Alumna Ingrid Steenhuis: ‘Ik ga het gewoon doen!’

Ingrid Steenhuis heeft een indrukwekkende academische reis afgelegd langs vele universiteiten. In 1987 begon ze met de opleiding verpleegkunde aan het hbo. Daarna vervolgde ze haar studie aan de Universiteit Maastricht, waar ze een pre-master en master in Gezondheidswetenschappen deed. Ze werkte bij GVO in Maastricht als onderzoeksassistent en promoveerde in 2002  op hetzelfde onderwerp.

Maar daar stopte het niet. Ingrid werkte daarna bij de Open Universiteit en de Erasmus Universiteit en kwam uiteindelijk terecht bij de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hier is ze nu hoogleraar preventie op het gebied van de volksgezondheid. Door die brede academische achtergrond heeft ze enorm veel kennis opgebouwd over gezondheidspsychologie, kennis die ze graag deelt.

We horen het vaak bij alumni die kennis willen delen aan de hand van boeken: de liefde voor schrijven is er altijd al geweest. En dat is niet anders bij Ingrid: “Eigenlijk zolang ik me kan herinneren, heb ik schrijven al heel leuk gevonden, en dan met name dat creatieve proces,” vertelt ze. “Tijdens mijn promotieonderzoek had ik ook al een soort zelfhulpgids geschreven. Dat vond ik toen al heel leuk om te doen. Het schrijven van artikelen is ook wel leuk, maar dat is minder creatief.”

Toen zich een geschikt moment voordeed, besloot Ingrid haar liefde voor schrijven te combineren met haar expertise. Dat moment kwam toen een AIO een werkboek moest gaan schrijven. “Ik dacht: waarom pakken we dat niet meteen goed aan en maken we er gewoon echt een boek van dat we ook uitgeven?” Samen maakten ze een korte opzet en stuurden die naar een uitgever. “Voor we het wisten, zaten we bij de eerste de beste uitgever aan tafel, en zo is ooit mijn eerste boek ontstaan.”

De titel van Ingrids vierde boek is veelzeggend: ‘Ik ga het gewoon doen!’, en precies dat deed ze. Ze besloot het boek in eigen beheer uit te geven. “Je wordt soms toch wel beperkt door een uitgever. Er moet bijvoorbeeld erg op geld worden gelet,” legt ze uit. “En als je wat mooiere illustraties wilt, is dat al snel moeilijk.” Vandaar dat ze besloot om zelf met een tekenaar en vormgever samen te zitten en het boek in eigen beheer uit te geven.

Gelukkig had ze ondertussen in haar carrière ook al een heel netwerk opgebouwd. Een netwerk van zorgprofessionals en andere professionals in het zorgveld, precies de doelgroep van haar boek.

In haar boek deelt Ingrid veel praktische inzichten waar professionals direct mee aan de slag kunnen. Toen we haar vroegen wat ze alvast wilde meegeven aan de lezer, noemde ze een aantal belangrijke uitgangspunten.

Allereerst: goedbedoeld advies werkt vaak minder dan we denken. “Als het gaat om gedragsverandering, helpt adviseren meestal niet. Dus ik zeg altijd: stop met adviseren en begin met begeleiden.” Volgens Ingrid draait het niet om vertellen wat iemand moet doen, maar om samen zoeken naar wat bij iemand past. Dat begint met luisteren en doorvragen. 

Daarbij is het belangrijk om niet te snel in actie te schieten. “Besteed veel tijd aan wat iemand wil en wat bij iemand past. Ga niet te snel over naar actie.” Leefstijlverandering raakt volgens haar aan wie iemand is en hoe iemand leeft. Daarom vraagt het om maatwerk en geduld. “Een leefstijl is eigenlijk ook je identiteit.”

Ook sociale steun speelt een grote rol. “Organiseer sociale steun. Mensen kunnen hulp goed gebruiken.” Een partner, vriend of collega kan helpen om gemotiveerd te blijven, vooral op momenten waarop het even lastig wordt.

Daarnaast wijst Ingrid op het belang van vaardigheden. “Kennis erin pompen werkt niet, je moet iemand helpen met het leren van vaardigheden.” Zo is bijvoorbeeld weten wat gezond is op zichzelf niet genoeg. Mensen moeten ook leren hoe ze inzichten vertalen naar hun dagelijks leven, of dat nu gaat om boodschappen doen, koken of het aangeven van grenzen.

Tot slot benoemt ze het belang van realistische verwachtingen. Verandering verloopt zelden zonder tegenslagen. Door mensen hierop voor te bereiden, voorkom je dat een terugval meteen als mislukking voelt. “Het is gewoon af en toe moeilijk, en dat is heel normaal bij een proces van gedragsverandering.”

Ingrid is nog lang niet klaar met schrijven. Ze beleeft er zichtbaar plezier aan en hecht veel waarde aan het delen van kennis. Die ervaring deelt ze dan ook graag met anderen die zelf de stap naar het auteurschap willen zetten.

“Je hoeft niet per se van voor naar achter een heel boek te schrijven. Begin bij het hoofdstuk waar je het meeste zin in hebt,” tipt ze. Ze begrijpt bovendien dat het schrijven van een heel boek soms overweldigend kan voelen. “Kijk niet naar het hele boek dat je moet schrijven, maar deel het op in hapklare brokken. Schrijf bijvoorbeeld zo’n 1000 woorden per keer.” Ook over het uitgeven van een boek heeft ze een duidelijke tip: “Schrijf een beknopt voorstel op papier en kijk goed welke uitgever daar het beste bij past.”

Ondertussen werkt ze alweer aan een nieuw boek, opnieuw in eigen beheer. Dit keer gaat ze dieper in op het thema terugval. De eerste pagina’s liggen al klaar.