Hoe helpen we studenten beter leren en minder uitstellen?
Uitstelgedrag en niet effectief studeren: twee grote struikelblokken voor studenten. Hoe kunnen we hen daarmee helpen, zodat studeren minder een strijd wordt en hun motivatie geen achtbaan met grote pieken en dalen is? Met haar recent behaalde Vici-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gaat Anique de Bruin (SHE) dit onderzoeken. Ze hoopt zo de achtbaan vlakker te maken en te zorgen voor minder stress en effectievere zelfstudie bij studenten.
“Al vrij vroeg in mijn psychologie-opleiding was ik gefascineerd door onderwijs en door leren”, vertelt Anique. “Misschien hielp het dat mijn vader psychotherapeut was en mijn moeder voor de klas stond. Omdat ik bij de eerste lichting psychologiestudenten in Maastricht hoorde, werden we betrokken in de ontwikkeling van het onderwijs. Docenten wilden graag feedback van ons. Omdat we een kleine groep waren, waren we erg verbonden met elkaar wat zorgde voor een positief leerklimaat. Dat alles inspireerde me om me in die richting verder te ontwikkelen.”
“Tijdens mijn PhD startte mijn promotor, Henk Schmidt, een nieuwe psychologieopleiding in Rotterdam en wilde hij dat ik meehielp. Ik dacht eerst ‘wat een kans, maar daar gaat mijn PhD, hoe moet ik dat doen?’ Uiteindelijk was het fantastisch. Ik heb dus vroeg in mijn carrière kennisgemaakt met de combinatie van onderwijsontwikkeling en onderzoek, en dat is altijd zo gebleven.”
Schijnwerpers
Afgelopen februari ontving Anique de Vici-beurs van NWO voor het project ‘Silence the Struggle’. Eerder behaalde ze ook de Veni en Vidi. “Door die twee beurzen heb ik nu een onderzoeksgroep die ik heel fijn mee kon nemen in het Vici-idee. De inspiratie daarvoor kwam niet van mij alleen, maar van de hele groep. Dat is wel dubbel: een Vici is een persoonsgebonden subsidie waarbij één onderzoeker in de schijnwerpers wordt gezet. Maar ik heb een lijst gemaakt van mensen die hier direct aan hebben bijgedragen. Dat zijn er al twintig, laat staan alle mensen die indirect meewerkten. Ik voel me heel verguld dat ik die kans heb gekregen en dat iedereen zo enorm bereid was om er tijd aan te besteden en mee te denken.”
We doen regelmatig interviewstudies en dan zeggen studenten dat ze dat willen veranderen, maar niet weten hoe.
Zelfregulatie in het onderwijs
“Ik doe inmiddels al zo’n twintig jaar onderzoek naar hoe studenten hun studiegedrag reguleren: hoe ze bij zichzelf nagaan waar ze staan qua kennis en kunde (‘monitoring’) en wat ze vervolgens doen om dit te verbeteren (‘control’); de twee centrale processen van zelfregulatie. In alle vormen van onderwijs, dus ook in het hoger onderwijs, is dat een belangrijke vaardigheid. Daarnaast is het onze taak om studenten goed voor te bereiden op alles wat er in hun latere loopbaan gaat komen. In deze wereld is het steeds meer nodig om je te blijven ontwikkelen en daar heb je sterke zelfregulatievaardigheden voor nodig.”
“In dit onderzoek zien we twee dingen. Ten eerste, dat studenten vaak veel tijd besteden aan leerstrategieën die niet goed werken, wat leidt tot inefficiëntie en frustratie. Ten tweede zien we dat studenten moeite hebben om consistent te studeren. Ze stellen vaak uit, tot vlak voor het examen of de deadline. Een groot deel van de studenten vindt dat zelf ook vervelend. We doen regelmatig interviewstudies en dan zeggen studenten dat ze dat willen veranderen, maar niet weten hoe. Die twee fenomenen, namelijk niet effectief studeren en uitstellen, willen we met het Vici-onderzoek beter onder de loep nemen.”
De strijd van studenten
“Het meeste onderzoek rondom dit onderwerp kijkt naar de korte termijn: waarom doen studenten dit en met welke interventie kunnen we daar nú bij helpen? Die interventies houden vaak in dat een docent vertelt hoe het moet. Het nadeel daarvan is dat we weten dat de struggle, de strijd die studenten voeren, eigenlijk heel dynamisch van aard is. Het is niet zo dat de ene student er veel moeite mee heeft en de andere niet: het varieert over tijd. Als studenten een toets gemaakt hebben die niet zo goed ging, voelen ze motivatie om te veranderen en doen ze dat vaak ook. Maar na een tijdje zakt die motivatie weer en daarmee ook het studiegedrag. Naarmate de volgende toets dichterbij komt, ontstaat er druk en ook weer een strijd, want ze móéten dan wel weer aan de slag. Zo ontstaat er een dynamisch patroon, een soort motivatie-achtbaan.”
We hopen dat de studenten zich er beter bij gaan voelen en dat die strijd ook echt afneemt.
Influencer
“We weten nog niet precies hoe dat dynamische patroon verschilt tussen en binnen studenten. Dat willen we goed in kaart brengen, zodat we passende interventies kunnen ontwikkelen. Een voorbeeld is inzetten op de kracht van succesvolle medestudenten. We denken dat daar veel potentie in zit. Daarom willen we kijken naar het sociale netwerk van studenten, waarbij we seed students identificeren: degenen die geleerd hebben om consistent goede leerstrategieën toe te passen, maar die ook weten hoe die strijd voelt. Een soort influencer in de onderwijsgroep. We willen onderzoeken of onze leerstrategietrainingen meer effect hebben als we die studenten daarvoor inzetten. Ook kijken we naar de timing van een interventie. Als jouw achtbaan er anders uitziet tijdens een blok dan de mijne, dan heb je jouw interventie misschien op een ander moment nodig dan ik.”
Studiematerialen
“We hebben een mooie samenwerking met MemoryLab, een bedrijf gelieerd aan Rijksuniversiteit Groningen. Dat wordt geleid door Hedderik van Rijn. Hij heeft een algoritme ontwikkeld gebaseerd op de werking van het geheugen, dat studenten helpt effectiever te studeren. Dat is een heel krachtig hulpmiddel dat wereldwijd met succes wordt gebruikt. We willen dat koppelen aan de studiematerialen van onze studenten. Ook hebben we een leerstrategietraining die op alle faculteiten wordt toegepast: Study Smart. Hiermee en met MemoryLab kunnen studenten echt aan de gang.”
Vlakker wordende achtbaan
Uiteindelijk hoopt Anique dat haar onderzoek leidt tot minder stress bij de studenten, effectiever studeren en dat ze beter om kunnen gaan met de strijd. “We willen die seed students vinden en kijken of we een goede interventie op het goede moment kunnen aanbieden. Daarmee hopen we dat studenten zowel effectiever als consistenter gaan studeren. En we denken dat dat juist ook tot minder stress bij de studenten leidt, omdat ze zien dat hun leren verbetert. Daarbij hopen we dat de studenten zich er beter bij voelen en dat die strijd ook echt afneemt, de achtbaan vlakker wordt. Zo krijgen ze meer vertrouwen in hun eigen aanpak.”
Tekst: Joëlle van Wissen