdat je niet lekker in je vel zit. De huisarts zorgt voor veel mensen, maar krijgt het ook steeds drukker. Wat vind jij van de huisarts? En hoe denk jij dat we de huisarts kunnen helpen om goed voor mensen te blijven zorgen? Wij zijn benieuwd naar jouw ideeën in deze Frietpraat. Huisartsen en onderzoekers vertellen hoe het is om huisarts te zijn. Aan hen kun je al je vragen stellen. En nóg een reden om te komen: Iedereen krijgt bitterballen, want dat hoort bij Frietpraat.

Organistor: Rowan Smeets, Dorijn Hertroijs en Arianne Elissen

Hoe kunnen wetenschappers de hersenen bestuderen zonder in iemands hoofd te kijken? Tijdens dit mini-college ontdek je hoe we gewone huid- of bloedcellen kunnen omzetten in stamcellen (iPSC's) en daaruit hersencellen maken. Zo bouwen we in het laboratorium een model van de menselijke hersenen om ziektes zoals multiple sclerose beter te begrijpen en nieuwe behandelingen te testen.

Organisator: Melissa Schepers

Steeds meer mensen vragen zich af of we nieuwe medicijnen moeten blijven testen op dieren. Wetenschappers zoeken daarom nieuwe, proefdiervrije methoden. Het klinkt verzonnen, maar het is gelukt om een klein stukje brein in het laboratorium in leven te houden! We gebruikten daarvoor een schijfje waarop 120 elektronische puntjes en een laagje hersencellen zitten. Daarbovenop plaatsen we een klein stukje hersenweefsel van iemand die geopereerd is voor epilepsie. Dit stukje brein laat nog enkele dagen epileptische activiteit zien! Dit opent vele nieuwe vragen. Hebben we hierdoor bijvoorbeeld minder proefdieren nodig voor medisch onderzoek?

Organisator: Govert Hoogland

Kinderen vallen vaak tijdens het spelen en staan meestal weer op. Maar voor opa en oma kan een val veel grotere gevolgen hebben. Hoe komt dat? Tijdens dit interactieve mini-college ontdek je hoe je hersenen, spieren en evenwicht samenwerken om je overeind te houden. Je leert waarom medicijnen soms invloed hebben op het risico om te vallen en waarom een val voor ouderen soms veel meer gevolgen heeft dan voor kinderen. Zo ontdek je hoe artsen en onderzoekers proberen te begrijpen waarom ouderen vallen en hoe wetenschap kan bijdragen aan betere zorg.

Organisator: Bart Spaetgens

Iedereen laat wel eens een scheetje, maar waarom doen we dat eigenlijk? Waarom maken ze soms lawaai en soms juist niet? En waarom stinkt de een veel erger dan de ander? In dit mini-college ontdek je wat er precies in je buik gebeurt als er een scheetje ontstaat. We kijken naar de miljoenen piepkleine bewoners in je darmen — de darmbacteriën — en hoe het eten dat je kiest invloed heeft op de gassen in je buik. Want hoe grappig het ook klinkt: van scheetjes kunnen we heel veel leren over hoe gezond onze darmen zijn!

Organisator: onderzoeker Gillian Larik

In dit minicollege draait het om het darmmicrobioom, de verzameling van micro-organismen in onze darmen, en alles wat met poep te maken heeft! Kinderen zullen ontdekken hoe belangrijk de bacteriën in hun darmen zijn voor hun gezondheid, waarom poep een schatkist vol informatie is en hoe wetenschappers zoals wij onderzoek doen naar het darmmicrobioom.

Organisator: Lars Maassen

Wist je dat kinderbotten net jonge boompjes zijn die nog lekker meegroeien? Soms hebben ze een beetje hulp nodig om weer kaarsrecht te komen. Tijdens dit mini-college duiken we in de wondere wereld van de kinderorthopedie! Ontdek hoe wij met slimme trucjes, supersterk glittergips en metalen mini-bruggetjes gebroken botten weer beter maken. Je mag zelf voelen hoe sterk botten eigenlijk zijn en met eigen ogen zien hoe wij kinderen weer laten hollen, springen en dansen over het schoolplein. Kom jij ook kijken hoe wij kleine superhelden weer op de weg helpen?

Organisator: Drs. S. Venkatesan (Kinderorthopedisch Chirurg)

Hoe maak je een infuus klaar en wat gebeurt er als een medicijn een nieuwe klacht veroorzaakt? Tijdens deze activiteit kruip je in de rol van een apotheker. Je maakt een infuus klaar om een zieke teddybeer beter te maken en speelt een grappig snackspel over voorschrijfcascades. Daarbij ontdek je hoe het gebruik van het ene medicijn soms leidt tot een nieuw klacht en het gebruik van nog meer medicijnen. Tot slot, los je een speciale medicijn-murdoku op. Zo leer je spelenderwijs hoe apothekers ervoor zorgen dat medicijnen veilig en goed worden gebruikt.

Organisator: Kreshma Sidiq en Sabeth Spronk

Hoe werken jouw longen? Iedereen heeft ze, maar hoe kan het dat sommige mensen, bijvoorbeeld met astma of COPD,  kortademig worden? Wij gaan samen aan de slag met proefjes om dit uit te zoeken en laten zien hoe moeilijk het is om kortademig te zijn met behulp van ballonnen en rietjes. Maar hoe kun je dat meten? Zou dat met jouw eigen stem kunnen? Dit zoeken we uit met een wedstrijdje: wie heeft de meeste longinhoud en controle over de longen? Door een balletje zo ver mogelijk weg te blazen of zo lang mogelijk 'aah' te zeggen kom je op het scoreboard!

Organisator: Lauren Reinders, Loes van Bemmel, Sami Simons, Emile Smeets, Maxime Verwoert, Kelly Keulen, Hanna Kellner

Wist je dat je niet alleen hersenen in je hoofd hebt, maar ook een tweede brein in je buik? In je darmen zitten miljoenen zenuwcellen die met je hersenen samenwerken. Daarom kan je soms vlinders in je buik voelen als je zenuwachtig of enthousiast bent. Door gezond te eten, zorg je goed voor je darmen en daar worden je hele lichaam én brein blij van. Met onze proefjes ontdek je hoe bijzonder de hersenen in je buik zijn!

Organisator: Veerle Melotte, Meike Thijssen, Lisa Mayrginther, Linde Coolkens

Ga mee op avontuur in de magische wereld van je brein! Bouw een cool 3D-model van je eigen brein. Speel een leuke quiz en kijk hoe slim en snel jouw brein is. Ontdek hoe je brein denkt, onthoudt en reageert. Met grappige spelletjes en testjes leer je hoe wetenschappers het brein onderzoeken. En je krijgt handige tips om je brein supergezond te houden. Zo word jij een echte brein-expert!

Organisator: Zoë Ekkering & Colin Rosenau

In een laboratorium, of kort gezegd lab, wordt veel onderzoek gedaan naar van alles en nog wat. Ik help zelf bij onderzoek naar huidziekten, zoals bijvoorbeeld huidkanker. Maar wat gebruiken al die onderzoekers nu om dat onderzoek te doen. Pipetten, erlenmeyers, epjes, pH, magneetroerder, nano, micro, huidcoupes, enzovoort...allemaal van die moeilijke woorden. Hoe ziet dat er dan uit en wat kun je ermee? Bekijk materialen uit het lab, gebruik zelf een pipet, meet de pH en bekijk huidkanker met een microscoop.

Organisator: Renske Janssen

Je hart is een superpomp die nooit mag stoppen. Zelfs niet als je slaapt! Wij laten je zien waarom elke hartslag telt. Met twee interactieve puzzels ontdek je uit welke onderdelen jouw hart bestaat: een 3D-geprinte puzzel en een waar je onze "hartheld" in elkaar kunt bouwen. Je komt erachter hoe jouw hart wel 100 jaar lang zonder pauze kan blijven kloppen. We laten zien waarom je hart veel meer doet dan alleen pompen, waarom het een eigen ritme heeft en hoe het reageert als je gaat sporten of zenuwachtig wordt. Van baby tot volwassene - iedereen heeft een uniek hart!

Organisator: Annina Roelofsen, Martijn Hoes

AI is overal om ons heen: in je auto, in advertenties, en zelfs in het ziekenhuis waar het dokters helpt ziektes op te sporen. Maar wist je dat AI ook naar je gezicht kan kijken en daar informatie uit kan halen? Kunstmatige intelligentie kan zelfs zien hoe oud je bent. Dat is niet zomaar een trucje; je leeftijd zegt namelijk veel over je gezondheid. Wij gaan het samen uitproberen. We nemen een foto van je gezicht, laten ons AI-model kijken hoeveel kaarsjes op je verjaardagstaart horen. Klopt het? Zit het er naast? Dat gaan we samen ontdekken. Durf jij het aan?

Organisator: Rianne Fijten en collega's

Ben jij een wandelend huis voor bacteriën? Ontdek het in ons bacterielab! Kinderen maken zelf een vingerafdruk op een voedingsbodem en zien hoe bacteriën groeien, kleuren ze als echte onderzoekers en ontdekken welk eten goede bacteriën lekker vinden. Ze spelen bacterie-memory, speuren in een speciale zandbak naar bacteriën die buiten leven en ontrafelen alle feitjes op onze poster. Zo ervaren ze hoe wetenschappers werken: vragen stellen, testen uitvoeren en resultaten bekijken. Kinderen leren dat bacteriën overal zijn – op je handen, in je darmen, in de natuur en op eten – en ontdekken welke goed of slecht zijn en waarom dat belangrijk is voor onze gezondheid.

Organisator: Emma Russ, Milou Stevens, An Lijnen, Anna Wijen en Student 

Wist je dat tranen niet alleen ontstaan wanneer je verdrietig bent? Je ogen maken de hele dag door tranen. Deze tranen houden je ogen vochtig en schoon en beschermen ze tegen bijvoorbeeld stof en vuil. Maar waar bestaan tranen eigenlijk uit en hoeveel tranen maak je? Tijdens deze science fair gaan we dit onderzoeken! We bekijken hoe tranen werken, hoe verschillende soorten tranen ontstaan en wat tranen ons kunnen vertellen over de gezondheid van jouw hersenen.

Organisator: Jasmijn van der Vleuten en Nienke van de Sande

Hoe doen onderzoekers onderzoek naar het leven van opa’s, oma’s en andere ouderen? Bij de AWO-L ontdek je het zelf! Zet een VR-bril op en oefen met observeren, ervaar en vertel wat je ziet. Doe een experiment en test je zintuigen. Word zelf onderzoeker en interview een oudere uit onze adviesraad. Ontdek hoe slimme hulpmiddelen en nieuwe uitvindingen het leven van ouderen makkelijker, leuker of veiliger kunnen maken. En misschien ontmoet je zorgrobot Paro, die in het verpleeghuis wordt gebruikt. Zo leer je spelenderwijs hoe wetenschap helpt om het leven van ouderen fijner te maken. Doe mee en ga naar huis als junior-onderzoeker bij AWO-L! 

Organisator: Tula Verhalle

Steeds vaker gebruiken ziekenhuizen, artsen en verpleegkundigen computers, tablet, telefoons en digitale apps om patiënten te helpen met hun gezondheid. Maar niet iedereen vindt het even makkelijk om deze apparaten te gebruiken. En dat kan allerlei redenen hebben. Zo vindt mijn moeder het bijvoorbeeld heel moeilijk om in te loggen. Ze vergeet steeds hoe dat moet. Mijn buurvrouw moet thuis haar bloeddruk meten, maar weet niet goed hoe ze de resultaten naar haar arts kan sturen. En een vriend heeft steeds vaker een afspraak met de huisarts via de computer: maar hoe start hij zo’n programma eigenlijk? En hoe zet hij de camera aan? Kan dat niet makkelijker? In deze sessie gaan we samen creatief aan de slag. We bedenken oplossingen om digitale zorg makkelijker te maken, zodat iedereen mee kan doen!

Organisator: Matty Crone, Rilana Pusceddu

Kinderen doen actief mee aan een interactieve quiz waarbij ze geheime feitjes ontdekken over hoe het brein werkt en over lezen.

Organisator: Pelin Uncu en(/of) Danice Giesbertz

Wist je dat wetenschappers soms duizenden mensen onderzoeken om te ontdekken hoe gezond ons lichaam is én hoe we het gezond kunnen houden? In de Maastricht Studie wordt het lichaam daarom bijna van top tot teen onderzocht. Van je spieren en geheugen tot je bloedvaten: met allerlei slimme testjes verzamelen wetenschappers heel veel informatie over je gezondheid. Ontdek hoe het is om mee te doen aan een écht onderzoek en welke testjes wetenschappers gebruiken. Test bijvoorbeeld hoe sterk je bent met een spierkrachtmeting of hoe goed je balans is met een balans test!

Voelen is belangrijk om informatie te krijgen over je omgeving: is iets warm of koud? En hard of zacht? Alle informatie die je lichaam via je huid krijgt over het gevoel wordt automatisch via een soort stroomkabels, zenuwen, naar je hersenen gestuurd. Maar wat als je minder of geen gevoel hebt in je huid? Dat gebeurt soms bij vrouwen die borstkanker hebben gehad. Om zo iemand beter te maken, moeten dokters de zieke borst er soms afhalen en kunnen ze daarna een nieuwe borst maken. Deze nieuwe borst ziet er heel echt uit, maar vóelt niet echt, omdat mensen er geen aanrakingen, warmte of kou voelen. Door een zenuw in de nieuwe borst te leggen, kan deze als een soort stroomkabel prikkels van buitenaf doorgeven en kan het gevoel terugkomen.

Organisator: Helena Jamalifar

De lever is een belangrijk orgaan in ons lichaam. Soms werkt de lever niet goed en ontstaan leverziekten. Daarvoor zijn goede medicijnen nodig. Om nieuwe medicijnen te vinden, onderzoeken wetenschappers levercellen in het laboratorium. Deze cellen zijn piepklein en kunnen we met een microscoop bekijken. We laten ze groeien in kleine flesjes met speciaal voedingsmedium. Net als wij hebben cellen eten en ruimte nodig. Daarom geven we ze regelmatig vers voedingsmedium. Als er te veel cellen in één flesje zitten, moeten ze verhuizen naar een nieuw flesje. Zo kunnen we levercellen verzorgen en onderzoeken welke medicijnen goed werken.

Organisator: Dr. Hester van Mourik en Dr. Merel Stiekema

Ben jij bang voor spinnen? Dan is de kans groot dat je wegloopt als je een spin ziet. Dat voelt op dat moment fijn, je ziet de spin niet meer en je angst neemt af. Maar weglopen heeft ook een nadeel, op deze manier leer je niet dat spinnen helemaal niet eng zijn. Niet weglopen is moeilijk en spannend, met virtual reality (VR) kunnen we het makkelijker maken. Je kunt stap voor stap oefenen met een virtuele spin om jouw angst te verminderen. Kom het zelf proberen bij onze stand! Zet de VR-bril op, ontdek de virtuele wereld en kijk hoe dapper jij bent. Durf jij de spin onder ogen te komen? 

Organisator: Pauline Dibbets

DNA is een stofje, of een molecuul, dat in elke cel in je lichaam aanwezig is. Het is het belangrijkste molecuul in het lichaam omdat het alle informatie bevat over ons, de blauwdruk als het ware. Hier staat de informatie voor je oogkleur, wat voor haren je hebt, je lengte, en nog veel meer. DNA wordt ook wel genetisch materiaal genoemd en is een mengsel van de informatie van je vader en je moeder. Daarom lijken we op onze ouders. DNA is een molecuul en veel te klein om te zien, we kunnen het echter wel zichtbaar maken. Hier kun je op een huis, tuis en keuken manier je DNA zichtbaar maken met wat cellen die in het fruit of groenten zitten.

Het periodieke systeem van de elementen bestaat uit 118 elementen, van waterstof tot oganesson. De meeste zijn te bezichtigen en zelfs aan te raken. Demonstraties van de zwaarste en lichtste metalen, samples van goud, zilver, maar ook van exotische elementen zoals Europium, Rubidium, Xenon etc. Er is een leuke prijs te winnen met "Raad het Gewicht". Allerlei leuke demo’s (supergeleiding, drijvende stenen, selfies maken met warmtecamera, UV fluorescentie) plus het zelf doen van biochemische proefjes: pipetteren met kleuren, en het detecteren van bloedresten als een echte CSI detective.

Organisator: Hans Ippel, Stella Thomassen en Rory Koenen