Een voedseltuin als levend lab

Zelf beheert hij in Cadier en Keer een eigen voedselbos waarin hij onderzoekt hoe deze natuurlijke systemen optimaal ingericht en beheerd kunnen worden voor maximale opbrengst. ‘Het oudste voedselbos van Nederland is pas vijftien jaar oud’, vertelt hij. ‘Veel gebeurt nog op basis van trial-and-error. Met wetenschappelijke inzichten kunnen we de ontwikkeling versnellen en effectiever maken.’

De voordelen van een voedsel bos zijn volgens Pim groot. ‘Voedselbossen laten zien hoe landbouw, natuur en samenleving hand in hand kunnen gaan. Ze trekken allerlei insecten, vogels en andere dieren aan, slaan CO₂ op, houden water vast en zijn beter bestand tegen droogte of stortregen. Alles groeit er in balans, zonder kunstmest, gewasbescherming of intensieve bewerking. Het is een duurzame manier van voedsel verbouwen en een ideale plek voor natuuronderwijs, buurtprojecten of gemeenschapsvorming.’

Light-variant

Omdat een volledig voedselbos veel ruimte en tijd vraagt, kiest Pim op Brightlands in Venlo voor een meer toegankelijke variant: een ‘voedselbos light’, ofwel een voedselbostuin. ‘Deze voedseltuin realiseren we op twee percelen, die samen zo’n 750 m² groot zijn. Het bevat de principes van een voedselbos zoals de eetbare soorten, meerlagigheid en ecologische balans, maar dan op kleinere schaal en makkelijker te onderhouden. Het campusterrein is zo groen dat dit er perfect in past.’

Deze light-variant sluit volgens hem goed aan bij de missie van de campus, die zich richt op gezondheid, voeding, duurzaamheid en innovatie. ‘Hier kunnen we nieuwe vormen van duurzame voedselproductie laten zien, experimenteren met eetbare planten en studenten en bezoekers inspireren via workshops en rondleidingen. In deze voedseltuin brengen we wetenschap en praktijk samen en dat is precies waar Brightlands voor staat. Een andere belangrijke plus is dat we met deze voedseltuin een bijdrage leveren aan de biodiversiteit op het campusterrein zelf’, vertelt Martens. Hij verwacht dat opleidingen als HAS green academy, Yuverta en Zuyd Hogeschool actief mee zullen doen. ‘We denken ook aan een competitie tussen studententeams: wie legt de mooiste, meest klimaatbestendige en gezondste tuin aan? Het idee is ook dat de studenten zelf het onderhoud doen. De oogst gaat naar een ieder die het kan gebruiken.’

De voedseltuin wordt niet alleen een inspirerende plek om rond te wandelen, maar ook een levend laboratorium. Volgens Pim is onderzoek naar voedselbossen en biodiversiteit noodzakelijk. ‘Boeren en tuinders moeten steeds meer rekening houden met de natuur, al was het maar om klimaatverandering het hoofd te kunnen bieden. Kennis over teelttechnieken die de biodiversiteit bevorderen, is daarbij essentieel en veel van die kennis is te vinden in het voedselbos. Daarom past dit project ook zo goed bij de Faculty of Science and Engineering – Campus Venlo, waar vakgebieden als duurzaamheid, voeding, gezondheid, technologie en gedragsverandering samenkomen.’

Experimenteren

Studenten kunnen in de nieuwe voedseltuin op de campus gaan experimenteren met combinaties van eetbare soorten, bodemgezondheid onderzoeken en innovatieve technologieën testen, zoals sensoren voor precisielandbouw. Maar denk ook aan gedragsverandering: hoe kies je gezonde voeding en hoe stimuleer je natuurvriendelijk gedrag?

Brightlands biedt hiervoor volgens Pim een vruchtbare bodem: ‘De kennis is hier aanwezig: van bodemwetenschap en plantenteelt tot consumentengedrag en technologieontwikkeling. Ook bedrijven op de campus kunnen profiteren van de nieuwe voedselbostuin. Ze kunnen hier nieuwe producten testen, zoals eetbare gewassen of bodemverbeteraars. Iedereen die ideeën heeft om iets uit te proberen, is welkom.’

Voor Pim is het aanleggen van een voedseltuin meer dan een onderzoeksproject: het is een persoonlijke missie. ‘Ik ben ooit begonnen met mijn eigen voedselbos uit onvrede met het huidige landbouwsysteem en uit overtuiging dat het beter kan. Het geeft enorm veel voldoening om met je handen in de aarde te werken aan een gezond ecosysteem, dat ook nog heerlijk eten oplevert. Het is zo leuk om te laten zien wat allemaal kan.’ De belangrijkste les die hij leerde van zijn eigen voedselbos? Geef het de tijd. ‘We willen vaak te snel resultaat zien, maar de natuur laat zich niet haasten. Het vraagt tijd en toewijding.’

Pim hoopt dat de nieuwe voedselbostuin op Brightlands in Venlo anderen inspireert. ‘Ik wil laten zien wat er mogelijk is als je samenwerkt met de natuur. Ik hoop dat studenten, onderzoekers en bezoekers straks niet alleen leren over voedselbossen, maar ook ervaren hoe heerlijk en hoopgevend een groene toekomst kan smaken.’

Bron: Brightlands nieuwsbrief