Vier Vidi-beurzen voor talentvolle onderzoekers Universiteit Maastricht

Hoe eeneiige tweelingen ontstaan, is nog grotendeels onbekend. Vooral tweelingen met één gedeelde moederkoek lopen risico op ernstige complicaties, zoals ongelijke groei of verlies van één foetus. Omdat de vroege innesteling bij de mens niet direct kan worden bestudeerd, blijven de oorzaken onduidelijk. Erik Vrij, verbonden aan het GROW-instituut van de Faculteit Health, Medicine and Life Sciences (FHML), wil met dank aan innovatieve embryomodellen en een geavanceerde 'baarmoeder-op-een-chip' beter begrijpen hoe embryo's zich splitsen en waarom sommige tweelingzwangerschappen gepaard gaan met ernstige complicaties. “Met dit onderzoek krijgen we voor het eerst de mogelijkheid om cruciale vroege processen in tweelingzwangerschappen te bestuderen. Die kennis kan uiteindelijk bijdragen aan veiligere Ivf-behandelingen en betere zorg voor zwangere vrouwen en hun kinderen.”

Jaarlijks sterven duizenden Nederlanders na een hartinfarct plotseling door gevaarlijke hartritmestoornissen. Het onderzoek van Matthijs Cluitmans, verbonden aan het CARIM-instituut van de Faculteit Health, Medicine and Life Sciences (FHML), richt zich op het voorspellen van die levensbedreigende hartritmestoornissen na een hartinfarct. Door beeldvorming van het hart, digitale tweelingen van het hart en kunstmatige intelligentie te combineren, werkt hij aan een persoonlijk risicoprofiel voor patiënten. “We willen beter voorspellen welke patiënten daadwerkelijk risico lopen op een plotselinge hartstilstand. Zo kunnen we uiteindelijk levensreddende behandelingen gerichter inzetten en onnodige interventies voorkomen,” aldus Matthijs Cluitmans.

Hoe houdt het brein meerdere opties in gedachten tijdens het nemen van beslissingen? Een idee is dat hersengolven bijhouden welke beslissingsoptie het brein op een bepaald moment verwerkt. De positie op de hersengolf zou dan overeenkomen met de beslissing die we nemen. Met behulp van nieuwe, nauwkeurige hersenmetingen gaat Miles Wischnewski, universitair hoofddocent bij de vakgroep Cognitieve Neurowetenschap aan de Faculteit Psychologie en Neurowetenschappen (FPN), deze hypothese testen in verschillende fasen van het beslissingsproces, van het moment waarop je de opties ziet tot aan de uiteindelijke keuze. Inzicht in dit mechanisme biedt een nieuw perspectief op hoe het menselijk brein tegelijkertijd meerdere informatiestromen verwerkt.

Psychiatrische aandoeningen zoals depressie, angststoornissen en schizofrenie beïnvloeden hoe mensen denken en voelen. Maar veranderen ze ook wat mensen kopen in de supermarkt? En zo ja, welke cliënten worden dan het meest geraakt? Niels Holtrop, verbonden aan de School of Business and Economics (SBE), combineert mentale gezondheidsgegevens met gedetailleerde aankoopdata van duizenden Nederlandse huishoudens om dit te onderzoeken. Door aankopen rond diagnoses en behandelperiodes te volgen, onderzoekt hij óf en hoe het aankooppatroon verschuift. Vervolgens wil Holtrop praktische interventies – zoals voedingsadviezen op maat of eenvoudigere productpresentaties – in de praktijk testen om mensen met psychiatrische aandoeningen te helpen gezondere voedselkeuzes te maken.