Duurzamere economie? Geef uitdagers de ruimte!

Klimaatverandering, kansenongelijkheid, een wereldwijde pandemie: onze wereld kent grote uitdagingen. Een duurzame, stabiele economie is harder nodig dan ooit, stelt hoogleraar International Economics Mark Sanders van Universiteit Maastricht. Maar hoe komen we daar? Sanders betoogt dat er vooral veel behoefte is aan een ondernemende mindset – mensen en organisaties die de status quo uitdagen. Op maandag 25 oktober deelt hij zijn visie tijdens zijn oratie Enter the prince of Denmark; Entrepreneurship for a resilient and sustainable economy.

“Eigenlijk is het heel simpel”, begint Sanders. “Met een niet-duurzame economie gaan we het niet redden met zijn allen. Deze tijd is uniek in de geschiedenis. We bereiken letterlijk de grenzen van onze planeet. Die kun je maar één keer kapotmaken. Willen we zorgen voor een stabieler klimaat en biodiversiteit, dan moeten we inzetten op een duurzamere wereld. En daar hoort een duurzame economie bij.”

Maar hoe komen we bij die duurzame economie? Daar heeft Sanders een heel duidelijk beeld over. “De overheid als grote redder? Daar ben ik sceptisch over. De overheid heeft een grote verantwoordelijkheid tegenover de belastingbetalers. Dat betekent dat ze niet echt kunnen experimenteren.”

In zijn oratie pleit hij dan ook voor méér ondernemerschap als manier om tot een duurzamere economie te komen. “Daarmee bedoel ik een manier van organiseren en handelen: ondernemend gedrag. Niet bij de pakken neerzitten en proberen te leren van je fouten om uitdagingen om te zetten in actie. Dat is de essentie van innovatie en veerkracht.” En precies dát hebben we nodig om ons te wapenen tegen klimaatverandering, stelt Sanders.

Betere toegang tot kapitaal, kennis en de arbeidsmarkt

Mensen met nieuwe ideeën dus, die de status quo uitdagen. “We hebben partijen nodig die durven te experimenten. Die risico’s willen nemen. Want het is ongelofelijk wat er uit de geest van de mens voorkomt. Dat hebben we in eerdere crises al bewezen en ik weet zeker dat we dat nu weer kunnen. Want die mensen én de ideeën zijn er. De uitdaging ligt bij het faciliteren van dit ondernemerschap. We hebben betere toegang nodig tot kapitaal, kennis én de arbeidsmarkt.”

In zijn oratie geeft Sanders voorbeelden van hoe we dat ondernemerschap beter kunnen faciliteren. “Wat als de financiële markt niet meer zo gericht zou zijn op schuldfinanciering en vreemd vermogen? Want daar kun je veel mee financieren, maar geen nieuwe, innovatieve projecten. Wat die uitdagers van de status quo nodig hebben, is meer toegang tot eígen vermogen. Dat moeten we zien te doorbreken. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat schuld niet meer zo wordt bevoordeeld boven eigen vermogen.”