Hora est!

Mijn baan
Wat doe je precies voor werk en wat is er leuk aan?

Ceremoniemeester in toga
Len Cuppens (1955), pedel, Maastricht University Office

“Toen ik zo’n twintig jaar geleden voor het eerst bij een promotieplechtigheid binnen moest stappen als pedel en ‘Hora est’ moest roepen, was dat wel spannend. Tegenwoordig vind ik het vooral leuk. Je voelt aan alle kanten de spanning in de zaal en de mededeling dat ‘het tijd is’, is voor de promovendus natuurlijk heel bevrijdend. Ik hoop altijd maar dat de promovendus net aan het woord is als ik binnenkom, want voor hem of haar is de boodschap bedoeld. Een hoogleraar interumperen middenin een vraag, vind ik persoonlijk niet zo gepast. 

De pedel is een soort ceremoniemeester, die academische zittingen leidt. Drieëntwintig jaar geleden begon ik aan de UM als secretaresse van Job Cohen, die toen rector magnificus was. Het secretariaat van het rectoraat droeg toen zorg voor de ongeveer vijftig promoties per jaar. Het afgelopen jaar hadden we alleen in de maand december al 55 promoties. Destijds was Ber Nypels, een forse Maastrichtse man, de pedel. Hij deed alleen de ceremoniële kant van het werk op een hele indrukkende wijze. 

Datum prikken
“We zitten sinds bijna twee jaar in een apart kantoor op de begane grond van de Minderbroedersberg en regelen dus alles rondom de promotieprocedures. Vanaf moment van aanmelding, het prikken van een datum met de promovendus, tot het ontvangen van de promotiecommissie en de promotie toe en van het regelen van de diplomawaardering voor buitenlandse promovendi tot de samenwerking met buitenlandse universiteiten voor de diverse joint en double degrees. Met sommige promovendi heb je heel veel contact; dan raak je erg betrokken. De dag zelf is voor hen heel spannend, dus je probeert ze altijd op hun gemak te stellen. Je bent een vraagbaak voor alles wat met promoties te maken heeft en als alles dan goed verlopen is, is dat de kroon op je werk.

Als pedel moet je vriendelijk maar kordaat en representatief zijn. Je moet hard werken: het is geen negen tot vijf-baan. En je moet een beetje weten hoe je met mensen omgaat, ook degenen die wat hoger in de rangorde staan of een beetje ‘moeilijk’ zijn. Nu ik zestig ben, vind ik wel dat ik daar op een nette manier soms iets van mag zeggen.”

Soepel team
“2015 was een extreem druk jaar met promoties, maar met ons hele team hebben we het eigenlijk heel soepel gedraaid. Naast mij zijn er nog twee pedellen: Fabiënne Dingena en Simone Lemmerlijn en we hebben een reservepedel: Willy Stijns. Maar ook onze gebouwenbeheerder Lou Quaden en de receptionistes zijn heel belangrijk op de promotiedag. En natuurlijk de mensen die de hand gekalligrafeerde bul en het rode zegel erop verzorgen. Daar krijgen we ook veel goede reacties op.

Je merkt dat de familie van de promovendus altijd erg onder de indruk is van de ceremonie. We maken er in Nederland ook wel iets moois van, met de toga’s en het publiek. In andere landen doe je bijvoorbeeld een examen van drie uur, zonder publiek. Na het ‘Hora est’ neemt de pedel het cortège mee naar de coronakamer, waar het beraad plaatsvindt. Alle opponenten zeggen dan wat ze ervan vonden en dat komt in het verslag te staan, wat op de universiteit bewaard blijft, als bewijs dat de promotie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Dat krijgt de promovendus niet te zien, nee.

Ook bij andere academische zittingen, zoals de Dies Natalis en de Opening Academisch Jaar, is de pedel verantwoordelijk voor het academisch gedeelte. We doen onder meer de registratie van de hoogleraren en zorgen voor een draaiboek van het cortège. Dit jubileumjaar was het bij de Dies spannend of er genoeg plek was in de sfeervolle St. Janskerk voor alle hoogleraren en de rectoren van de Nederlandse Universiteiten. Ik heb nooit eerder honderdvijftig hoogleraren achter me aan gehad. En de besturen van de studentenverenigingen. Een indrukwekkende stoet met een mooie 40e Diesviering”
 

Other testimonials