Marjolein Smidt - Rokers zijn ook slachtoffers
Marjolein Smidt, hoogleraar chirurgische oncologie bij MUMC+, verbaast zich erover hoe gemakkelijk mensen aan tabaksproducten kunnen komen. “Stel je voor dat iemand vandaag een appel op de markt brengt met een waarschuwing dat je er later in je leven kanker van krijgt. Niemand zou die appel kopen en er zou al snel een verbod volgen.” Met deze vergelijking vraagt Marjolein zich af waarom tabaksproducten nog altijd legaal zijn. “Het staat vast dat roken dodelijk is, maar ondanks alle inspanningen om het roken terug te dringen, mogen tabaksproducten en vapes nog steeds worden verkocht.” Ondertussen strijkt een kleine groep alle winst op, terwijl de samenleving opdraait voor de schade. “Als verdienmodel is dat toch wel opmerkelijk.”
De verstrekkende gevolgen van tabak voor de gezondheid
Marjolein is gespecialiseerd in borstkanker en ziet de gevolgen van roken bij haar eigen patiënten. “Wanneer een patiënt die rookt geopereerd moet worden, is de kans op complicaties bij de wondgenezing groter. Ook reconstructieve chirurgie wordt moeilijker, omdat roken de bloedvaten vernauwt, waardoor het weefsel minder goed geneest. Daarnaast kan roken het risico op complicaties bij bestraling verhogen en bijdragen aan het ontstaan van nieuwe, afzonderlijke tumoren. Roken wordt bovendien in verband gebracht met slechtere overlevingskansen. Het hele behandeltraject wordt daardoor ingewikkelder.”
Marjolein is zich bewust van de toenemende druk op de gezondheidszorg en de daaruit voortvloeiende behoefte aan meer zorgprofessionals. “De komende jaren krijgen we te maken met een krimpende arbeidsmarkt. Om de zorg voor iedereen toegankelijk te houden, moeten we blijven inzetten op het voorkomen van ongezond gedrag. Stoppen met roken, of er nooit aan beginnen, levert daarbij een van de grootste gezondheidswinsten op.” Hoewel deze maatregelen zich richten op individuele rokers, ligt de schuld volgens Marjolein niet bij hen. “Die ligt bij de tabaksindustrie.”
De schuld ligt niet bij jongeren
De hersenen van jongeren zijn nog volop in ontwikkeling en daardoor gevoeliger voor verslaving. “Tel daar sociale invloeden zoals groepsdruk bij op en het wordt steeds moeilijker om jongeren te verwijten dat ze beginnen met roken, of om dit als een vrije keuze te beschouwen.” Wat het nog erger maakt, is het zogenaamde alternatief voor roken dat de tabaksindustrie promoot: vapen. “Sommige vapes bevatten zeer hoge concentraties nicotine, waardoor ze bijzonder verslavend zijn. Sommige kinderen zijn zelfs zo afhankelijk van nicotine dat ze de nacht niet doorkomen zonder te vapen.”
Als je niet betutteld wordt door de overheid of zorgprofessionals, dan word je wel betutteld en uitgebuit door de tabaksindustrie.
Betuttel me niet
Patiënten die roken, voelen zich vaak betutteld wanneer een zorgprofessional begint over stoppen met roken. “Maar vergis je niet: als je niet betutteld wordt door de overheid of zorgprofessionals, dan word je wel betutteld en uitgebuit door de tabaksindustrie.”
Oproep naar gezondheidsstudenten
Zelfs op onze rookvrije campus zijn er nog mensen die roken of vapen. Wat zou Marjolein willen meegeven aan studenten en zorgprofessionals die roken? “Ik begrijp waarom je bent begonnen met roken of waarom je ermee doorgaat. Maar als toekomstige of huidige zorgprofessional heb je ook een rol in het bevorderen van gezondheid. Bovendien is er hulp beschikbaar om te stoppen met roken. Stel je eens voor wat je allemaal zou kunnen doen met het geld dat je door de jaren heen bespaart, in plaats van het in de zakken van een kleine groep industriëlen te laten verdwijnen. En aan de niet-rokers: overweeg om mee te doen aan het lesprogramma Vapen Jouw Keuze. Ze kunnen jullie hulp goed gebruiken!”
Tekst: Ruben Beeckman