Hoe kunnen verhuizingen in de verpleeghuiszorg waardiger? Nieuw onderzoek geeft handvatten
Verhuizen binnen de verpleeghuiszorg heeft grote impact op bewoners, hun naasten en zorgmedewerkers. Toch blijkt dat verhuizingen vaak al kort na een opname plaatsvinden; vooral in de eerste vier maanden na de opname vinden veel verhuizingen plaats. Jaarlijks gaat het in Nederland om gemiddeld 36 verhuizingen per 100 verpleeghuisbewoners. Dat blijkt uit het landelijke RELOCARE-onderzoek naar waardig verhuizen binnen de verpleeghuiszorg, onder leiding van professor Hilde Verbeek van de Universiteit Maastricht. Het onderzoek doet ook aanbevelingen om die verhuizingen waardiger te maken. Het onderzoeksrapport is op 8 september aangeboden aan Mirjam Sterk, Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport.
Verhuizing
Voor bewoners betekent een verhuizing, intern of naar een andere locatie, meer dan een praktische verplaatsing. Verhuizingen gaan immers gepaard met gevoelens van onzekerheid, angst en verlies, juist in een periode waarin mensen nog moeten wennen aan hun nieuwe woonomgeving. Ook naasten en zorgmedewerkers ervaren verhuizingen als intensief, onder andere door gebrekkige informatievoorziening en het opnieuw moeten opbouwen van routines, zo toont het onderzoek.
Continuïteit
De bevindingen van het onderzoek benadrukken het belang van een zorgvuldige en passende eerste verhuizing van thuis naar het verpleeghuis, met aandacht voor continuïteit in wonen en zorg. Tegelijk laat het onderzoek zien dat verhuizingen binnen de verpleeghuiszorg in sommige situaties onvermijdelijk zijn, bijvoorbeeld wanneer vastgoed verouderd is en een nieuwe woonlocatie nodig is.
“Verhuizingen in de verpleeghuiszorg zijn niet slechts logistieke gebeurtenissen, maar ingrijpende momenten die diep raken aan het gevoel van thuis en verbondenheid”, aldus professor Hilde Verbeek, hoogleraar Zorgomgeving voor Kwetsbare Ouderen aan de Universiteit Maastricht en projectleider. “Passende ouderenzorg vraagt om tijdige, planmatige en persoonsgericht verhuizingen, waarbij expertise zich aanpast aan de bewoner en niet andersom.”
Verhuisbox
Wat voor bewoners bepalend is voor een goede verhuizing, is of zij zich veilig, vertrouwd en betrokken voelen voor, tijdens en na de verhuizing. Het meenemen van eigen spullen naar de nieuwe plek, vertrouwde gezichten, duidelijke communicatie en het ervaren van een thuisgevoel op de nieuwe locatie, blijken daarbij cruciaal. Maar het is vooral belangrijk om verhuizingen op een goede manier te begeleiden, met aandacht voor betrokkenheid van bewoners en naasten, ruimte voor emoties en het ondersteunen van een thuisgevoel.
Op basis van de onderzoeksresultaten is samen met medewerkers en naasten uit de praktijk de verhuisbox ‘Samen uit, Samen thuis’ ontwikkeld. Deze biedt zorgorganisaties concrete handvatten om verhuizingen beter te begeleiden, zowel in de voorbereiding, op de dag van verhuizing en in de nazorg.
Tekst: Academische Werkplaats Ouderenzorg
Fotografie: Harry Heuts