Students going the extra mile

Precious Plastic Maastricht - een nieuw leven voor afval

Plastic is overal – vraag maar aan milieuactivisten. Of aan vissen. Of aan elke zichzelf respecterende vuilnisbelt. Precious Plastic Maastricht richt momenteel een lokale recyclingwerkplaats in waar plastic afval wordt omgezet in complete nieuwe producten, zoals prullenbakken, balken, 3D-printer-filament, en nog veel meer.

Precious Plastic is een wereldwijde gemeenschap die een oplossing zoekt voor de plasticvervuiling. Het begon allemaal in 2013, op een uurtje rijden ten noorden van Maastricht, toen Dave Hakkens een reeks machines ontwierp voor zijn afstudeerproject aan de Design Academy Eindhoven. “Het uitgangspunt is om plastic lokaal te recyclen, om het op die manier een nieuw leven te geven,” zegt Ezekiel Stevens, die het idee van Dave Hakkens omarmde.

Ezekiel studeert aan het Maastricht Science Programme en maakte kennis met de technologie achter Precious Plastic tijdens de Dutch Design Week, die hij bezocht toen hij nog op de middelbare school in zijn geboorteland Ierland zat. “Plasticafval is natuurlijk een gigantisch probleem en dit leek zo’n eenvoudige en praktische oplossing.” Toen hij in Maastricht kwam studeren, besloot hij om het idee aan de studentengemeenschap voor te leggen.

 “De belangstelling was overweldigend,” zegt hij. Het project schoot uit de startblokken. “We proberen het voor de vrijwilligers wel zo vrijblijvend mogelijk te maken, zodat ze zo’n beetje kunnen doen hoeveel en wanneer ze maar willen.” Zijn groep bestaat inmiddels uit acht coördinatoren en meer dan zestig vrijwilligers.”

stgem sustainability
Het Precious Plastic Maastricht team - foto: Quinten Tolboom
Florian Raith

Afval of grondstof?

De machines van Dave Hakkens zijn open source, wat inhoudt dat de werktekeningen gratis op internet staan, zodat mensen waar dan ook ter wereld hun eigen lokale recyclingmachines kunnen bouwen. Die zijn relatief eenvoudig te bedienen aan de hand van online instructies, waarin een en ander stap voor stap wordt uitgelegd: versnipper het plastic, smelt het en maak er een object mee. Het concept slaat aan: er zijn inmiddels honderden Precious Plastic-werkplaatsen over de hele wereld.

In maart dit jaar begon Precious Plastic Maastricht, in samenwerking met Werkhuis en Werkgebouw, met de inrichting van Maastrichts eigen werkplaats voor het recyclen van plastic. Zodra de machines in gebruik genomen zijn, kunnen leden van de gemeenschap hun eigen plasticafval meenemen en er nieuwe producten van maken.

Een van de andere coördinatoren is Gillian Rosh. Ze studeert aan het University College Maastricht en richt zich daarbij op de combinatie bedrijfsleven en duurzaamheid. “Tijdens een brainstormsessie hoorde ik voor het eerst van dit initiatief.” Gillian raakte snel betrokken bij het project, omdat ze graag echte veranderingen wil bewerkstelligen. “De mensen hier begrijpen het belang van duurzaamheid. Dat is natuurlijk geweldig, maar met alleen intellectuele discussies kom je niet zo ver… Wij willen creatieve mogelijkheden bieden, zodat mensen betrokken raken en daadwerkelijk iets gaan doen.” Afgaande op wat Precious Plastic Maastricht tot nu toe bereikt heeft, kun je zeggen dat studenten staan te popelen om hun mouwen op te stropen. Natuurlijk zijn er ook een heleboel manieren om je steentje bij te dragen buiten georganiseerd verband.

Neem je eigen tas mee & recycle

“Je moet natuurlijk altijd je eigen tas meenemen als je boodschappen gaat doen. Koop je producten op een markt waar ze niet in plastic verpakt worden, en koop je basisproducten groot in; denk bijvoorbeeld aan meel en zout van een ambachtelijke bakkerij.” Dat gezegd hebbende, denkt Gillian dat het van essentieel belang is om de macht van de consument in te zetten om supermarkten ertoe te bewegen om hun verpakkingsbeleid te veranderen.

Een ander groot probleem is recyclen. “Het blijkt dat 90 procent van de studenten niet snapt hoe het recyclingsysteem werkt.” De gemeente biedt wat informatie  . Precious Plastic Maastricht ontwikkelt ook samen met het Student Services Centre een gids voor (nieuwe) studenten. “Afvalscheiding maakt het verschil, dus maak gebruik van de verschillende mogelijkheden. Bij de gemeente kun je een gft-bak krijgen, er zijn speciale locaties om recyclebaar afval naar toe te brengen, en noem maar op.”

Er zijn zeven types plastic. Op de meeste plastic verpakkingen, zoals yoghurtbekers, staat een driehoekje van pijltjes met een nummer erin, dat je vertelt welke soort plastic het is. Voor het recyclen is het van cruciaal belang dat het plastic gescheiden wordt en schoon is, dus zorg ervoor dat jet het schoonmaakt en het in de juist containers stopt. Doe je dat niet, dan krijgt de gemeente een boete en eindigt het plastic in de verbrandingsoven of de vuilnisbelt.

Mass Maas Clean-up

Het team organiseert een duurzaamheidsfestival dat gefinancierd wordt door het Build Your City-project van Code043. Tijdens de Mass Maas Clean-up op 15 juni a.s. zamelen studenten en inwoners plasticafval in en maken ze een lokaal recycle-proces van dichtbij mee. Het team organiseert workshops en er komt een informatiemarkt en muziekoptredens, allemaal bedoeld om de gemeenschap te activeren en bewustzijn te creëren over duurzaamheid.

Intussen blijft Precious Plastic Maastricht op zoek naar vrijwilligers met organisatorische, PR-, onderwijs- en engineering-vaardigeden – en affiniteit met plastic. Zoals Gillian het uitdrukt: “Het is een fantastisch materiaal – als er iets is dat geleerd heb, is het dat ik plastic meer waardeer.”

Lees ook

  • Twee recent gestarte Europese projecten helpen landbouwers aan nieuwe softwaretechnieken en maken het vinden van op hun praktijkgerichte kennis eenvoudiger.

  • Met de dit jaar gestarte bachelor Computer Science versterkt de Universiteit Maastricht zijn positie verder als bèta-universiteit. De belangstelling voor de nieuwe opleiding was boven alle verwachting: zo’n 300 studenten uit alle hoeken van de wereld gingen in september aan de slag. “De...

  • De Raad van Toezicht van de Universiteit Maastricht heeft Jan-Tjitte Meindersma benoemd tot vicevoorzitter en lid van het College van Bestuur van de UM. Hij volgt in juli 2024 Nick Bos op, die dan met pensioen gaat.