Joris van Zundert appointed as professor by special appointment
Joris van Zundert van de afdeling Computationele Literatuurwetenschap van het Huygens Instituut is per 1 september 2026 benoemd tot bijzonder hoogleraar Computationele Geesteswetenschappenaan de Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen van de Universiteit Maastricht. De benoeming geldt voor vijf jaar. In zijn onderzoek richt Van Zundert zich op de mogelijkheden én beperkingen van computationele methoden voor de geesteswetenschappen.
Digitale informatie neemt toe
Literatuur en cultuur worden steeds meer digitaal geproduceerd, verspreid en besproken. Naast gedigitaliseerde historische bronnen gaat het bijvoorbeeld om e-books, online literatuur en fanfiction. Ook de reacties van lezers en het publieke gesprek over literatuur vinden steeds vaker online plaats, bijvoorbeeld op platforms als Goodreads, BookTok en Instagram. Daarmee groeit de hoeveelheid digitale informatie die geesteswetenschappers kunnen onderzoeken snel.
Tegelijkertijd neemt het aantal computationele methoden en technieken voor dergelijk onderzoek toe. Natural language processing, computer vision, large language models en andere vormen van kunstmatige intelligentie bieden nieuwe mogelijkheden om grote hoeveelheden culturele bronnen te analyseren. Maar volgens Van Zundert vraagt het gebruik van deze technieken om een kritische en goed onderbouwde aanpak.
“Geesteswetenschappers hebben een belangrijke kritische rol bij het onderzoeken van digitale cultuur. Maar geesteswetenschappers doorgronden nieuwe digitale technieken vaak niet voldoende om gefundeerd kritiek te kunnen leveren. Het vergt veel technisch inzicht om oprecht en niet-naïef te begrijpen wat de beperkingen van digitale methoden zijn en welke gevolgen keuzes in data en technieken hebben voor onze onderzoeksresultaten.”
Betrouwbaarheid en duurzaamheid
In zijn onderzoek combineert Van Zundert computationele methoden met de bestudering van culturele bronnen en hun receptie. Daarbij ontwikkelt en onderzoekt hij ook nieuwe methoden. Een belangrijk aandachtspunt is de betrouwbaarheid en duurzaamheid van digitale onderzoekspraktijken, juist nu onderzoekers te maken hebben met grote hoeveelheden data, misinformatie en door AI gegenereerde inhoud.
Als bijzonder hoogleraar zal Van Zundert deze expertise ook inzetten in het onderwijs. Hij wil studenten en onderzoekers toerusten om computationele methoden kritisch te gebruiken en zo de rol van de geesteswetenschappen in een steeds digitalere samenleving te versterken.